T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/114 Esas
KARAR NO : 2025/323
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 19.02.2024
KARAR TARİHİ : 14.05.2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... tarihinde ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı Finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin mali durumunun bozulması sebebiyle 10.10.2018 tarihinde ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ile konkordato sürecine girdiğini, konkordato sürecinden önce taraflar arasında anlaşma sağlanarak sözleşmenin fesih olduğunu ve kiralanan malın davalı şirkete iade ve teslim edildiğini ve ekipman 2.el değerinin müvekkili şirket borcundan düşürülmesi hususunda anlaşıldığını ancak davalı şirket tarafından müvekkilleri aleyhine ... 6. İcra müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, ... 6.icra hukuk mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında...sayılı kararı ile müvekkili şirket lehine takibin durdurulmasına ve hacizlerin fek edilmesin8e karar verildiğini, ancak ... yönünden takibin devamına karar verildiğini takip dayanağı olan senetlerin sözleşmenin aylık kira bedellerine istinaden teminat olarak verilmiş olduğunu ve teminat senedi niteliğinde olduğunu, fesih olan sözleşmede belirlenen faiz oranı talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İİK 308/ç m. Gereği harçtan muaf olduğundan teminatsız olarak icra dosyasındaki paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından ve takibe konu edilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında Finansal Kurumlar birliğinde ... tarih ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi,... tarih ... tescil numarası ile tescil edine ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ... 3.Noterliğinde ... tarihli .. yevmiye numaralı ... sözleşme numaralı Finansal kiralama sözleşmesi olmak üzere 3 adet sözleşme akdedildiğini, diğer davacı ...'in söz konusu sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığnı, davacı şirketin ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malları iade etmek istediklerini bildirmesi üzerine ekipmanların rızaen teslim belgesine istinaden 05.10.2018 tarihinde teslim alındığını, davacıdan iade alınan ekipmanların satışının yapılarak ve satış bedelinin kiracı şirketin konkordato dosyasına bildirildiğini, ödeme yapılmaması üzerine ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe geçildiğini, müvekkili şirket tarafından şikayet yolu ile itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, diğer davacı borçlunun itirazının reddedildiğini, icra takibine konu edilen senedin teminat senedi olmadığını, sözleşmede belirlenen temerrüt faizi uygulandığını, sözleşmenin feshinin kefilin borcunu ortadan kaldırmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtların delil olarak dosyamıza sunulduğu görülmüştür.
13.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " dava konusu takip tarihi itibariyle davacı kiracı şirketten toplam 46.552,00 EURO senet alacağına 7.059,21 EURO işlemiş faiz talep edebileceği ve toplam 8.560,00 USD senet alacağına 1.841,59 USD işlemiş faiz talep edebileceği hesaplanmış olduğunu, icra takibinde davalı şirket tarafından toplam 46.552,00 EURO senet alacağı içinn 6.962,52 EURO işlemiş faiz talep edilmiş olduğunu toplam 8.560,00 USD senet alacağı için 1.816,37 USD işlemiş faiz talep edilmiş olduğunun tespit edildiğini, icra takibinde davalı şirket tarafından toplam 46.552,00 EURO senet alacağı için 6.962,52 EURO işlemiş faiz talep edildiği toplam 8.560,00 USD senet alacağı için 1.816,37 USD işlemiş faiz talep edilmiş olduğu dava konusu içra takibine dayanak olan senetlerden dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan 22.02.2016 tanzim tarihli 24.01.2020 vade tarihli 4.232,00 EURO bedelli senet üzerinden teminat senedi ibaresi bulunmadığının " tespit edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit davası olup, davalı ile davacı ... Ltd. Şti. arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarihli ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ... 3. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, davacı ... ise müteselsil kefil sıfatı ile sözleşmeyi imzaladığı, kefaletinin 299.200 EUR olduğu görülmüştür.
Dava konusu ... tarihli ... no.lu Sözleşmenin kiralama konusunu; “1 adet 2015 model ... marka ... Yatay İşleme Merkezi ile 1 adet 2016 model ... marka ... tipi ... Torna Tezgahı” oluşturduğu, Sözleşmenin 12. maddesine göre; Kiracı ödeme planında belirtilen vadelerden herhangi birine uymadığı takdirde temerrüde düşeceği kabul edildiği, kira bedellerinin davacılarca ödenmemesi üzerine, 05.10.2018 tarihli rızai teslim belgesi uyarınca, ...tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu; 1 adet 2015 model ...marka ... seri nolu ... Yatay İşleme Merkezi, 1 adet 2016 model ...7 tip ... marka ... seri nolu ... Torna Tezgahı 05.10.2018 tarihinde davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirket tarafından ... 6. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası ile 29.01.2021 tarihinde davacı kiracı şirket ve davacı müteselsil kefil hakkında borçların ödenmemesi sebeiyle icra takibi başlatılmıştır.
Davacı tarafça dosyaya sunulu ve takibe konu 22.02.2016 tanzim tarihli , 24.01.2020 vade tarihli 4. 232,00 EUR bedelli bononun teminat amacıyla verildiği iddia edilmiş ise de senet üzerinde Teminat Senedi ibaresi bulunmadığı, sadece hangi sözleşmeye istinaden verildiğine ilişkin sözleşme numarasının yazılı olduğu görülmüştür.
6102 Sayılı TTK.'nın 776/1-b maddesine göre bono "kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini" ihtiva etmelidir. Ödenmesi (tahsili) şarta bağlanmış bir senet bono niteliğinde sayılamaz. Bononun taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme nedeniyle verilmiş olması (teminat senedi gibi) halinde, sözleşmenin karşılıklı edimleri içermesi nedeniyle senet bedelinin tahsilinin gerekip gerekmeyeceği yargılamayı gerektirir. Bu durumda senet kayıtsız şartsız bir ödeme vaadini içermediğinden bono vasfında olmaz ve anılan senede dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü yol ile takip yapılamaz.
Öte yandan teminat senedi itirazında dayanak bononun hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılı bir belge ile ispatlanması zorunludur. (HGK.'nun... Tarih ve ... sayılı - yine HGK.'nun 20/06/2001 Tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları).
Takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede açık atıf yapan İİK'nın 169/a-1. maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanması gerekmektedir (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve... E., ... K. ve... tarih ve ... sayılı kararları). Bu konuda tanık veya yemin deliline başvurulamaz.
Somut olayda, takip dayanağı senette teminat amacıyla verildiğine ilişkin bir şerh bulunmamaktadır. Davacı tarafça senedin, taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında, teminat amacıyla verildiği iddia olunmuş ise de davalı tarafından senetlerin sözleşme kapsamında verildiği kabul edilmekle beraber, teminat amaçlı alınmadığı, kira bedellerinin ödenmesine karşılık alındığı ileri sürülmüştür.
Sened üzerinde sadece sözleşme numarasının yazılı olması ,senedin teminat amacıyla verildiği kabulüne yeter nitelikte olmadığı, davaya konu bononun, finansal kiralama sözleşmesi gereği, kira bedellerinin ödenmesi amacıyla ödeme aracı olarak verildiği, senet üzerinde teminat senedi olarak verildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, davalının davaya konu bononun teminat senedi olarak düzenlendiği yönünde kabulünün de bulunmadığı, senedin, neyin teminatı olduğu hususunun ispatlanamadığı kabul olmuştur.
Dosyamızda görevli bilirkişi tarafından, taraflar arasındaki sözleşmenin fesih olması sonucunda, davacının 05.10.2018 fesih tarihi itibarıyla ...Makinası 105.024,01 EURO kira anapara borcu bulunduğu, ... Torna Tezgahı için 41.655,00 USD kira anapara borcu bulunduğu tespit edilmiştir.
13.12.2018 tarihli ... no.lu 173.810,66 TL % 8 KDV= 187.715,50 TL tutarlı fatura ile ... marka ... Torna Tezgahının.... Ltd. Şti. ne peşin satıldığı, 23.11.2018 tarihli ... no.lu 338.983,05 TL % 18 KDV= 400.000.- TL tutarlı fatura ile ... marka ... Yatay İşleme Makinasının .... Ltd. Şti. ne peşin satıldığı, davalı şirketin, davacı kiracıdan ... no.lu ödeme planından toplam 105.024,01 euro faturalanmamış kalan anapara alacağı bulunduğu, ... nolu ödeme planından toplam 41.655,00 USD faturalanmamış kalan anapara alacağı bulunduğu, yine bilirkişi tarafından davacı kiracıdan iade alınan sözleşme konusu malların, üçüncü kişiye yapılan satış bedeli tutarlarının kiracı şirketin anapara borçlarından mahsup edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
... noldu ödeme planına ait malın satış bedeli olan 338.983,05 TL tutarının, 23.11.2018 tarihinde uygulanan TCMB EUR Döviz Alış kuru olan 6,0497 TL ile değerlenerek 56.033,03 EUR satış bedelinin mahsup edilmiş olduğu, aynı tarihte iptal edilen sigorta poliçesine ilişkin 2.090,22 EUR tutarının mahsup edilmiş olduğu, neticede; davacı Kiracı şirketin 23.11.2018 tarihi itibarıyla 46.900,/6 EUR anapara kira borcu bulunduğu,
... nolu ödeme planına ait malın satış bedeli olan 173.810,66 TL tutarının, 13.12.2018 tarihinde uygulanan TCMB USD Döviz Alış kuru olan 5,3633 TL ile değerlenerek 32.407,41 USD satış bedelinin mahsup edilmiş olduğu, aynı tarihte iptal edilen sigorta poliçesine ilişkin 683,93 USD tutarının mahsup edilmiş olduğu, neticede; davacı kiracı şirketin 13.12.2018 tarihi itibarıyla 8.563,66 USD anapara kira borcu bulunduğu, dava konusu takip tarihi itibarıyla davacı kiracı şirketten davalı şirketin; 46.900,76 EUR anapara kira alacağına 29.564,57 EUR temerrüt faizi ve 8.563,66 USD anapara kira alacağına 6.622,72 USD temerrüt faizi talep edilebileceği, dava konusu ... 6. İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibinde talep edilen senet vade ve tutarlar dikkate alınarak, takip tarihi itibarıyla hesaplanan temerrüt faizi hesabında; toplam 46.552,00 EUR senet alacağına 7.059,21 EUR işlemiş faiz talep edebileceğinin ve toplam 8.560,00 USD senet alacağına 1.841,59 USD işlemiş faiz talep edebileceği, bilirkişi raporuyla da tespit edildiği üzere davacının her iki sözleşmeye konu mallar için daha fazla miktarda takip yapabilecek iken borçlu kiracının kalan borcundan daha az miktarda icra takibine giriştiği, takip miktarından daha fazla davacı kiracı şirketin ve müteselsil kefilin borcu bulunduğundan davanın reddine karar verilmiş ve uyuşmazlık hakkında aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40.-TL maktu karar ve ilam harcının ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere 1.043 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 6. madde uyarınca belirlenen taktiren 87.364,71-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı , kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf'a kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır