T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/439 Esas
KARAR NO: 2024/481
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/02/2024
KARAR TARİHİ: 11/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davacı müvekkili tarafından sözleşme hükümleri gereği özenle yerine getirilmiş olmasına rağmen, davalı yanca sözleşme gereğinin yerine getirmediği, Davalı tarafça sözleşmede belirtilen hiçbir işlemin yapılmadığını, Davacı yanın tacir olduğunu, müvekkilinin ticari faaliyetlerinde kullanılacak olan aracın kendisine teslim edilmemiş olması müvekkilin ciddi anlamda kazanç kaybına maruz kaldığını, Davacı müvekkili ile davalı yan arasında akdedilen 13/07/2023 tarihli sözleşme ile taraflar kendi özgür iradeleri ile aracın müvekkile 03/08/2023 tarihinde tam ve eksiksiz şekilde teslim edilmemesi halinde her bir gün için 3.000,00-TL ödeneceği hususu kararlaştırıldığını, müvekkili Şirketin turizm işi ile iştigal etmekte olduğunu ve sözleşmeye konu ...faaliyetlerinde kullanılacağını, dava konusu olan ... plakalı araç ...'ne kayıtlı bir araç olduğunu, turizm faaliyetlerinde kullanılmak üzere kayıtlı ve yetkili olduğunu, davalı yan ile müvekkil Şirket arasında akdedilmiş olan sözleşme davalı yan tarafından gereği gibi ifa edilmediğinden ve müvekkili Şirket tarafından araç kullanılamamış, sözleşme ile kararlaştırılan 03/08/2023 tarihinden sonra ve halihazırda dava tarihinde de aracı tam ve eksiksiz şekilde teslim etmemiş olduğundan müvekkil Şirketin aracından mahrum kalması sebebi ile zararının da gitgide büyümekte olduğunu, davalı yanın taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırı şekilde davranması ile sözleşme gereklerini yerine getirmemesi sebebi ile davalarının kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Dava henüz taraf teşkili aşamasındadır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ... sayılı 01/03/2024 tarihli karar ile görevsizlik kararı ile asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna dair karar vermiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1.maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz, TTK'nın 4/1.bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1.maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Saptanan ve hukuksal durum karşısında; davanın iş görme ediminin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle ticari kazanç kaybı tazminatı istemine ilişkin olduğu ve bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, eldeki davanın nisbi ticari dava olarak kabulü ile uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi tarafından çözülebilmesi için, uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafında tacir olması zorunludur.
, 6102 Sayılı TTK'nun 5/1. maddesinde “aksine hüküm bulunmadıkça dava konusu şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalara bakmakla görevli” dir hükmünü havi olduğu, 6102. Sayılı TTK'nın 4. Maddesinde ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlarda doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın 4.maddenin a,b,c,d, e,f bentlerinde sayılı davaların ticari dava olduğu belirtilmekle; huzurdaki uyuşmalıkta ilgili vergi dairesi müdürlüklerinin cevabi yazılarında belirtildiği üzere tarafların tacir olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın ise iş görme ediminin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle ticari kazanç kaybı tazminatı istemine ilişkin olduğu ve TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmakla dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, davanın mahiyeti itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı bu bağlamda HMK 2. Maddesinin (2). bendine göre "Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." hükmü uyarınca huzurdaki dava dosyasında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğu sonucuna ulaşılmakla iş bu dava dosyamız açısından HMK'nın 114 maddesinde düzenlenen görev dava şartının sübut bulmadığından, görevli Mahkemenin ilk görevsizlik kararı veren ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ,115 ve 20.maddeleri gereğince karşı görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacının davasının USULDEN REDDİ ile Mahkememizin 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ,115 ve 20.maddeleri gereğince KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin ilk görevsizlik kararı veren ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE,
3-Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece nazara alınması gerektiğine,
4-HMK'nun 20.maddesi gereği görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık süre içinde Mahkememize talepte bulunulması halinde dava dosyasının yetkili ve görevli Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
5- 2 hafta içerisinde talepte bulunulmaz ise iş bu davanın Mahkememizce açılmamış sayılacağının taraflara ihtarına(ihtarat yapıldı)
Dair, tarafların yokluğunda ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... Karar sayılı 01/03/2024 tarihli kararı gereğince görevsizlik kararı verildiği dikkate alınarak olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğu dikkate alınarak merci tayini için mahkememize yazılı / sözlü başvuru ile zabıt katibince tutanağa geçirilmek suretiyle kararın tebliğ tarafından itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul BAM'a gönderilmek üzere istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 11/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır