T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/689 Esas
KARAR NO : 2025/539
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/02/2023
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/10/2024 tarih, ... Esas ve... Karar sayılı dosyası görevsizlik kararı ile Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili kuruma ait sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 22/04/2020 tarihinde saat 10:45 sularında ... istikametine seyir halindeyken tramvay yoluna geldiği esnada aracının sol arka yan kısımlarına ... istikametine gitmekte olan makinist ... sevk ve idaresindeki ... kod numaralı tramvayın çarpması ve çarpışmanın etkisiyle tramvayın raydan çıkarak ters istikamete geçmesi ile müvekkili kuruma ait aracın savrulması şeklinde iki araçlı trafik kazasının meydana geldiğini, trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluş şeklinin belirtildiğini, müvekkili kuruma ait ... plakalı araca yeşil ışık yanmakta olup herhangi bir geçiş ihlalinin söz konusu olmadığını, kaza tespit tutanağına göre; kazanın oluşumunda kaza, kaza yeri incelemesi, sürücülerin beyanı ve mobese görüntülerinin incelenmesi neticesinde ... kod numaralı tramvay makinistinin kırmızı ışıkta geçerek 2918 sayılı KTK 47/1-b (trafik ışıkları ihlali) maddesinden kusurlu olduğunun ifade edildiğini, kaza neticesinde müvekkili kurum aracında oluşan ağır maddi hasarın yanı sıra ayrıca aracın tamirde beklediği süre boyunca idare encümeni kararı uyarınca tespit edilen hasılat kaybının da oluştuğunu, hasar keşif raporunda da görüleceği üzere toplamda 746.744,32-TL’lik idare zararının meydana geldiğini, davalı şirkete ait ... kod numaralı tramvayın ...poliçe numarası ile ...A.Ş. nezdinde sigortalı olduğunu, 746.744,32-TL'lik zarar miktarının ... sayılı yazı ile aracın sigorta şirketinden talep edildiğini ancak ilgili sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödemede bulunulmadığını,... Müfettişliği tarafından hazırlanan 11/08/2022 tarihli soruşturma raporunda söz konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkili kuruma ait otobüs şoförü ...'ün herhangi bir kusuru olmadığı sonucuna varıldığını beyanla müvekkili kurumun mezkur kaza nedeniyle uğramış olduğu hasar bedeli ve hasılat kaybından oluşan toplam 746.744,32-TL idare zararının kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalıdan tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usule ilişkin olarak, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olan işbu davada, davalı şirketin direk dikme çalışması sırasında davacıya ait olan kabloların koparıldığı, direklerin kırıldığı ve tesisatların zarar gördüğü belirtilerek meydana gelen hasarın tahsili istemine ilişkin olduğunu, davacı ile davalı tacir olup uyuşmazlığın tarafların ticari faaliyetinden kaynaklandığı ve tacirler arası haksız fiil olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, öncelikle görevsizlik kararı verilerek dosyanın yargılama görev ve yetkisi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, görevsizlik kararı verilmeyerek dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmemesi durumunda zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın ... A.Ş.'ye ihbarını talep ettiklerini, Esasa ilişkin olarak, trafik kaza tespit tutanağında belirlenmiş kusur oranına itiraz ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen araç tamir ve beklemeden kaynaklı hasılat kaybı taleplerinin çok yüksek olduğunu beyanla öncelikle görevsizlik kararı verilerek dosyanın yargılama görev ve yetkisi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, görevsizlik kararı verilmeyerek yargılama dosyasının ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmemesi durumunda zamanaşımı nedeni ile davanın reddine, yargılama aşamasında davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekaletname ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/10/2024 tarih,... Esas ve... Karar sayılı görevsizlik ilamı ile Mahkememize tevzi edilen işbu dosya Mahkememizin 2024/689 Esas sayılı sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.
KANITLAR
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... Müdürlüğü'nden ... plaka sayılı araç ile aynı güzergahta çalışan araçların aylık gelir miktarını gösterir tablo, ..., ..., ... A.Ş Genel Müdürlüğü ile ... Ticaret Sicili Müdürlüğü cevabi yazısı, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'ndan araç tescil raporu celp edilmiş, dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 03/04/2025 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Davalı tarafın zaman aşımı def'inin süresinde cevap dilekçesinin sunulmaması nedeniyle reddine'' karar verilmiştir.
... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...esas sayılı dosyasının 11/10/2023 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; ''Dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile, dosyadaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak kusur oranının ve zarar miktarının belirlenmesinin istenilmesine, bilirkişi olarak bir trafik bilirkişisi, bir makine mühendisi ve bir hesap bilirkişisi seçilmesine,...'' dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Adli Trafik Bilirkişisi..., Makine Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama uzmanı bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 13/11/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
-10.1. Olümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, Mobese görüntüsüne istinaden; ... plakalı tramvayın Makinisti ...'in; 2918 Sayılı K.T.K. nın 47/1-b (Kırmızı ışık ihlali) maddesinden kusurlu olduğu kanaati belirtilmiş olup, belirtilen kanaate uyulduğu,
-... plakalı tramvayın Makinisti ...'in;
Karayolları Trafik Kanununun 30.maddesi ve a) fıkrası ile 47.maddesinin b) ve d) fıkraları ile 84.maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek; Trafik ışıklarıyla yönetilen kavşaklara yaklaşırken dikkatli ve tedbirli olmak ve Kavşağa geldiklerinde, trafik ışıklarına, trafik işaret ve levhalarına ve Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, kırmızı ışıkta geçmemek ve durmak, araçların, servis freni ve benzeri esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurmak zorunda olduğu halde,
Dosyada mevcut Polis görevlilerince tanzim edilen Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; Sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı ... ile 22.04.2020 tarihinde saat 10.45 sıralarında ... İli, ... İlçesinde, 53.Sokağını takiben 1.Cebeci istikametine seyir halindeyken (kendisine yeşil ışık yanıyor) Tramvay yoluna girdiği esnada aracının sol arka yan kısımlarının, ... istikametine giden Makinist ...'in sevk ve idaresindeki ... kod numaralı Tramvayın freninin boşalması sebebiyle (Trafik Kazası Tespit Tutanağında belirtildiği üzere, Mobese görüntüsüne istinaden, görüntülere göre kırmızı ışıkta) duramayıp ön kısımlarıyla çarpışması sonucu, ... plakalı Tramvayın raydan çıkarak ters istikamete geçmesi ve ... plakalı ... otobüsünün spin atarak savrulması neticesinde dava konusu trafik kazası meydana geldiği, bu durumda, tramvay aracın, servis freni ve benzeri esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurulmadığı ve dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu özen yükümlülüğüne uymayarak, aracın durdurulamaması nedeniyle, Trafik ışıklarıyla yönetilen kavşakta, kırmızı ışık ihlali yaptığı ve trafik kazasının bu sebeple meydana geldiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU,
-... plakalı aracın sürücüsü ... 'ün;
Meydana gelen trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında KUSURUNUN OLMADIĞI,
-Dava konusu ... plakalı aracın 22.04.2020 tarihli hasarı sonrasında hasar onarımı için 90.525,23-TL (KDV hariç) davacı idare tarafından temini yapılan yedek parça ve malzemeler, 211.100,00-TL (KDV Hariç) yüklenici dava dışı ...A.Ş. Tarafından temini yapılan yedek parça ve malzemeler ve işçilik tutarı, 213.714,02TL (KDV hariç) Motor, şanzıman ve diferansiyel revizyon olmak üzere toplam hasar onarım tutarının 515.339,25-TL (KDV Hariç) ve KDV dahil 608.100,30-TL olacağı, işbu onarım tutarında hasar onarım listesinde yer alan kodlardan orijinal parçaların kullanılmış olduğu, yedek parça ve komple işçilik tutarlarının onarım tarihi itibariyle Serbest Piyasa şartlarına göre uygun ve kadri maruf olacağı, davacı idare tarafından tüm hasar onarımının sözleşmeler ve teknik şartnameler doğrultusunda düzenlenmiş olduğundan taraflarınca işbu hasar onarım tutarının makul ve kadri maruf olarak değerlendirilmesi gerektiği,
-Dava dosyasındaki bilgilere göre dava konusu araç 90 gün çalışamamış olup günlük ortalama kazancı da 378,00-TL olduğundan hasılat kaybının 378 TL x 90 gün = 34.020,00-TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 07/02/2024 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''...Taraf itirazları dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine,...'' dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Adli Trafik Bilirkişisi ..., Makine Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama uzmanı bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 26/08/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
-Taraflarınca tanzim edilen 13/11/2023 tarihli kök raporda kusur yönünden belirtilen kanaatlerinde herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı ve kusur yönünden kök raporundaki kusur oranlarında sabit kalındığı,
-13/11/2023 tarihli kök raporda hasar tutarı yönünden belirtilen kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmayacağı;
-Dava konusu ... plakalı aracın tüm giderler düşüldükten sonra, hesaplanan net kazanca göre 90 (doksan) işgünlük ticari kazanç kaybının 176.323,42-TL olacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, maddi tazminat davasıdır.
HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; ; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, dava konusu ... plakalı araçta kaza sonucu kazanç kaybı ve hasar bedeli zararlarının meydana gelip gelmediği, meydana gelen gerçek kazanç kaybı miktarı ile hasar bedeli tutarlarının ne olduğu, bu zararların davalıdan talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda yer alan yasal düzenlemelere göre; davacıya ait aracın hasarlanması ile neticelenen dava konusu olayda ... plakalı aracın sürücüsü ...'ün kusurunun olmadığı, Makinist ...'in sevk ve idaresindeki ... kod numaralı Tramvayın servis freni ve benzeri esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurulmadığı ve dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu özen yükümlülüğüne uymayarak, aracın durdurulamaması nedeniyle, Trafik ışıklarıyla yönetilen kavşakta, kırmızı ışık ihlali yaptığı ve trafik kazasının bu sebeple meydana geldiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracın bu kaza neticesinde hasara uğradığı ve hasarın onarılması sürecinde kazanç kaybının da meydana geldiği, davacının talep edebileceği hasar bedelinin 515.339,25-TL (KDV Hariç) ve KDV dahil 608.100,30-TL olduğu, işbu onarım tutarında hasar onarım listesinde yer alan kodlardan orijinal parçaların kullanılmış olduğu, yedek parça ve komple işçilik tutarlarının onarım tarihi itibariyle Serbest Piyasa şartlarına göre uygun ve kadri maruf olduğu, davacı idare tarafından tüm hasar onarımının sözleşmeler ve teknik şartnameler doğrultusunda düzenlenmiş olduğundan taraflarınca işbu hasar onarım tutarının makul ve kadri maruf olduğu, yine davacının talep edebileceği kazanç kaybının ise 176.323,42-TL olduğu, bu durumda davacının talep edebileceği hasar bedelinin 608.100,30-TL + kazanç kaybının ise 176.323,42-TL olduğu dolayısıyla davacının talep edebileceği maddi tazminat tutarının toplam 784.423,72-TL olduğu, bununla birlikte davacının dava dilekçesi ile 746.744,32-TL talep ettiği, davalının bu zararlardan TBK md.49 ve KTK md.85 gereğince sorumlu olduğu görülmekle Mahkememizce talebe bağlılık ilkesi uyarınca davanın kabulüne, 746.744,32-TL'nin kaza tarihi olan 22/04/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KABULÜNE, 746.744,32-TL'nin kaza tarihi olan 22/04/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 51.010,10-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan 12.753,04-TL harcın mahsubuna, eksik kalan 38.257,06-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 116.011,65-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 12.753,04-TL peşin harç, 179,90-TL başvuru harcı, 6.750,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.291,00-TL posta masrafları olmak üzere toplam 20.973,94-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
7-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan delil avanslarından geriye kalan kısımlarının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/07/2025
Katip
¸
Hakim
¸