T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/384
KARAR NO : 2025/341
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 04/07/2024
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında 21.01.2019 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmede müvekkil aracı kurum “Yatırım kuruluşu”, davalı ise “Müşteri” sıfatıyla yer aldığını, davalının müvekkili şirket ile imzalamış olduğu ...tarihli sözleşme uyarınca ...A.Ş. Nezdinde bulunan vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında ("...) alım satım işlemleri gerçekleştiğini, müvekkili şirketin bu işlemlerde sadece davalının alım satım emirlerini ...nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde ettiğini, davalıya sermaye piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında kendisine gerekli bütün risk bildirimlerinin yapıldığını, risk bildirim formunun kendisine sunulduğunu, davalının hesap ekstrelerinden görüleceği üzere ... nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamının kaybedildiğini, kayıpları yatırdığı teminatın aşarak eksi bakiye miktarının 15.527,89 TL olduğunu, davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısının yapıldığını ancak davalının bu çağrıların hiçbirine icabet etmemiş borcunu ödemekten imtina ettiğini, davalı yanın mevcut eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine ... 26.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatıldığını, davalının 06.03.2024 tarihinde bu takibe itiraz ettiğini belirten dilekçesini mezkur icra dosyasına sunmuş ve icra takibi yapıldığını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazları sebebiyle takibin durduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı hakkında asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yapılan icra takibinde kötü niyetli olarak hareket ettiğini, itiraza konu davacı alacağının müvekkilinin çerçeve sözleşme ve bağlı mevzuatı ile yükümlendirildiği" müşterinin eksik teminatı tamamlama" yükümlülüğü içerisinde sayılamayacağını, davalı teminatının eksi bakiyeye düşmesinin ve hatta zararının boyutucunun davacı tarafından sözleşme ve mevzuat hükümleri ile yüklendiğini " Aracılık ve Yatırım Danışmanlık Hizmetlerini " hem sözleşmenin gereklerinde hem de mevzuatın belirlediği standartlarda yerine getirilmemesinden kaynaklandığını, davacı kurumun müvekkiline sunmuş olduğu yatırım ve aracılık hizmetlerinin hem çerçeve sözleşmeye hem de ilgili mevzuat hükümlerinin kendisine yüklediği sorumluluklara açıkca aykırı ve ayıplı olduğunu, teminatın eksiye düşmüş olması, hatta bunun davacı tarafça takas merkezine ödenmiş olmasının davalı müvekkilinin sorumluluğunun gerçekleştiği ve borcun doğduğu otomatik kabulü anlamına gelmemesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerektiğini beyanla icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
...26.İcra Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasının dosyamıza celp edildiği, İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ tarafından yapılan ödemelere ilişkin kayıtların gönderildiği, davalıya ait hesap dökümünün delil olarak dosyamıza ibraz edilmiştir.
Davacı ... A.Ş. ile davalı ... arasındaki uyuşmazlık noktaları yönünden; davalının vadeli işlem ve opsiyon piyasalarında döviz al-sat işlemi yaptığı, yaptığı bu işlemlerin sürdürme teminatı azaltabileceği bilgisinin davalıya yazılı sözleşme ve formlarla verilmiş olduğu, geçerlilik Tarihi Mal ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranı (%) 1.01.2023 11,75% 1.01.2024 48,00% 1.01.2025 53,25% davalının yapmış olduğu işlemler sonucunda sürdürme teminatının tamamlaması gerektiği, teminat eklemesi yapılmadığı, risk azaltıcı işlemler sonucunda sözleşmelerin kapatıldığı,davalı ...’un bu işlemler sonucunda 11.01.2024 tarihi itibarıyla hesabının 15.527,89.-TL eksi bakiye verdiği davacı kurum tarafından iş bu bakiyenin Takas İstanbul’a yatırmış olduğu,davacının ... 26. İcra Mahkemesi’nde ...Esas sayılı dosyasında 11.01.2024 takip tarihi itibarıyla davalı ...’dan 15.527,89.-TL takip alacağı talep etmekle birlikte davalının 11.01.2024 tarihi itibarıyla hesabının 15.527,89.-TL borçlu olduğu, davacı kurumun takip talebinde yer alan ve talep ettiği asıl alacak tutarı ile davalının hesabında yer alan borç bakiyesinin tutarsal anlamda birbiriyle uyumlu olduğu" hususunun tespit edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, taraflarca akdedilen türev araçları alım satım aracılık çerçeve sözleşmesi kapsamında, davalının yaptığı ... işlemleri sonucunda ortaya çıkan teminat açığını tamamlamamış olması nedeniyle, davacı aracı kurum tarafından ...'a davalı adına ödenen tutarın tahsiline ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça mahkememizin görevine itiraz edilmiş ise de; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... E ...K 16.05.2018 tarihli kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.HD sinin ...E. ... K sayılı kararında belirtildiği üzere, davalının hizmeti davacı yatırım şirketinden finansal işlemler için aldığı, hizmetin alınma amacının ticari maksatlı olduğu, davalının tüketici sayılmasının mümkün olmadığından TTK 4/1-e ve f bendleri ve açıklanan sair mevzuat gereği mahkememiz görevli olduğundan davalının görev itirazının reddine karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK)89.maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Somut olayda sözleşmenin 52.maddesinde İstanbul Mahkemeleri kararlaştırıldığından HMK'nın 10, TBK'nın 89. Ve HMK 17 uyarınca İstanbul mahkemeleri yetkili olduğundan davalı vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında 22.01.2019 tarihinde Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme uyarınca ... A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan ... (“...”) alım satım işlemleri gerçekleştirildiği anlaşılmış, davacın ,davalının ... nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybettiği, kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı 15.527,89-TL olduğu, davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısı yapıldığı ancak davalının bu çağrılara cevap vermediğinden davacının icra takibine giriştiğini iddia ettiği, davalının ise kendisine çağrı yapılmadığı, kaldı ki böyle bir borcu bulunmadığına yönelik beyanlarda bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasında 22.01.2019 tarihinde Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme uyarınca ... A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan ...(“...”) alım satım işlemleri yapıldığı görülmüştür.
Bilirkişi raporunda, sözleşmelerin incelenmesi ile davalının genel müşteri konumunda olduğu, davalının 22.01.2019-29.12.2023 tarihleri arasında 5 yıl boyunca birçok kez alım satım işlem yaptığı ve ulaştığı işlem hacmi büyüklüğü dikkate alındığında davalının nitelikli müşteri olarak kabul edilebilecek işlem hacmine ulaşamadığı, profesyonel yatırımcı olmadığı da bilindiğinden davalının bireysel müşteri olduğunun tespit edildiği, ...vadeli işlem sözleşmesinin 3 nolu risk yönetimi ve teminatlandırma başlığının 3.1.3. Maddesinde; “Takasbank kuralları gereği bu tutar müşterinin hesabında yeterli bakiye bulunmadığı durumda aracı kurum tarafından karşılanır, tüm bu sebeplerle müşteri hesabında oluşan tutar aracı kurum tarafından karşılandığı için bu tutarın müşteriden talep edilmesi gerekir.” olarak belirtildiği, Takas İstanbul'dan gönderilen yazı cevabı dikkate alındığında; ... Kodlu katılımcı tarafından 19.12.2023 tarihinde nakit teminatın ... hesap kod ile davacı adına yatırıldığının belirtildiği, 21.01.2019 tarihinden bu yana işlem yapan davalının teminat tamamlama çağrısı alacağı bildiği ve bu çağrı sonrası açık olan pozisyonlarını kapatması yada nakit olarak teminat tutarının artırması gerektiği, davalı yatırımcının sahip olduğu ... hissesinde devre kesimi söz konusu olduğundan pozisyonunu kapatma imkanı olmadığı, bu sebeple nakit olarak teminatını tamamlaması gerektiği, davalının 31.12.2023 itibariyle hesabının - 15.527,89 TL olduğu, davalı tarafça imzalanmış Risk Bildirim Formu uyarınca davalının bu riskleri bildiği, davalının teminatının sürdürme teminatı altına düşmesi üzerine teminat tamamlama çağrılarının yapılmış olmasına rağmen, davalı tarafından teminat tamamlama yükümlülüğü yerine getirilmediğin, oluşan teminat açığı nedeniyle, davacı tarafından davalı adına Takasbank'a ödenen ve davalının hesabının ulaştığı tutarın davalıdan talep edilebileceğinden miktar açısından taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile davalının ... 26.icra müdürlüğünün...e sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin takip koşullarıyla kaldığı yerden devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile alacağın % 20 sine tekabül eden 3.105,57 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi gereğince 3.600,00 TL arabuluculuk masrafının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 1.060,71 TL ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 633,11 TL ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı vekilinin yapmış olduğu 855,20 TL harç gideri ile 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 543,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.398,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 15.527,89 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davanın kesinleşmesi için gerekli tebliğ masrafları kullanıldıktan sonra bakiye kalan gider avansının taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, dava konusu miktar dikkate alındığında HMK 341/2 uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 21/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır