T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/588 Esas
KARAR NO : 2025/85
DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ : 08/10/2024
KARAR TARİHİ : 06/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... Ltd. Şti. arasında, 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği, ...tarih , ... Tescil Numaralı, ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi‘ne Konu, 1 Adet 2023 Model Yılı, ... Marka, ... Tipli, ... Şasi Seri No'lu, ... Motor Seri No'lu, ... Plakalı, Kamyonet için finansal kiralama sözleşmeleri imzalanmış olup; sözleşmelere konu aracın mülkiyeti müvekkili şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiracıya kiralandığını, söz konusu finansal kiralama sözleşmelerinin 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu sözleşmenin tescili ve şekli başlıklı 22. Maddesi gereğince yazılı şekilde yapılmış ve özel sicile tescil edilerek kanunun aradığı tüm şekil şartlarının eksiksiz tamamlandığını, davalı ile şirketleri arasında akdedilen ... No' lu Finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan 2024 Yılı Mayıs ve Haziran Ayı kira bedelinin ödenmemesi üzerine davalı şirkete ... 3 Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiştir. ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği taktirde sözleşmenin feshedileceği ihtar edildiğini, sözü geçen tüm ihtarname davalının sözleşme adresine gönderildiğini, 6361 sayılı F.K.K 33/4 maddesi gereğince kiralayan tarafından kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulandığını, yasanın bu hükmü ile kiracının noter aracılığıyla adresinin değiştiğini bildirmemesi ve yeni adres belirtmemesi halinde kiracının sözleşme adresine ihtarnamenin ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayıldığını, kiracı tarafından bildirilen bir adres değişikliği olmadığını, işbu nedenle ihtarnamenin 08/07/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediği gibi finansal kiralama sözleşmesine konu aracın da teslim edilmediğini, davalının sözleşmenin feshi nedeniyle F.K.K.'nun 33, sözleşmelerin 42. ve diğer ilgili maddeleri gereği kiralananları müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken etmediğini, muaccel hale gelen borçlarını da bu güne kadar ödemediğini, aksine gösterdiği olumsuz davranışlarıyla yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşıldığını, davalının kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kiralananları teslim etmeyeceğinin anlaşılması ve müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlarla karşılaşmasının önlenmesi için, kiralananların, açacağımız esas dava olan "kiralananın iade ve teslimi" davası sonuçlanıncaya kadar, ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak müvekkili şirkete teslimi için Mahkeme’ye başvurulduğunu, başvurularının ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...D. İş, ... Karar sayılı kararıyla kabul edildiğini, söz konusu kararın ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini belirterek, finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile Finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkilim şirkete ait olan Finansal Kurumlar Birliği, ... Tarih , ... Tescil Numaralı, ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi'ne konu, 1 Adet 2023 Model Yılı, ... Marka, ...er Tipli, ... Şasi Seri No'lu, ... Motor Seri No'lu,... Plakalı, Kamyonetin hükmen iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve sözleşme konusu emtianın aynen iadesi istemlerine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, Finansal Kiralama Sözleşmesi Tescil/Bildirim Kayıt Belgesi, Tesellüm ve Kabul Belgesi, Fatura (21.11.2023 Tarihli), Ruhsat Görüntüsü Proformalar ,... No'lu Finansal Kiralama Sözleşmesi, Araç Kira Sözleşmesi Bilgileri , Özel Şartlar Ödeme Planı , Tesellüm ve Kabul Belgesi, Kiralananın Tesellüm ve Kabulü İçin Yetki Belgesi, ... 3. Noterliği ... Yevmiye Numaralı, ... Tarihli İhtarname ve Tebliğ Şerhleri, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyası, İTO kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki ...tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi 6361 Sayılı Yasanın 22.maddesi hükmüne uygun olarak yapılmıştır. Sözleşmede yazılı taşınır mal, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya teslim olunmuştur.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı... tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye konu malların 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malın iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak ve davaya konu finansal kiralama konusu malın değerinin 1.070.000,00-TL olduğu, bu nedenle dava değerinin de 1.070.000,00-TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
-Dava konusu ... tarih, ... tescil numaralı, ... sayılı, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,
-Taraflar arasında akdedilen...tarih, ... tescil numaralı, ... sayılı, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti davacı şirkete ait bulunan;
-1 Adet 2023 MODEL YILI, ... MARKA, ... TİPLİ, ... ŞASİ SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, KAMYONET'in davalıdan alınarak davacı şirkete AYNEN İADE VE TESLİMİNE,
2-... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/10/2024 tarih,... D. İş Esas ve ... D.İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının Mahkememiz kararının kesinleşmesine kadar DEVAMINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 73.091,70-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 18.272,93-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 54.818,77-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 18.272,93-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı, 360,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 19.060,53-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 161.800,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*