T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/760 Esas
KARAR NO : 2026/361
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 10/06/2021-12/08/2022
KARAR TARİHİ : 15/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin “...” adresinde bulunan gayrimenkulünde, kaçak/usulsüz elektrik kullanıldığından bahisle 24.11.2020 tarihinde ... seri numaralı tutanak düzenlendiğini, söz konusu tutanağa göre "yapılan kontrolde sayacın 50.429 kwh ile 124.080 kwh arasında sözleşmesiz sayaçtan enerji kullanıldığı tespit edildi" gereğince kaçak/usulsüz kullanım iddiasında bulunulduğunu, tutanak müvekkile tebliğ edilmeden ve tutanağa karşı hukuki hakların kullanılması beklenilmeden 11.12.2020 tarih ve ... sayılı fatura düzenlendiğini, müvekkilinin işbu fatura ile durumdan haberdar olduğunu ve davalı şirkete 18.12.2020 tarihinde başvuru yapılarak ilgili tutanak ve eki belgelerin talep edildiğini, davalı tarafından taraflarına intikal ettirilen bilgi ve belgeler çerçevesinde düzenledikleri 22.12.2020 tarihli dilekçe ile; faturanın haksız bir şekilde düzenlendiği, herhangi bir kaçak veyahut usulsüz kullanım söz konusu olmadığını, sözleşme devam ederken tutanak düzenlenip borç ve ceza fatura edildiğini, 2 kat ceza katsayısı uygulamasının da ayrı bir haksızlık olduğunu, gerçek kullanım bedelinin fatura edilmesi gerektiğini, bu miktarda borçlarının olmadığı gerekçesiyle uyuşmazlık konusu faturanın itirazları göz önünde bulundurularak yeniden düzenlenmesi talebi ile davalıya yeniden başvuru yapıldığını, davalı tarafından ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile; sözleşmesiz olarak kullanım yapılan dönem için kaçak elektrik kullanım bedeli tahakkuk ettirildiğini, kaçak elektrik kullanım tahakkukunun Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereğince yapıldığını, zabıt tahakkukunun sayaç üzerindeki endeksler baz alınarak fatura edildiğini, itiraz dilekçesine istinaden yapılan inceleme sonucunda tespit ve tahakkukta herhangi bir hata olmadığı gerekçesi ile yeniden inceleme taleplerinin reddedildiğini, hal böyle iken, icra tehdidi altında olan müvekkil adına düzenlenen fatura içeriği borcun, davalı tarafından düzenlenen miktarda olmadığı, borcun kısmen hatalı olduğu, 73.651 kwh kullanım miktarına ilişkin bedel dışında kalan [73.651(kullanım miktarı)*0,582674(aktif enerji birim bedeli) + 73.651(kullanım miktarı) *0,217152(dağıtım birim bedeli) = 58.908,00-TL], (147.125,10 - 58.908,00 =) 88.217,10-TL fatura alacağı kısmı açısından borçlu olmadıklarının tespitine, fatura alacağı hakkında öncelikle teminatsız olarak, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde; davacının işletiminde bulunan ... numaralı tüketim noktasında 24.11.2020 tarihinde yaptığı kontrolde ''sayacın 50429 kwh ile 124.080 kwh arasında sözleşmesiz sayaçtan enerji kullandığı'' tespit edilerek tüketici İsmail Kantarcı adına H/367800 seri numaralı zabıt düzenlendiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereğince elektrik tarifesinden 147.125,10-TL tutarında tahakkuk fatura ettirildiğini, kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketilmesi zabıt tarihindeki Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri gereği kaçak elektrik kullanımı olarak tanımlanmakta olup, yönetmeliğe uymadan usulsüz olarak kullanılan elektrik, yönetmelik gereğince kaçak elektrik tarifesi üzerinden tahakkuk ettirildiğini, ayrıca şirket kayıtlarında yapılan incelemede davacıya daha önce de H/190704 numaralı tutanak ile kaçak elektrik tutanağı tutulmuş olup mükerrer kaçak elektrik kullanımı sebebiyle EPTH Yönetmeliği md 46-3 gereği tutanak tahakkukları 1,5 kat ceza yerine 2 kat ceza uygulandığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun olarak yapılan tespit ve tahakkukta herhangi bir hata bulunmamakta olup huzurdaki davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/borçlunun kullanımında olan tesisatta Kurum tarafından yapılan kontrolde sözleşmesiz olarak kaçak elektrik enerjisi kullanıldığının tespit edilmesi üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-a maddesi gereği, dava konusu ... seri numaralı ve 24/11/2020 tarihli Kaçak Elektrik Tespit Tutanağının tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden, 73.651 kwh karşılığı olarak 147.125,10 TL kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığını, ayrıca davalı adına tanzim olunan ... seri numaralı ve 28/02/2020 tarihli mükerrer kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 46/3 maddesi gereği, ceza kat sayısı 2 olarak esas alınarak tahakkuk gerçekleştirildiğini, davalı borçlu aleyhine tahakkuk ettirilen 147.125,10 TL kaçak elektrik bedeline, 2.903,27 TL gecikmiş gün faizi ve 522,59 TL faizin KDV'si ilave edilerek toplam 150.550,96 TL fatura bedeli için ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borcun 88.217,10 TL'lik kısmı ile bu kısmın ferilerine kısmen itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, davalı borçlu tarafından, kısmi ödeme yapılmış olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun müstekar içtihatları, Türk Borçlar Kanunu ve İcra İflas Kanunu hükümleri gereği yapılmış olan kısmi ödemenin mahsubu takip tarihinde tahakkuk etmiş olan öncelikle temerrüt faizi, masraf ve fer'ilerinden yapılmış olup ancak bunlardan arta kalan kısımın asıl alacaktan mahsup edildiğini, bu sebeple takip tarihi için ödeme emirlerinde gösterilmiş olan alacak miktarından kalan tutarında asıl alacak tutarı yönünden davalının sorumluluğunun devam ettiğini, işbu tutarın ihtirazi kayıtsız ve rızaen gerçekleştirilmiş olmakla söz konusu tutarın ödenmesi ile davalı tarafın verdiği hasarı, hasar miktarını kabul ve ikrar ettiğini, davalı yanın, taraflarınca ... 6. İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası ile takip başlatılmadan evvel, işbu takip ve huzurdaki dava konusu alacaktan sorumlu olmadığının tespiti talebi ile müvekkili şirket aleyhine, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açtığını, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile görülmekte olan menfi tespit davası ile huzurdaki dava arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunmakla iki davanın birleştirilmesine karar verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu ileri sürerek ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dosyamız arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğundan bu iki davanın birleştirilmesine, davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyanın Mahkememizin 2021/382 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, asıl dosyada, davacının kaçak elektrik kullanımı nedeniyle oluşturulan fatura kapsamında borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu, birleşen dosyada, İİK 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali talebine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, ... 6. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası, vergi kayıtları, kaçak takip tutanağı, tanık beyanları, ticaret sicil kayıtları ve bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememizin 28.09.2023 tarihli, ... Esas ve ...Karar sayılı kararının, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 26.11.2024 tarih,...Esas ve... Karar sayılı ilamı ile "...Öncelikle ilgili tedarik şirketine (...) müzekkere yazılarak "borçlunun dava konusu mahal ile ilgili abonelik sözleşmesi bulunup bulunmadığının, sözleşmesi varsa hangi tarihler arasında geçerli olduğu, sonlandırılmış ise nedeni ile bitiş tarihinin" sorulmasına, dayanak belgelerin okunaklı bir örneğin celbine,
Bundan sonra;
a.) Uyuşmazlığın sayacın 50429 kwh ile 124.080 kwh arasındaki tüketim kaydı ile sınırlı olduğu gözetilerek, borçlunun tutanak tarihinde PSS veya ikili anlaşma olmaksızın kaçak tüke- timinin bulunup bulunmadığı, kaçak tüketim miktarının kaç KWh ve tahakkuku gereken kaçak tüketim bedeli yönünden önceki elektrik mühendisinden,
b.)Dava konusu fatura kapsamında bir miktar ödeme yapıldığı ve takibe kısmi itirazda bulunulduğu anlaşılmakla ödemeye ilişkin belgelerin dosyaya ibrazı hususunda taraflara süre ve imkan verilmesi, bundan sonra TBK 100.md gereğince kısmi ödemenin öncelikle faiz ve takip gider- lerine mahsup edileceğinden hareketle ...'ın asıl ve/ birleşen dava tarihi itibariyle tahsili gereken alacağının bulunup bulunmadığının tespiti hususunda SMMM bilirkişiden rapor alınması, itirazda bulunulmayan ve davadan önce ödeme ile sona eren kısım itibariyle dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı hususu gözetilerek hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken özellikle teknik yönden yeterli gerekçe ve değerlendirme içermeyen, soyut beyanlara ve eksik incelemeye dayalı rapor doğrultusunda yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
Tespit edilen eksikliklere göre ,icra inkar tazminatı ile ilgili istinaf sebebinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; tarafların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulüne, kararın kaldırılmasına," bahisle kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bam ilamı doğrultusunda ...'a müzekkere yazılarak, ...seri numaralı kaçak/usulsüz elektrik kullanımına ilişkin Bedaş'ın dava konusu “...” adresle ilgili abonelik sözleşmesi bulunup bulunmadığı, sözleşmesi varsa hangi tarihler arasında geçerli olduğu, sonlandırılmış ise nedeni ile bitiş tarihinin bildirilmesi ve dayanak belgelerin okunaklı bir örneği celp edilmiştir.
Bam ilamında önceki Elektrik Mühendisi bilirkişisinden ek rapor alınmasının belirtildiği, kök rapor sunan Mali Müşavir bilirkişi yönünden istinaf ilamında ek rapor alınmasına yönelik karar tesis edilmediği anlaşılmakla; Elektrik Mühendisi bilirkişinin yanına yeni bir Mali Müşavir bilirkişinin dahil edilmesi suretiyle; Bam ilamı doğrultusunda, Uyuşmazlığın sayacın 50429 kwh ile 124.080 kwh arasındaki tüketim kaydı ile sınırlı olduğu gözetilerek, borçlunun tutanak tarihinde ... veya ikili anlaşma olmaksızın kaçak tüketiminin bulunup bulunmadığı, kaçak tüketim miktarının kaç KWh ve tahakkuku gereken kaçak tüketim bedelinin tespiti ve ...'ın asıl ve birleşen dava tarihi itibariyle tahsili gereken alacağının bulunup bulunmadığının tespiti hususlarında hazırlanan 26/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; ... çalışanları tarafından24/1 1/2020 — tarihinde ... hizmet nolu taşınmazda ve ... adresinde abone olarak ticarethane grubunda bulunan taşınmazda yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanımı yapıldığı, 24/11/2020 tarihli ... tarihli ... seri nolu kaçak tespit tutanakları tutulduğu ve kaçak elektrik kullanımı yapılırken elektrik sayacının elektrik tesisatına bağlı olduğu tespit edildiği,... A.Ş ile İsmail Kantarcı arasında 15/10/2019 tarihinde perakende satış sözleşmesi yapıldığı, 1 tarafın abonesiz olarak sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği,... Şirketi.'nin Elektrik Piyasası Kanunu maddeleri gereği söz konusu elektrik sayacını sökerek geri dönüşüme gönderme yetkisine sahip olduğu kanaatine varıldığı, davacı tarafın sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik enerjisi kullandığı ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42' ye göre kaçak elektrik enerjisi tükettiği kanaatine varıldığı, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. .../K. ... /T. 23.3.2010, sayılı kararına istinaden, davalı tarafın, abone olmaksızın Enerji dağıtım hizmet bedelinden ve KDV “sinden de sorumlu olduğu hükmü bulunduğu, Davalı tarafın, dilekçesinde belirttiği gibi 1 adet kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında ifade edilen bilgiler doğrultusunda yapılan kaçak tahakkuk hesaplamasında, dava takip tarihine kadar kaçak elektrik bedeli olarak 163.899,94 TL, Yasal faiz bedeli olarak 17.422,79. TL, Yasal Faiz KDV bedeli olarak 3.136,10 TL, toplam olarak 181.322,73 TL alacaklı olduğu, ... 6. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyada , Asıl alacak 147.125,10 TL, işlemiş faizi 2.903,27-TL Faizin KDV'si 522,59 TL olmak üzere toplam alacağın 150.550,96 TL olarak yapıldığı bildirilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 26.11.2024 tarih,... Esas ve...Karar sayılı kaldırma ilamı ile Uyuşmazlığın sayacın 50429 kwh ile 124.080 kwh arasındaki tüketim kaydı ile sınırlı olduğu gözetilerek, borçlunun tutanak tarihinde PSS veya ikili anlaşma olmaksızın kaçak tüke- timinin bulunup bulunmadığı, kaçak tüketim miktarının kaç KWh ve tahakkuku gereken kaçak tüketim bedeli yönünden önceki elektrik mühendisinden, dava konusu fatura kapsamında bir miktar ödeme yapıldığı ve takibe kısmi itirazda bulunulduğu anlaşılmakla ödemeye ilişkin belgelerin dosyaya ibrazı hususunda taraflara süre ve imkan verilmesi, bundan sonra TBK 100.md gereğince kısmi ödemenin öncelikle faiz ve takip gider- lerine mahsup edileceğinden hareketle ...'ın asıl ve/ birleşen dava tarihi itibariyle tahsili gereken alacağının bulunup bulunmadığının tespiti hususunda SMMM bilirkişiden rapor alınması," gerektiği gerekçesine isnat edildiği, mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda yargılamanın sürdürülmesi gerektiği ve bu kapsamda dosyanın kaldırma ilamı gözetilerek elektrik mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşan heyete tevdi suretiyle rapor tanziminin istenilmesi karşısında dosya kapsamına sunulan bilirkişi heyeti raporunda kaçak elektrik tüketim miktarı ile bedeli yönünden değerlendirme yapılmış olmasına karşın dava konusu fatura kapsamında bir kısım ödeme yapıldığı iddiasına yönelik herhangi bir inceleme yapılmadığı taraf defterlerinin tetkik edilmediği, icra dosyasına yahut tarafların doğrudan birbirlerine yaptığı bir ödeme olup olmadığı var ise TBK'nın 100. Madddesinin tatbiki ile bakiye bedelinin istinaf ilamı gözetilerek tespiti cihetine gidilmediği, bu yönleriyle mevcut bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı kanaatiyle tarafların bilirkişi raporuna itirazlarının kabulü ile dosyanın kök raporu hazırlayan bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 26.11.2024 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı kaldırma ilamı ışığında (Kaçak elektrik kullanımına ilişkin mevzuata uygun şekilde işlem yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kaçak kullanım bedelinin tespiti ile taraflarca yapılan ödemeler mevcut ise bu ödemelerin mahsup edilerek sonuç bedelin tespiti) hazırlanan 18/11/2025 tarihli 2. Ek raporda; ... çalışanları tarafından 24/1 1/2020 tarihinde ... hizmet nolu taşınmazda ve ...adresinde abone olarak ticarethane grubunda bulunan taşınmazda yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanımı yapıldığı, 24/11/2020 tarihli ... tarihli... seri nolu kaçak tespit tutanakları tutulduğu ve kaçak elektrik kullanımı yapılırken elektrik sayacının elektrik tesisatına bağlı olduğu, ... A.ş. ile ... arasında 15/10/2019 tarihinde perakende satış sözleşmesi yapıldığı, davacı tarafın abonesiz olarak sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik kullandığı, ... Şirketi'nin Elektrik Piyasası Kanunu maddeleri gereği söz konusu elektrik sayacını sökerek geri dönüşüme gönderme yetkisine sahip olduğu kanaatine varıldığı, davacı tarafın sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik enerjisi kullandığı ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42'ye göre kaçak elektrik enerjisi tükettiği kanaatine varıldığı, davalı tarafın, dilekçesinde belirttiği gibi | adet kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında ifade edilen bilgiler doğrultusunda yapılan kaçak tahakkuk hesaplamasında, dava takip tarihine kadar kaçak elektrik bedeli olarak 163.899,944 TL, Yasal faiz bedeli olarak 17.422,79 TL, Yasal Faiz KDV bedeli olarak 3.136,10 TL, toplam olarak 181.322,73 TL alacaklı olduğu, ... 6. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada, Asıl alacak 147.125,10-TL işlemiş faizi 2.903,27 TL Faizin KDV'si 522,59 TL- Toplam alacak 150.550,96 TL olduğu, davadanın davacı ...'cının davalı ...AŞ. aleyhine açtığı menfi teknik bilirkişi tarafından önceki ve işbu bilirkişi raporunda da davacı ...'nın davalı ...A.Ş'ye ana para 147.125,10 TL. borcu olduğunun tespit edildiği, birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına konu olan ve esas dava davalısı, birleşen dava davacısı ... A.Ş'nin .. 6. İcra Dairesi ... e. sayılı dosyada, Asıl alacak 147.125,10-TL işlemiş faiz 2.903,27-TL Faizin KDV'si 522,59'TL Toplam alacak 150.550,96-TL'nın yerinde olduğu, icra takibinde; borcun 88.217,10-TL'lik kısmına birleşen dava davalısı ...'nın yaptığı itirazın, davalı tarafından yapılan herhangi bir ödemeden kaynaklanmadığı hususuna ulaşılmış olduğundan tarafların Bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmiş olup kök raporda herhangi bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.
15/01/2026 tarihli celse 1 ve 2 numaralı ara kararlar gereğince ... Aş ve ... İcra Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosyaya kazandırılarak, dosyanın kök ve birinci ek raporu tanzim eden bilirkişi heyetine tevdi ile ek bilirkişi raporunun tanziminden sonra dosyaya sunulan ve kazandırılan deliller ışığında 02/10/2025 tarihli celsenin (2) numaralı ara kararında tespit edilen hususlarında hazırlanan 13/03/2026 tarihli ek raporda; Davalı tarafın, dilekçesinde belirttiği gibi 1 adet kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında ifade edilen bilgiler doğrultusunda yapılan kaçak tahakkuk hesaplamasında, dava takip tarihine kadar Kaçak elektrik bedeli olarak 163.899,94 TL, Yasal faiz bedeli olarak 17.422,79 TL, Yasal Faiz KDV bedeli olarak 36,10 TL, toplam olarak 181.322,73 TL alacaklı olduğu, ... 6. İcra Dairesi ... sayılı dosyada, Asıl alacak 147.125,10-TL işlemiş faizi 2.903,27 TL Faizin KDV'si 522,59 TL Toplam alacak 150.550,96 TL olduğu tespiti yapıldığı, davacı ...'cının davalı ... AŞ. aleyhine açtığı menfi (... E) tespit davası olduğu teknik bilirkişi tarafından önceki ve işbu bilirkişi raporunda da davacı ...'nın davalı ...A.Ş'ye ana para 147.125,10 TL borcu olduğunun tespit edildiği, birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına konu olan ve esas dava davalısı, bireşen dava davacısı ...A.Ş'nin ... 6. İcra Dairesi ...e. sayılı dosyada, Asıl alacak 147.125,10 TL işlemiş faiz 2.903,27 TL Faizin KDV'si 522,59 TL Toplam alacak 150.550,96 TL'nın yerinde olduğu, icra takibinde; borcun 88.217,10 TL'lik kısmına kısmına birleşen dava davalısı İsmail Kantarcı'nın yaptığı itirazın, davalı tarafından yapılan herhangi bir ödemeden kaynaklanmadığı hususuna ulaşıldığı bildirilmiştir.
TMK'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." HMK'nun 190. maddesi gereğince de, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir."
Menfi tespit davalarında da, HMK'nın ispata ilişkin genel kuralları geçerlidir. Bu davalarda davacı taraf, borçlu olmadığını iddia ettiğine göre, olumsuz bir durumun ispatı mümkün olmadığından, kural olarak ispat yükü alacaklıya aittir. Başka bir ifade ile, menfi tespit davasında hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü alacaklıdadır. Bununla beraber, davacının iddiasına göre ispat yükünün yer değiştirmesi de mümkündür. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel ilişkiden doğan talep hakkına ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır. (HGK'nun ... Esas ... Karar ... Esas ... Karar sayılı ilamları) Bu nedenle kambiyo senetleri hakkında açılan menfi tespit davalarında, senedin dayanağı olduğu ileri sürülen hukuki ilişki ile senet metnindeki borç sebebi karşılaştırılarak, ispat yükünün kime düşeceği belirlenir.
Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan ilişki “kambiyo ilişkisi” ismiyle anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu “kambiyo taahhüdü”nde bulunmuş olur. Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl /temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.
Kambiyo senedinin bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü kambiyo senedinin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6 m.). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu, senedin varlığını kabul etmekle birlikte bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. (Yargıtay HGK'nun ...E-... K sayılı kararı)
Somut olayda yukarıda değinilen usul hükümleri ile içtihatlar ışığında dayanılan vakıalara göre ispat külfeti davalı alacaklı tarafta olup davalı alacaklı faturaya dayalı alacağının varlığını ispatla mükelleftir. Taraflarca ileri sürülen deliller toplanmış ve alacak iddiasına ilişkin olarak düzenlenen 26/06/2025 tarihli bilirkişi raporu, 18/11/2025 tarihli 2. ek bilirkişi raporu ve 13/03/2026 tarihli 3. ek bilirkişi raporu ile 147.125,10 TL asıl alacak, 2.903,27 TLişlemiş faiz, 522,59 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam alacağın 150.550,96 TL olduğu tespit edilmiş ve davalı alacaklı tarafça alacak iddiası ispat edilmiş olmasına karşın davacı borçlu tarafça aksi ispat edilemediğinden asıl davanın reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Birleşen dava yönünden ise;
İtiraz iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 maddesinde: "(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4945/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren 1 sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığı ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.(2) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Borçlunun itirazı üzerine takibin durması ile birlikte alacaklı açtığı itirazın iptali davasında takip talebinde talep ettiği alacağının bulunduğunu ispat külfeti bizzat kendisindedir. Ancak davalı borçlunun İcra Dairesinde vermiş olduğu itiraz dilekçesinin içeriği ya da cevap dilekçesinin içeriğine göre ispat külfeti yer değiştirebilecektir. İtirazın iptali davası icra takibinin uzantısıdır ve iki dosya bir birlik oluşturmaktadır.
"Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının senetlerin ödenmiş senetler olduğunu iddia ederek ödemeye ilişkin belgeler ibraz etmiş ise de, ödemenin kanıtı olarak sunulan belgelere göre ödemenin ... adlı şahsa yapıldığı ve bu şahsın (dosyadaki bilgilere göre) davacı şirket ile ilgisinin bulunmadığının anlaşıldığı, davalının senet bedellerini ödediğini ispat edemediği, 19.10.2015 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli içeriği itibariyle doğru olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ...sayılı icra takibine yaptığı itirazın 3.600 TL ana para ve 5.356,27 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin takip tarihi itibariyle bu miktar üzerinden devamına, inkar tazminatının şartları bulunmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davacının temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede alacak belgeye dayanıp likit ve belirlenebilir mahiyette olup, İİK’nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına inkar tazminatına karar verilmesi gerekirken bu isteğin reddine karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2016 tarih, ... Esas ... Karar sayılı ilamı)"
İcra inkar tazminatının düzenlenmesinin amacının, borçlunun ödeme emri üzerine icrada borcunu inkar etmesini önlemektir. Yüzde yirmilik oran en az tazminat miktarını ifade etmektedir. Mahkemece daha fazla tazminata da hükmedilebilir. İcra inkar tazminatı asıl alacak üzerinden hesaplanır ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi de şartlara bağlanmıştır. İcra inkar tazminatının şartları ise şunlardır:
1-Geçerli bir icra takibi bulunmalıdır.
2-Borçlu geçerli bir itirazda bulunmuş olmalıdır.
3-Süresi içerisinde açılmış olan bir itirazın iptali davası bulunmalıdır.
4-Alacaklı icra inkar tazminatını talep etmiş olmalıdır.
5-Borçlunun itirazının haksız olduğu kararı verilmelidir.
6-İtirazın iptali davasında alacak likit olmalıdır.
İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının kötü niyeti aranmaz. Sadece itiraz etmiş olması yeterlidir.
Yukarıda yer verilen ilkeler ve bilgiler ışığında dava dilekçesi, cevap dilekçesi, yazı cevapları, tarafların bildirdiği belgeler, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, ... 6. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, vergi kayıtları, kaçak takip tutanağı, tanık beyanları, ticaret sicil kayıtları, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 26.11.2024 tarih, ...Esas ve... Karar sayılı ilamı, 26/06/2025 tarihli bilirkişi raporu, 18/11/2025 tarihli 2. ek bilirkişi raporu, 13/03/2026 tarihli 3. ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; iş bu itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, ... çalışanları tarafından 24/1 1/2020 tarihinde ... hizmet nolu taşınmazda ve ... adresinde abone olarak ticarethane grubunda bulunan taşınmazda yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanımı yapıldığı, 24/11/2020 tarihli...tarihli ... seri nolu kaçak tespit tutanakları tutulduğu ve kaçak elektrik kullanımı yapılırken elektrik sayacının elektrik tesisatına bağlı olduğu tespit edildiği, ...A.Ş ile İsmail Kantarcı arasında 15/10/2019 tarihinde perakende satış sözleşmesi yapıldığı, bir tarafın abonesiz olarak sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği, ... Şirketi.'nin Elektrik Piyasası Kanunu maddeleri gereği söz konusu elektrik sayacını sökerek geri dönüşüme gönderme yetkisine sahip olduğu kanaatine varıldığı, davacı tarafın sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik enerjisi kullandığı ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42' ye göre kaçak elektrik enerjisi tükettiği kanaatine varıldığı, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. ... /K.... /T. 23.3.2010, sayılı kararına istinaden, davalı tarafın, abone olmaksızın Enerji dağıtım hizmet bedelinden ve KDV “sinden de sorumlu olduğu hükmü bulunduğu, davalı tarafın, dilekçesinde belirttiği gibi bir adet kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında ifade edilen bilgiler doğrultusunda yapılan kaçak tahakkuk hesaplamasında, dava takip tarihine kadar kaçak elektrik bedeli olarak 163.899,94 TL, yasal faiz bedeli olarak 17.422,79. TL, yasal faiz kdv bedeli olarak 3.136,10 TL, toplam olarak 181.322,73 TL alacaklı olduğu, ... 6. İcra Dairesi ...esas sayılı dosyasında, 147.125,10 TL asıl alacak, 2.903,27 TLişlemiş faiz, 522,59 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam alacağın 150.550,96 TL olduğu, kanaatine varılmıştır.
26/06/2025 tarihli bilirkişi raporu, 18/11/2025 tarihli 2. ek bilirkişi raporu ile 13/03/2026 tarihli 3. ek bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınarak taleple bağlılık ilkesi mucibince; davanın kabulü ile, ... 6. İcra Müdürlüğünün... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin HMK'nın 26. Maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesi mucibince 147.125,10-TL asıl alacak, 2.903,27-TL işlemiş faiz ve 522,59-TL faizin KDV'si olmak üzere 150.550,96-TL alacak üzerinden takipteki diğer koşullarla birlikte devamına, alacak talebi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-
A-Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.506,69-TL harçtan mahsubu ile artan 774,69-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. hükümlerine göre belirlenen 45.000,00- TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
B- ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin Birleşen ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile, ... 6. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİNE, takibin HMK'nın 26. Maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesi mucibince 147.125,10-TL asıl alacak, 2.903,27-TL işlemiş faiz ve 522,59-TL faizin KDV'si olmak üzere 150.550,96-TL alacak üzerinden takipteki diğer koşullarla birlikte devamına,
2-Alacak talebi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 10.284,13-TL harcın peşin alınan 1.818,29-TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.465,84-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.818,29-TL peşin harç, 80,70-TL başvuru harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 350,00-TL posta ve diğer giderler olmak üzere toplam 6.248,99-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan miktarın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*
Full & Egal Universal Law Academy