T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/203 Esas
KARAR NO: 2024/533
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 29/03/2024
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkilİ şirkete ait ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...Tic. Ltd. Şti. Tarafından ...'da mukim ... firmasından gıda hammaddesi emtiası satın alındığını, satın alınan emtianın nakliyesini ise davalı üstlenmiş ve emtia 1 kap, 30 koli ve 750 kg olmak üzere Türkiye'ye sevk edildiğini, nakliyesi yapılan emtianın antrepodaki kontrolünde 1 adet koli (25 kg) yükün hasarlı olarak antrepoya geldiği tespit edildiğini, davalı tarafından nakliyesi gerçekleştirilen emtiada meydana gelen hasar sebebiyle müvekkil şirket tarafından sigortalısına 5.215,10 TL tazminat ödendiğini, eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi’nin Taşımacının Sorumluluğu başlığını taşıyan 17. maddesinde “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” hükmü yer aldığını, bu nedenle sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalı aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını, davalı takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazı haksız ve dayanaksız olduğunu beyan ederek davalının ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takibin, takip talebindeki şartlarla devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; TTK ve CMR konvansiyonu gereği dava konusu talepler 1 yılı geçmekle zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. davacı tarafından ödemeye dayanak gösterilen sigorta poliçesi veya dekont, ibraname dosyaya sunulmamıştır ve ispat edilmemiştir. davacının aktif husumet ehliyetine itiraz ettiklerini, 3. dava konusu taşıma uluslararası taşıma olup CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacı sigortalısı tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak CMR m.30 gereğince süresinde bir ihbar yapılmadıığını ve her iki tarafın da katıldığı bir tespit veya CMR belgesinde hasar şerhi bulunmadığını, yani deliller arasında hasarın taşıma sırasında gerçekleştiğine dair bir ispat vasıtası bulunmadığını, beyan ederek yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve sayın mahkemenizce resen nazara alınacak gerekçeler karşısında davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda kara taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli itirazın iptaline ilişkindir.
Uyuşmazlığın konusunun; davanın hak düşürücü ve zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmelerinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın kara taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına, Arabuluculuk son tutanağına, hasar dosyasına, bilirkişi incelemesine, defter kayıt ve belgelere, sair her türlü yasal delile delil olarak dayanmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Bilirkişi incelemesine, davacı sigortalısının defterleri üzerinde bilirkişi incelemesine, yemine, tanığa, ticari defterlere, keşife, uzman görüşü ve her türlü yasal delile delil olarak dayanmıştır.
... 32. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 32. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı/alacaklı şirketin davalı aleyhinde cari hesap alacağının tahsili amacı ile 5.566,15.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı/borçlu şirkete tebliğ edildiği, davalı/borçlu şirket vekilinin 14/03/2023 tarihli itirazı ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
... 32. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasında; takip tarihinin 29/03/2024 tarihi olduğu, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 5215,10 TL asıl alacak, 351,05 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.566,15 TL alacağın tahsili için icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 14.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından icra takibine 14/08/2018 tarihinde itiraz edilmesi üzerine takibin 14.04.2023 tarihinde durdurulmasına karar verildiği, itirazın davacı alacaklıya tebliğ edilmediği ve davacı alacaklı tarafından İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde iş bu itirazın iptali davasını açtığı görülmüştür.
Somut davada; davacı vekili, dava dışı sigortalısına ait dava konusu emtianın davalı taşıyıcı nezdinde Almanya'dan Türkiye'ye taşındığı sırada hasara uğradığını, hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu, bu sebeple dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu hasar tazminatının davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine haksız itiraz edildiğini, haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davalıya hasar ihbarının yapılmadığını, söz konusu hasardan davalının sorumlu olmadığını, davacının gerçek zarar miktarını ispatlaması gerektiğini ve sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanması gerektiğini, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında dava dışı sigortalı ile davalı arasında dava konusu emtianın Almanya ülkesinden Türkiye'ye karayolu ile taşınması hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Davaya konu taşıma, yapıldığı güzergaha göre ve her iki ülkenin taraf olması sebebiyle CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi bulunmaktadır ve tarafların iddia ve savunmaları adı geçen Konvansiyon hükümlerine göre değerlendirilecektir.
CMR'nin 32 maddesinde "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:
a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,
b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,
c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.
2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. Istemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez." denilmek suretiyle bu sözleşmeye dayalı olarak açılacak davalar ile ilgili zamanaşımı düzenlenmiştir.
Somut olayda davalının özen yükümlüğünü ihlalden doğan hareketinin bilerek kötü hareket olarak kabulü mümkün olmadığından 1 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir. Dava konusu emtia dava dışı sigortalıya 03/12/2021 tarihinde teslim edilmiş, sigorta tarafından ödeme 28.12.2021 tarihinde gerçekleştirilmiş ve icra takibi 29.03.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. TTK 855/4 gereğince taşıyıcıya 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde başvurulması gerektiği, sigortanın TTK 1472 gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu, 28.12.2021 tarihinde davacı sigortanın sigortalısının haklarına halef olduğu ancak 29.03.2023 tarihinde sorumlu taşıyıcı aleyhine icra takibine giriştiği görülmekle zamanaşımı gerçekleştikten sonra takibe giriştiği görülmüş ve davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Hak düşürücü süre sebebi ile davanın usulden reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan .-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 333,91.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 279,51.-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 195,00.-TL gider avansından artan bakiye avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 5.566,15.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Dair taraf vekillerinin vekilinin huzurunda, dava konusu miktar dikkate alındığında HMK 341/2 uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 25/09/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
TAVZİH KARARI
Mahkememizden verilen 25/09/2024 tarihli 2024/203 E. Sayılı 2024/533 Karar sayılı gerekçeli kararın hüküm kısmının 1 nolu bendinde “ hak düşürücü" ifadesinin davanın hak düşürücü süre sebebiyle usulden reddine dair yazılmış ise de sehven yer aldığı görüldü.
Dosya ele alındı. İncelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-Mahkememizden verilen 25/09/2024 tarihli ... E. Sayılı ... Karar sayılı gerekçeli kararın hüküm kısmının 1 nolu bendinde sehven "1-Hak düşürücü süre sebebi ile davanın usulden reddine" yazılan ibarenin "1-Davanın zamanaşımı sebebiyle reddine," şeklinde yazılmak suretiyle HMK'nın 305. Maddesi uyarınca tavzihine karar verildi.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıd