T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/524
KARAR NO : 2025/488
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/09/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;Davacı ...ŞTİ.'nin "... İli,... İlçesi, ... Mahallesi, ... adresinde ve tapuda ... 63/65 pafta,576 ada ve 12 parselde kayıtlı mecura ilişkin" kiracı sıfatıyla akdetmiş olduğu 01.07.2020 tarihli 5+5 yıl süreli kira sözleşmesi gereği işbu gayrimenkulde restaurant/cafe işletmesi açmak üzere yaptırmış olduğu, donanım, tefrişat, projelendirme, tadilat, alt yapı, sözleşmede detaylıca izah edilmiş olan tüm unsurları devralan işletmeci sıfatıyla davalı ... A.Ş.'ye bırakmış olduğu ve bu konuda anlaşmaya istinaden en geç 01.10.2024 tarihine kadar davacı müvekkili şirkete =1.500.000 USD (BirMilyonBeşYüzBinAmerikan Doları) toplam bedel ödenmesinin taraflarca kararlaştırıldığı, davacı müvekkilinin alacağı davalının birçok ortaklığı ve işletmesi olduğundan ve ortaklarına karşı yasal sorumluluklarından ayrıca yılın büyük bir bölümünü yurt dışında özellikle ...'nda geçirdiğinden bahisle keşide edilen kambiyo senedine karşılık bir gayrimenkul ipoteği ya da rehinle temin edilme imkanı olmadığından kendisi güven tesis etmek için borç bedelinin =250.000 USD'sini (İkiYüzElliBinAmerikanDoları) önceden ifa etmiş olduğunu, 50.000 USD'sini de 15.10.2023 tarihinde müşterek hatırlı dostlar marifetiyle kiralanan mecurun maliki ile helalleşmek üzere yine nakden ifa ettiğini, kalan 1.200.000 USD'lik kısım için sözleşme mucibince =400.000 USD'si 25.05.2024 tarihinde, =800.000 USD'yi de en geç 01.10.2024 tarihine kadar ödemek üzere taahhütte bulunduğunu, 25.05.2024 tarihinde nakden ifa edilmesi gereken 400.000 USD' nin ödenmemiş olduğunu ayrıca müvekkili alacaklı davacı ile iletişim kurularak ... A.Ş.'nin kurucu ortağı asıl borçlu ...'nun Temmuz ayına kadar ülkeye geleceğini, ödeme yapılacağını belirtilerek süre istendiğini, iyi niyetli müvekkilinin bu talebe hoşgörü göstererek borçlunun ülkemize gelişini beklediğini, ancak aralarındaki iletişimin kesildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadığını, gelen giden, arayan soran da olmadığını koşullar itibarıyla hem muaccel olmuş mevcut alacağın, hem Ekim ayına kadar ödenecek bakiye alacağın kuvvetle muhtemel bir şekilde tehlikeye düşmesi ve iletişimsiz tavırdan şüphelenen, endişelenen müvekkili davacı tarafın, haklarının güvencesi ve tahsili için huzurdaki davanın ikame edildiğini, ayrıca borçlu ... aleyhinde çok ciddi ve olumsuz söylemler, yurda giriş yasağı ile ilgili endişe verici duyumlar da alındığından bahisle öncelikle davanın kabulünü, 25.05.2024 Tarihinde davacı müvekkili şirkete ödenmesi gereken, temerrüde düşülmesine rağmen iyiniyetle ödeme yapılması beklenen ancak ödenmeyen =400.000 USD'nin (DörtYüzBinAmerikanDoları)'nın, 25.05.2024 ödeme tarihinden itibaren işlemiş her türlü fer'isi, ticari ve temerrüt faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, davacı müvekkili şirketin davalıların borcunu gereği gibi ifa etmemiş olmasından kaynaklanan munzam zararının talebi konusunda tüm yasal hakların saklı tutulduğunu beyanla gereğini, Tarafların aralarındaki sözleşme gereği, ilk ödeme bedeli olan =400.000 USD (DörtYüzBinAmerikanDoları'nın ödenmemesi durumunda tüm alacak bedelinin muaccel olacağına dair düzenleme bulunması buna rağmen ticari ahlak ve iyiniyet gereği 2024 Yılı Ekim ayında ödeneceği taahhüt edilen =800.000 USD (SekizYüzBinAmerikanDoları) için tarihin bekleneceğinden bahisle bu rakamın sözleşme gereği 2024 yılı Ekim ayında ödenmemesi halinde usul ekonomisi esasları çerçevesinde ayrı bir davanın ikamesine gerek kalmaksızın huzurdaki davanın kısmi olarak ikame edildiği de göz önüne alınarak bakiye kısmın harçlandırılarak işbu davaya dahil edilmesi konusunda taleplerinin kabulünü, bu konuda tüm yasal haklarının saklı tutulduğunu, bu kısım için de yasal tüm fer'ilerin talep edileceğini, davacı müvekkilinin her ne kadar kambiyo evrakına, sözleşmeye ve kefalete bağlanmış olsa da mevcut alacağının tahsili açısından içinde bulunulan endişe verici ve ticari tehlike yaratan koşullar gereği telafisi kabil olmayacak muhtemel kayıp ve zararlarının önüne geçilmesi ve davalıların malvarlığını kaçırmasının engellenmesi amacıyla ivedilikle tüm borç miktarını karşılayacak şekilde davalının ve kefalet borçlularının hem tüzel hem özel kişilik olarak ayni ve nakdi , menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine fer'ileriyle birlikte tüm alacak miktarı üzerinden ihtiyat-i haciz-tedbir tesis edilmesini, gerekirse bu konuda teminat gösterilebileceğini, her türlü yargılama gideri ile ücret-i vekaletin davalılar üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında imzalanan 15.10.2023 tarihli sözleşmenin geçersiz olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yan ...A.Ş. Tarafından kiralanan, davacının kiracı sıfatıyla akdetmiş olduğu 01.07.2020 tarihli 5+5 yıl süreli kira sözleşmesini 15.10.2023 tarihli "Alt Kiralama-Devir ve Teminat Sözleşmesi" ile müvekekil ...A.Ş.'ye devretmek için sözleşme imzaladığını, halk arasında "hava parası" şeklinde adlandırılan kira devir bedeli hukukumuzda sonradan geçerli hale gelmiş olup 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 322. Ve devamı maddeleri ile devir sözleşmesinin geçerlilik şartlarının belirlendiğini, taraflar arasında imzalanan 15.10.2023 tarihli sözleşme TBK'nın 322. ve 323. Maddesi kapsamında geçerli olmadığından davacının iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın gerek dava dilekçesi eklerinde gerekse de delil dilekçesinde ...A.Ş. tarafından kendisine verilen herhangi bir muvafakat, izin belgesi sunamadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için devir sözleşmesinin geçerli olduğu düşünülse dahi davacı yanın devir ücret talebi oldukça fahiş olacağından yine davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hukuken geçerli bir sözleşme mevcut olmadığından asıl sözleşmeye bağlı kefalet sözleşmesinin geçerliliğinden bahsedilemeyeceğini belirterek;haksız olarak açılmış davanın reddine, yargılama gideri ile avukatlık vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; alacak davasıdır.
Uyuşmazlığın konusunun: Davacı ve davalı ...A.Ş. Arasında 01/10/2023 tarihinde akdedilen ve diğer davalı ... Ltd. Şti.'nin kefil olduğu " alt teminat ve kira sözleşmesi" başlıklı sözleşme kapsamında davacının kiracı olduğu taşınmaz ve işletmeyi bir bütün olarak 1.500.000,00 USD bedel karşılığında devredilmesi hususunda anlaştıkları davalının 300.000,00 USD bedeli ödeyip ilk taksit tutarı olan 400.000,00 USD'yi 25/05/2024 tarihinde ikinci taksit tutarı olan 800.000,00 USD'yi ise 01/10/2024 tarihinde ödemeyi vaad ederek teminat olarak 01/10/2024 vade tarihli 1.500.000,00 USD bedelli kambiyo senedini davacı şirket temsilcisine teminat olarak verdiğini ancak davalının ilk taksit bedelinin sözleşme gereğince kararlaştırılan 25/05/2024 tarihinde ödenmediğinden bahisle alacağınıa ulaşmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesi ve 400.000,00 USD ilk taksit bedelinin tahsili istemi olduğu uyuşmazlık konusunun işbu davaya bakmaya görevli olup olmadığı davalıların iddia edilen alacak bedelinden sorumlu olup olmadıkları sorumlu olmaları halinde miktarı noktasında toplandığı görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın 4.maddesinde ''Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi'' düzenlenmiştir. Buna göre 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Somut olayda; Davacı ve davalı ... A.Ş. Arasında 01/10/2023 tarihinde akdedilen ve diğer davalı .. Tic. Ltd. Şti.'nin kefil olduğu " alt teminat ve kira sözleşmesi" başlıklı sözleşme kapsamında davacının kiracı olduğu taşınmaz ve işletmeyi bir bütün olarak 1.500.000,00 USD bedel karşılığında devredilmesi hususunda anlaştıkları davalının 300.000,00 USD bedeli ödeyip ilk taksit tutarı olan 400.000,00 USD'yi 25/05/2024 tarihinde ikinci taksit tutarı olan 800.000,00 USD'yi ise 01/10/2024 tarihinde ödemeyi vaad ederek teminat olarak 01/10/2024 vade tarihli 1.500.000,00 USD bedelli kambiyo senedini davacı şirket temsilcisine teminat olarak verdiğini ancak davalının ilk taksit bedelinin sözleşme gereğince kararlaştırılan 25/05/2024 tarihinde ödenmediğinden bahisle alacağınıa ulaşmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesi ve 400.000,00 USD ilk taksit bedelinin tahsili istemi olduğu Mahkememizce nazara alındığında; taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK 4/1-c maddesine göre 11.01.2011 tarihli 6098 sayılı TBK' nun mal varlığının veya işletmenin esnaf yada ticari işletme olmasına bakılmaksızın ticaret mahkemesinde bakılmasının gerektiğine dair olan İşletme devri kapsamına girmediği ,kaldı ki TBK 202 /1 maddesinde işletme devrinden söz edebilmek için işletmenin aktif ve pasifleri ile birlikte devralınması gerektiği yönündeki koşulun da taraflarca imzası inkar edilmeyen yazılı sözleşme kapsamında yer almadığı anılan durum karşısında taraflar arasındaki ilişkinin kira ilişkisinden kaynaklandığı ve eldeki davanın da 06/06/2023 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.
HMK 'nun 114. maddesinde düzenlenen dava şartları, 116. maddesinde düzenlenen ilk itirazlar ile 142. maddesinde düzenlenen zamanaşımı defi ve hak düşürücü sürelere yönelik yapılan incelemede; davaya konu alacağın araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı dolayısıyla iş bu dava dosyamız açısından HMK'nın 114 maddesinde düzenlenen GÖREV dava şartının sübut bulmadığı tespit edilmiştir.
HMK nun 1.maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır. Anılan gerekçelerle HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine ve görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İş bu davanın taraflar arasındaki kira ilişkisine dayanması ve mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/07/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır