T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/113 Esas
KARAR NO : 2025/140
DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 19/02/2024
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile davalı banka taraflar arasında mevcut ticari krediler kapsamında davacı tarafça alınmış olan kredilere istinaden menkul ve gayrimenkul teminatlar verildiği, davaya konu .... 9. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takibe dayanak müşterilerden alınmış çeklerin kredilerin teminatı olarak davalı bankaya rehin olarak verildiği, davacının 20.10.2023 tarihinde ... 1. ATM'nin...Esas sayılı dosyası ile geçici mühlet kararı verilmesi ile ve 29.01.2024 tarihli ara karar ile geçici mühlet tarihinden sonra gelen paralara yönelik tedbir kararı kapsamında olduğunun belirlenmiş olmasına rağmen davalı banka tarafından çek bedellerinin tahsil edilerek ödeme yapılmasından imtina edildiği davalı bankanın bu karara rağmen çek bedellerini ödemediğini, bu karara karşı iki kere itiraz yoluna başvurduğunu, davalı banka tarafından yapılan her iki itirazın mahkemece reddedildiğini, davalı bankanın ödeme yapmadığını bunun üzerine ... 9. İcra Dairesi'nin ...E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı banka tarafından bu takibe haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiğini belirterek; davanın kabulü ile, davalı tarafın ... 9. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; kendilerince itiraz edilen takibe konu çek bedellerinin tamamı davacının, müvekkili bankaya olan borçlarının tahsili amacıyla temlik cirosuyla verildiğini, müvekkili bankanın çek üzerinde yetkili hamil olduğunu, temlik cirosuyla birlikte çekten doğan tüm hakların kayıtsız ve şartsız olarak müvekkili bankaya geçtiğini, davalı banka ile davacı şirket arasında kredi sözleşmesi akdedildiğini ve bu kapsamda kullandırılan kredi neticesinde davacı tarafından bankaya temlik yolu ile borcun ifası amacıyla davaya konu çeklerin teslim edildiğini, yapılan işlemin maddi hukuka ilişkin bir düzenleme olduğunu, konkordato kapsamına dahil olmadığını, davaya konu çeklerin müvekkili banka'ya ciro ile temlik edilmiş edildiğini, müvekkili banka'nın mülkiyetinde olduğunu, iadesi gerektiği hususundaki iddianın Anayasa'nın 35. maddesi ile koruma altına alınan mülkiyet hakkının açık ihlali olduğunu, konkordato tedbirlerinin davaya konu çeklerin tahsilini kapsamadığını, konkordato dosyasını yürüten mahkeme tarafından temlik cirosuyla birlikte müvekkili bankaya teslim edilen çeklere ilişkin verilmiş açık bir tedbir kararı bulunmadığını, davaya konu çeklerle ilgili yapılan bir icra takip işlemi bulunmadığını, müvekkili bankaya takas mahsup hakkı verildiğini, müvekkili bu kapsamda kendisine tanınan hakkını kullandığını, İİK md. 294/4 uyarınca takasın, İİK 'nın 200 ve 201. maddelerine tabidir ve bu md.lerin uygulanmasında geçici mühletin ilan tarihinin esas alındığını, bu hükme rağmen yerel mahkeme anılan yasa maddesinin uygulanmasının başlangıcı ihtiyati tedbir kararının verilmesi anına çekilemeyeceğini, konkordato ara kararının uygulanmasına ilişkin ilan tarihinin 26.10.2023 olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için davacının taleplerinde haklı olduğu düşünülse bile tedbirler 26.10.2023 tarihinden itibaren hüküm ifade edeceğini, bunun aksinin kabulünün mümkün olmadığı, davaya konu edilen çeklerin vade tarihleri ilan tarihinden önce olduğundan var olduğu iddia edilen tedbirler müvekkili bankaya etki etmeyeceğini belirterek; haksız, hukuka aykırı ve mesnetsiz gerekçelerle açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 3.000.000,00-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusunun taraflar arasında mevcut ticari krediler kapsamında davacı tarafça alınmış olan kredilere istinaden menkul ve gayrimenkul teminatlar verildiği, davaya konu .... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe dayanak müşterilerden alınmış çeklerin kredilerin teminatı olarak davalı bankaya rehin olarak verildiği. Davacının 20.10.2023 tarihinde ... 1. ATM'nin...Esas sayılı dosyası ile geçici mühlet kararı verilmesi ile ve 29.01.2024 tarihli ara karar ile geçici mühlet tarihinden sonra gelen paralara yönelik tedbir kararı kapsamında olduğunun belirlenmiş olmasına rağmen davalı banka tarafından çek bedellerinin tahsil edilerek ödeme yapılmasından imtina edildiği belirtilmekte başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemi olup uyuşmazlık konusunun: temlik cirosu ile devredilen çekler nedeniyle davalı bankanın 1 ATM ...Esas sayılı dosyası kapsamında verilen tedbir kararına rağmen tahsil hakkı olup olmadığı, dava konusu çeklerin konkordato kapsamına dahil olup olmadığı, davacının yetkili hamil olmadığı çeklerden dolayı bankanın davacının kredi borcundan mahsup etmesinin takas yasağına aykırılık oluşturup oluşturmadığı bu kapsamda davacının takibe konu çekler nedeni ile alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı noktasında topladığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen delilen toplanmış ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının bir örneği Uyap üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında mevcut Ticari Kredi Anlaşmaları neticesinde davacı şirketin menkul ve gayrimenkul ile davaya da konu olan müşterilerinden alınmış çekler teminat olarak verilerek davalı bankadan ticari krediler kullandığı, davalı banka ile olan bu ilişki devam ederken ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E. Sayılı dosyası üzerinden davacı tarafça 19/10/2023 tarihinde "Konkordato" talep edilmesi üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 20/10/2023 tarihinde saat 16.30 itibariyle 3 ay süreyle "Geçici Mühlet" kararı verildiği, mühlet kararının 12/01/2024 tarihinde 2 ay süreyle 20/03/2024 tarihine kadar uzatıldığı , davalı banka tarafından çek bedellerinin tedbir kararının tebliğinden önce ve sonra tahsil edilerek tahsil edilen bedellerin kredi borçlarına mahsup etmeye devam ettiği taraflar arasında ihtilaf konusu değildir.
... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına dayanak olan ; 20.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ...Tic. Ltd Şti olan 750.000,00 TL tutarlı,20.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ... Şti olan 750.000,00 TL tutarlı, 29.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ...Tic. Ltd Şti olan 1.000.000,00 TL tutarlı,31.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan 500.000,00 TL tutarlı çeklerin davacı tarafından davalı Bankaya verildiği ve Banka tarafından tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... 1. ATM ye ait ... Esas sayılı dosyası kapsamında 20/10/2023 tarihinde saat 16.36 itibariyle 3 ay süreyle verilen "Geçici Mühlet" kararı verildiği, geçici mühlet karının Türkiye Bankalar Birliğine ve davalı Bankaya hangi tarih itibari ile ilan ve tebliğ edildiği hususu sorulmuş olup yazı cevabı ile davalı bankaya 23/10/2023 tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Konkordato mühleti verilmeden önce davacı tarafından davalı bankaya tevdi edilen çeklere ilişkin tahsil edilen bedellerin , davalının kredi müşterisi olan davacıya iade edilip edilemeyeceği davalı bankaca keşidecilerinden bedellerinin tahsili halinde bu tahsillerin İİK 294/4 maddesi delaleti ile İİK. nun 200 ve 201 maddesi kapsamında takas yasağına tabi olup olmadığı tartışılması gerekmektedir.
İİK 294. Madde mühlet içinde borçlu aleyhine hiç bir takip yapılamaz ve evvelce yapılmış takipler de durur ,ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları uygulanmaz . Takas İİK nun 200 ve 201. Maddesinde tabi olup geçici mühlet kararının ilanı tarihi esas alınır.
İİK 200. Madde Alacaklı alacağını müflisin kendisinde olan alacağı ile takas edebilir.
İİK 294/6 maddesi uyarınca Konkordato mühletinin verilmesinden önce müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato müddetinin verilmesinden sonra doğmuş ise bu devir hükümsüzdür.
Konkordato talep eden davacı şirket geçici mühlet kararından evvel lehtarı olduğu ve müşteri çeki mahiyetindeki ileri vadeli çekleri ciro ile davalı bankaya devrettiği, davalı bankaya kredi sözleşmelerine istinaden verildiği anlaşılan ve çek tevdi bordrosu ile devredilen çeklerin davalı bankaya temlik cirosu ile devredilmiş olmasına rağmen gizli rehin cirosu ile devir edildiği ,bu kapsamda davalı bankaya görünürde temlik cirosu ile devredilmiş olmasına rağmen banka tarafından gizli rehin cirosu ile devralındığı çekler nedeni ile bankanın çeklerin yetkili hamili konuma geçemeyeceği ve hak talebinde bulunamayacağı anlaşılmıştır.
Geçici mühletin verilmesinden ve ilanından önce davalıya ciro edilen ve mühlet ilanından sonra muaccel olan ileri tarihli çekten kaynaklanan devir, gerek temlik cirosu ile gerekse temlik cirosu görünümündeki gizli rehin cirosu yoluyla bankaya devredilen çekler nedeni ile olsun, davalı banka tarafından yetkili hamil sıfatı ile hak talebinde bulunulamayacak olup, tahsil edilen bedellerinin davalı banka tarafından konkordato talep eden şirket lehine komiserin kontrolünde bulunan hesaba aktarılması gerekir.
Anılan durum karşısında; geçici mühlet kararının davalıya tebliğ ve ilanından sonra ve mahkemeden takas mahsup yasağı hakkındaki tedbirin tahsil edilen çek bedellerine uygulanmasının talebi üzerine bu taleplere ilişkin ... 1. ATM ye ait ...Esas sayılı dosyası üzerinden mahkemece 29/01/2024 tarihinde verilen karar da görülmekle, tedbir kararının davalıya tebliğ edildiği 23/10/2023 tarihinden sonra davalı tarafından tahsil edilen çek bedellerinin davacının kredi borcundan mahsup edilmesinin doğru olmadığı, bu kapsamda geçici mühlet kararının davalı bankaya tebliğinden sonra tahsil edilen ... 9. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasına dayanak ve davaya konu 29.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ... Tic. Ltd Şti olan 1.000.000,00 TL tutarlı,31.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi... Tic. Ltd. Şti olan 500.000,00 TL tutarlı çeklere yönelik itirazın haklı olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş , tedbir kararının tebliğinden önce ;20.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ...Tic. Ltd Şti olan 750.000,00 TL tutarlı,20.10.2023 vade tarihli ... çek nolu keşidecisi ...Tic. Ltd Şti olan 750.000,00 TL tutarlı çeklere ilişkin mahsuba yönelik itirazın ise reddi gerektiği kanaatine varılarak , dava konusu uyuşmazlığın alacağın varlığına yönelik olmayıp tahsil şekline ilişkin olmakla inkar edilmeyen alacağa yönelik icra inkar tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile: ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile; takibin (29.10.2023 vade tarihli, ... çek nolu 1.000.000,00 TL bedelli ve 31.10.2023 vade tarihli ... çek nolu 500.000 TL bedelli çek) 1.500.000,00 TL yönelik itirazın iptali ile bu miktar asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine,
2-Dava konusu uyuşmazlığın alacağın varlığına yönelik olmayıp tahsil şekline ilişkin olmakla inkar edilmeyen alacağa yönelik icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 102.465,00-TL nispi karar ve ilam harcından36.232,50-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 66.232,50-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 36.232,50-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 222.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 222.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 527,60-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %50'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 1.800,00-TL'sinin davalıdan, bakiye 1.800,00-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır