T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/487 Esas
KARAR NO : 2025/522
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 20/08/2024
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
Mahkememizde açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman şirketleri kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğince ... tarih ve .. numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi,... tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini malın tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalı kiracıya teslim edildiğini, davalı tarafın müvekkili şirket ile arasında Finansal kiralama sözleşmelerinin hükümlerine aykırı hareket ettiğini, kira bedellerini ve borçlarını ödemekle temerrüde düştüğünü ve kendilerine vadesi gelen borçlarını ödemeleri için; ... 3.Noterliği ... tarih ve ... ve ... 3.Noterliği ... tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamelerinin borçlulara keşide edildiğini ve FKK'nun ilgili Maddesi gereğince temerrüde düşülen borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi aksi takdirde bu sürenin sonunda sözleşmenin fesih olunacağının ve tüm kira bedellerinin muaccel olacağının ihtar edildiğini, davalı tarafın ihtarnamede belirtilen 60 gün süre içerisinde ödemediğini, davalının sözleşmeye uymaması neticesi, sözleşmenin fesih olması, davalı ile müvekkili şirket arasındaki sürekli borç ilişkisini sona erdirdiğini, davalı tarafın kiralama konusu menkul malları rızası ile müvekkili şirkete iade etmediğinden, müvekkili şirketin mülkiyet hakkının tespitiyle, menkul malların müvekkili şirkete aynen iadesi için davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini ve haklarının zayi olmaması açısından dava haklarının saklı kalması kaydı ile ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararının alındığı ve bu kararın... 23. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icraya konu edildiğini ifade ederek, sözleşme fesih edildiğinden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile 6361 sayılı finansal kiralama sözleşmesi hükümleri gereğince mülkiyeti müvekkili şirkete ait kiralananın müvekkiline iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde, mal bedelinin sözleşmede belirlenmiş temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, avukatlık vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;müvekkili şirket ...Şti. ile ... A.Ş. arasında ...tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu mallar müvekkile teslim edildiğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Müvekkil şirket hakkında ... tarihinde 1 yıllık kesin mühlet kararı verildiğini, müvekkil şirketin konkordato süresinin devam ettiğini, Finansal Kiralama Konusu malların tamamının müvekkili şirketin üretim yapması için zorunlu ve gerekli mallar olduğunu, müvekkili şirketin konkordato projesinin işlerlik kazanması ve uygulama alanı bulması için bu mallara ihtiyaç olduğunu, bu malların müvekkili şirketin üretimleri için elzem olduğunu, müvekkili şirket hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas No’lu 15/03/2024 tarihli tensip tutanağı 3/a nolu ara kararında; ... ŞİRKETİ hakkında 15/03/2024 tarihinden başlamak üzere 3 AY SÜRE İLE GEÇİCİ MÜHLET KARARI VERİLMESİNE,’’ karar verildiğini, 7101 sayılı Kanunla değişik İİK.nun 288/1.maddesine göre; geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından İİK.nun 294, 295, 296 ve 297 maddelerinin uygulanmasına, bu çerçevede mühlet içinde davacı şirket aleyhine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri de dahil, tüm takip işlemlerinin yapılmasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verildiğini belirterek; davacının davasına itiraz ettiklerini, davada ilk itirazların kabulü ile davanın reddine aksi halde esastan itirazlarımızın değerlendirilerek reddine, aksi halde müvekkili şirketin Konkordato Projesinin tasdik kararının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, Finansal Kurumlar Birliğinin... tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi,...tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiş, davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile davalı adına keşide edilen ... 3.Noterliği ... tarih ve ... ve ... 3.Noterliği 17/05/2024 tarih ve 18086 yevmiyeli ihtarnameler ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Anılan durum karşısında ;Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, ... tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi,...tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, Finansal kiralamaya konu olan malın, 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malı tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Finansal Kiralamaya Konu;
-Satıcısı ... TİCARET A.Ş. olan, ... tarih ve ... nolu fatura konusu;
•1 ADET ... MARKA, ... SERİ NUMARALI ELEKTRİKLİ FORKLIFT, 2022 MODEL
1.2-) Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde... tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince; (Ek.1)
-Satıcısı ...TİC.A.Ş. olan, 03.04.2023 tarih ve ... nolu fatura konusu;
•2522 ADET ... TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE) GÜNEŞ PANELİ, 2022 MODEL,
SERİ NUMARALARI;
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ... ...
.. ... ... ...
•9 ADET ... TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE), 2022 MODEL,
SERİ NUMARALARI; ...
•1261 ADET ... TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE), 2022 MODEL,
SERİ NUMARALARI;
... ... ... ... ...
... ... ... ... ...
... ... ... ... ...
• 12.000 m NAK KABLO 6mm SOLAR KABLO TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE, 2022 MODEL,
• 400 m ... KABLO TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE, 2022 MODEL,
• 160 m ... KABLO TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE, 2022 MODEL,
• 1 SET ... GÜNEŞ PANELİ KONSTRÜKSİYONU TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE, 2022 MODEL,
• 1 SET ... UZAKTAN KONTROL SCADA SİSTEMİ TÜM AKSESUARLARIYLA BİRLİKTE, 2022 MODEL,
• 1 SET ... TOPLAMA PANOSU VE EKİPMANLARI (150X190X60cm), 2022 MODEL,
•1 SET ... TOPRAKLAMA SİSTEMİ TÜM EKİPMANLARIYLA BİRLİKTE, 2022 MODEL)" in tüm aksesuar ve ekipmanlarının ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesine ait ...E sayılı dosya kapsamında verilen tedbir kararının kalkmasından sonra davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
3-... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 136.620,00-TL nispi karar ve ilam harcından 34.155,00-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 102.465,00-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık ücret tarifesi uyarınca hesap olunan 280.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvuru harcı, 34.155,00-TL peşin/nisbi harcı, 85,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 34.667,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
7-HMK nun 333. Maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Davalı tarafça yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır