T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/217
KARAR NO : 2026/305
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 24/03/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman şirketleri kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğince ...tarih, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini malın tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalı kiracıya teslim edildiğini, davalı tarafın müvekkili şirket ile arasında Finansal kiralama sözleşmelerinin hükümlerine aykırı hareket ettiğini, kira bedellerini ve borçlarını ödemekle temerrüde düştüğünü ve kendilerine vadesi gelen borçlarını ödemeleri için; ... 27. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin borçlulara keşide edildiğini ve FKK'nun ilgili Maddesi gereğince temerrüde düşülen borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi aksi takdirde bu sürenin sonunda sözleşmenin fesih olunacağının ve tüm kira bedellerinin muaccel olacağının ihtar edildiğini, davalı tarafın ihtarnamede belirtilen 60 gün süre içerisinde ödemediğini, davalının sözleşmeye uymaması neticesi, sözleşmenin fesih olması, davalı ile müvekkili şirket arasındaki sürekli borç ilişkisini sona erdirdiğini, davalı tarafın kiralama konusu menkul malları rızası ile müvekkili şirkete iade etmediğinden, müvekkili şirketin mülkiyet hakkının tespitiyle, menkul malların müvekkili şirkete aynen iadesi için davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini ve haklarının zayi olmaması açısından dava haklarının saklı kalması kaydı ile ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararının alındığını ifade ederek, sözleşme fesih edildiğinden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile 6361 sayılı finansal kiralama sözleşmesi hükümleri gereğince mülkiyeti müvekkili şirkete ait kiralananın müvekkiline iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde, mal bedelinin sözleşmede belirlenmiş temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, avukatlık vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ... 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyası ile taraflarına icra takibi başlatıldığını ve bu takibe istinaden müvekkili aleyhine ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D. İş ... Kararı ile ihtiyati haciz kararı verildiğini, ancak davacı tarafça ... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile aynı konuda rehin sözleşmesine dayanarak icra takibi başlatıldığını, bahsi geçen iki takibin konusunun aynı olduğunu, davacı tarafça haksız şekilde mükerrer takip yapıldığını, müvekkili şirketin sözleşme kapsamından doğan yükümlülüklerin iyi niyetli şekilde ifa etmeye gayret gösterdiğini davacı tarafça iddia edilen hususların sözleşmenin feshini ve malların aynen iadesini haklı gösterecek mahiyette olmadığını, davacının bu iddialarının müvekkili aleyhine haksız sonuç doğurmayı amaçladığı, ticari faaliyetlerin sekteye uğratılması kastı taşıdığının açık olduğunu, dava konusu tüm taleplerin reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi düzenlendiğini ve sözleşme kapsamında üretim amaçlı çeşitli makineler müvekkili şirkete kiralandığını, müvekkili ile davacı arasında tesis edilen sözleşme çerçevesinde ekipmanların müvekkili şirkete kira ilişkisi neticesinde teslim edildiğini, taraflar arasında doğan sözleşme ilişkisi sürecinde müvekkili şirketin kira ödemelerine ilişkin yükümlülüğünü ifa ettiğini, davacı taraf ile yapılan görüşmeler neticesinde ödeme planı üzerinde anlaşmaya varıldığını ve belirlenen meblağın ödenmediğini, bu hususun ödeme dekontları ve yazışmalar ile sabit olduğunu, davacı tarafın bu ödeme tutarını herhangi bir itiraz kaydı ileri sürmeden kabul ettiğini ancak sonrasında, hiçbir hukuki ve sözleşmesel gerekçeye dayanmaksızın iş bu davayı açtığını, dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, hakkın kötüye kullanıldığını, davacının müvekkilinin borcunu ifa ettiği gerçeğini gizleyerek , haksız ve mesnetsiz şekilde açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflarca, yargılama sürecinde sulh görüşmeleri yapmak üzere süre talep edilmiş ancak verilen süreler içerisinde sulh görüşmelerinin olumlu sonuçlanmadığı anlaşılmıştır.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, Finansal Kurumlar Birliğinin 03.05.2023 tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiş, davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile davalı adına keşide edilen ... 27. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle ;taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde,... tarih, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, Finansal kiralamaya konu olan malın, 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malı tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulü ile ...tarihli ve ... sözleşme numaralı, Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesih olduğunun tespitine,
"1 ADET, 2022 MODEL, ... MM MODEL, ... TİPİ STREÇ FİLM MAKİNESİ, SERİ NO: ...
1 ADET, 2022 MODEL, ... MODEL, YENİ NESİL GRANÜR MAKİNESİ, SERİ NO: ...
1 ADET, 2022 MODEL, ... MODEL, ... DOZAJLAMA ÜNİTESİ, SERİ NO: ...
1 ADET, 2022 MODEL, ... MODEL, ... GRUBU, SERİ NO: ..." nolu malların davalıdan alınarak davacı yana iadesine,
2-... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Değişik İş Esas ...Değişik İş karar sayılı dosyasında verilen tedbir kararın karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 448.455,15 TL harçtan peşin alınan 112.113,79 TL harçtan mahsubu ile bakiye 336.341,36 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yaptığı 1.560,00 TL posta gideri, 112.113,79 TL harç gideri olmak üzere toplam 114.289,19 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ye göre 801.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan avans bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kesinleşmesi için gerekli tebliğ masrafları kullanıldıktan sonra bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/05/2026
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır