T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/417 Esas
KARAR NO: 2025/884
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 14/06/2025
KARAR TARİHİ: 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkil sigorta şirketi nezdinde ... tarihlerini kapsar ... poliçe no’lu ticari paket sigorta poliçesi ile sigorta ettiren ...Tic. A.Ş. olduğunu, sigorta poliçesi kapsamında riziko adresinin ... adresindeki ... içerisinde bulunan ve ... ismiyle sinema olarak faaliyet gösteren iş yeri olduğunu, sigortalı iş yerinin, .... A.Ş. tarafından, ...’nin yönetimi ve kiralamasından sorumlu olan davalı şirket ile akdedilen kira sözleşmesi ile kiralandığını, hasar tarihi olan 03.09.2022 tarihinde ... ilinde meydana gelen yoğun sağanak yağış ve bölgeye yıldırım düşmesi akabinde ... içerisinde yer alan sigortalı iş yerine yağmur suları sirayet etmesi ve voltaj dalgalanması oluşması sebebiyle sigortalı iş yerindeki demirbaş ve emtiaların zarar gördüğünü, meydana gelen hasarın ardından müvekkil şirket nezdinde hasar dosyası açılarak ekspertiz raporu düzenlendiğini, ekspertiz raporunda, söz konusu hasarın yıldırım düşmesine bağlı olarak meydana geldiği ve hasarın, poliçede belirtilen demirbaş yıldırım teminatı kapsamında olduğunun belirlendiğini, ekspertiz raporu ile hasarın teminat kapsamında kaldığının tespit edildiğini, hasar için tahmini muallak 290.000,00-TL, ilk tespit 149.910,69-TL olarak belirlendiğini, ayrıca olay gününe ilişkin Meterolojiden alınan fevk raporuna göre kuvvetli yağışın doğal afet seviyesinde olmadığının tespit edildiğini, müvekkil sigorta şirketinin, sigortalısının hasarını gidermek üzere ekspertiz raporunda tespit edilen hasarlar ve sunulan faturalar doğrultusunda 208.453,13-TL’lik hasar bedelini sigortalısına ödediğini, müvekkil sigorta şirketinin, sigortalısının haklarına TTK m.1472 gereği halef olduğu ve davalının zararın meydana gelmesindeki kusur ve sorumluluğu gerekçesiyle ... 2.İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası vasıtasıyla icra takibi başlattığı ve işbu takibe davalı tarafından haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, işbu uyuşmazlığa ilişkin olarak zorunlu arabuluculuk süreci işletilmiş olup, anlaşamama şeklinde sonuçlandığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile borca karşı yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, icra takibinin kaldığı yerden devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, davalı aleyhine yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkil şirkete izafe edilecek kusurun bulunmadığı gibi mezkur dava ve takip açısından da müvekkil şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacı sigorta şirketinin sigortalısı sinema müvekkil şirketin yalnızca danışmanlık ve kiralama hizmeti sunduğu ... içerisinde bulunuyorsa da müvekkil şirketin mezkur ticari alanda malik/yatırımcı olmayıp yalnızca AVM yatırımcısına kiralama ve danışmanlık faaliyetlerinde bulunduğunu, müvekkili şirketin, yatırımcı (yapı sahibi) ile yapmış olduğu sözleşme uyarınca; kiralama ve yönetim danışmanlık hizmetleri sağladığını, takip konusu hasarın, yatırımcının maliki olduğu yapıda meydana geldiğini, dolayısıyla davacı tarafından talep edilen zarara ilişkin müvekkil şirkete husumet yöneltilemeyecek olup; mezkur davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, davacı şirket tarafından zarar taleplerine ilişkin olarak objektif kriterlerden uzak afaki bir fiyatlandırma yapılarak fahiş taleplerde bulunulduğunu, mezkur davanın bu yönüyle de reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödemenin davalıdan rücuen tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.Maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.
... 2.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı/borçlu hakkında toplam 219.663,47-TL alacağın ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Dava, rücu talebine dayanmakta olup, rücu ve halefiyet Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun ...Tarih E. ... sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nin "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açacak idi ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138. maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.
6100 sayılı HMK 4. maddesinde sulh hukuk mahkemelerinin görev alanı belirlenmiş ve 4/1.a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, ...tarihli ve.... sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların sulh hukuk mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/06/2019 tarihli ...E.... K. sayılı ilamı; "...Somut olayda, sigortalı işyerlerinde oluşan yangın hasarı sebebiyle meydana gelen zarar sigortacı tarafından sigortalılara ödenmiş olup ödenen tazminatın dava dışı sigortalı işyerlerini kiraya veren davalı bina maliki ... A.Ş’den ve onun işyeri sigortacısı ... Sigorta A.Ş’den, yangının çıktığı ...A.Ş kiracısı ...Şti.’den, sinamada tadilat yapan taşeron ...’ten tahsili talep edilmiştir. Dava dışı sigortalı şirketler ve davalı ... Şti., davalı bina maliki ... A.Ş. kiracısıdır. Bu nedenle dava dışı sigortalılar... Tic. A.Ş ve ... A.Ş ile davalı ... A.Ş arasındaki temel hukuki ilişki kira sözleşmesine dayanmaktadır. Yine yangının çıktığı ...Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...A.Ş arasındaki hukuki ilişki de kira sözleşmesine dayanmaktadır. Taraflar arasında uyuşmazlık kira ilişkisinden doğduğuna göre; davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemesindedir. Bu nedenle sigortacı tarafından halefiyet yoluyla açılan davanın da sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerekmektedir..."
Somut olayda; davacı tarafın dava dilekçesinde yer alan ''...sigortalı iş yeri, ...A.Ş. Tarafından, ...'nin yönetimi ve kiralamasından sorumlu olan davalı şirket ile akdedilen kira sözleşmesi ile kiralanmıştır....'' ve ''...davalı şirketin yöneticisi ve kiraya vereni olduğu ... içerisinde bulunan sigortalı iş yerinde oluşan zarardan davalının sorumlu olduğu...'' ibareleri ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın/temel ilişkinin kira ilişkisinden -... içerisindeki iş yeri- kaynaklanması, eldeki davanın da 14/06/2025 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. (Benzer mahiyette içtihatlar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 17/01/2024 tarih, ... Esas ve... Karar ile 24/04/2024 tarih, ...Esas ve... Karar sayılı ilamları)
HMK nun 1.maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır. Anılan gerekçelerle HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine ve görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; Davanın, HMK md. 4/f.1-(a) ve HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen bendi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20.maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair, davalı vekilinin huzurunda, davacı vekilinin yokluğunda, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/12/2025
Katip
¸
Hakim
¸