T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/411 Esas
KARAR NO: 2025/760
DAVA: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 12/06/2025
KARAR TARİHİ: 06/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile karşı taraf arasında 6361 Sayılı Finansal Kiralama Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Birliği Finansal Kiralama İktisadi İşletmesi 25.01.2022 tarih ve ... sözleşme numaralı ... tescil numaralı 'Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, anılan sözleşme ile mülkiyeti müvekkil şirkete ait olan; 1 ADET ...MARKA, ÜRÜN KODU: ... CİHAZ SN:...MODEL YILI 2022, GTİP NO:.. Tekstil Lab Test cihazların davalı yana sözleşme gereği teslim edildiğini, ancak karşı tarafın finansal kiralamadan kaynaklanan edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, finansal kira bedellerini tam ve vadesinde ödemediğini, bunun üzerine müvekkil şirketçe;“Vadesi gelen kira borçlarını, temerrüt faizini ve sözleşmeden kaynaklanan diğer borçlarını 60 günlük yasal sürede ödenmesi” talep edilmiş, aksi takdirde “mezkur finansal kiralama sözleşmesinin belirtilen süre sonunda fesholunacağını, fesih ile birlikte finansal kiralama alacaklarının tamamının muaccel hale geleceğini ve finansal kiralamaya konu malların finansal kiralama sözleşmesinin feshinden itibaren 3 günlük süre içerisinde müvekkil şirkete iade etmesi” gerektiği ile ilgili olarak; Beyoğlu ... Noterliği 19 Mart 2025 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, söz konusu ihtarname 24.03.2025 tarihinde kiracıya tebliğ edildiğini, davalı yanın, ihtarnamede belirtilen kira borçlarını 60 günlük yasal süre içerisinde ödemediğini, bu nedenle davalı/karşı taraf ile müvekkil şirket arasında münakıt finansal kiralama sözleşmesi münfesih olduğunu, davalı tarafın, sözleşmeler fesholunmuş olmasına ve yapılan görüşmelere rağmen, finansal kiralama konusu malı bugüne kadar müvekkili şirkete teslim etmediğini, bunun üzerine, haklarının zayi olmaması bakımından, açacakları dava hakları saklı kalmak kaydıyla, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi`nin... D.İş. Sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı talep edildiğini, mahkemece söz konusu mallar üzerine ihtiyati tedbir vaazına karar verildiğini, ihtarname tebliğine rağmen kiracının malı iade etmediğini, ancak işbu ihtarname ile birlikte kiracının makina üzerindeki zilyetliği haklılığını yitirdiğini, davalının kiralama konusu malı bugüne kadar rızası ile tarafımıza iade etmediğinden, mülkiyet haklarının kabulüyle, finansal kiralama konusu malın öncelikli taraflarına aynen iadesine, malların aynen iadesinin mümkün olmaması halinde İİK 24. Madde gereğince, dava tarihindeki değerinin sözleşmede belirtilen temerrüt faizi oranından hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, cevap vermediğinden, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ticaret sicil kayıtları, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi`nin ...D.İş. Sayılı dosyası, Finansal Kiralama Sözleşmesi, hesap özetleri, hesap özetlerinin davalıya tebliğini gösterir belge, teslim tesellüm belgeleri, faturalar, ihtarnameler ve ihtarnamelerin tebliğ şerhleri delil olarak değerlendirilmiştir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ... tescil numaralı, ...sözleşme numaralı 26.09.2022 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye konu malların 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malın iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak ve davaya konu finansal kiralama konusu malın değerinin 175.000,00-TL olduğu, bu nedenle dava değerinin de 175.000,00-TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
-Dava konusu 26.09.2022 Tarih ve ...Sözleşme numaralı ... tescil numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,
-Taraflar arasında akdedilen 26.09.2022 Tarih ve ... Sözleşme numaralı ...tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti davacı şirkete ait bulunan;
" 1 ADET ...MARKA, ÜRÜN KODU: ... CİHAZ SN... Cİ64 UV MODEL YILI 2022, GTİP NO:... TEKSTİL LAB TEST CİHAZLARI " olarak geçen menkul malların davalıdan alınarak davacı şirkete AYNEN İADE VE TESLİMİNE,
2-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/06/2025 tarih,... D.İş Esas ve... D.iş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının Mahkememiz kararının kesinleşmesine kadar DEVAMINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 11.954,25-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 853,88-TL peşin harç 2.134,69-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.988,57-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.965,68-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 853,88-TL peşin harç, 2.134,69-TL tamamlama harcı, 615,40-TL başvurma harcı, 450,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 4.053,97-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/11/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*