T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/5 Esas
KARAR NO:2025/348
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:03/01/2025
KARAR TARİHİ:22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketimiz ile davalı ... San.ve Tic. A.ş. arasında, 6361 sayılı Finansal kiralama kanunu çerçevesinde, 19.01.2023 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş ve sözleşmeye konu “... Makine San.ve Tic.ltd.ş Şti'nin 17.01.2023 Tarihli Proformasına Konu 1 Adet, 2023 Model, ... Marka, Seri No.su:... Olan Yıkama Makinası Ve Tüm Aksesuarları; 2 Adet, 2023 Model, ... Marka, Seri No.su:...- ... Olan Ram Önü Yıkama Makinası Ve Tüm Aksesuarları; 2 Adet, 2023 Model, ... Marka, Seri No.su:...- ... Olan Ram Önü Yıkama Makinası Ve Tüm Aksesuarları" nitelikli ekipmanların mülkiyeti müvekkil şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığı, söz konusu finansal kiralama sözleşmesi 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu sözleşmenin tescili ve şekli başlıklı 22. Maddesi gereğince yazılı şekilde yapılmış, özel sicile ve Finansal Kiralama Birliği’ne tescil edildiğini, özel sicil ve finansal kurumlar birliğine tescil kurucu unsur olmayıp iyi niyetli 3. Kişilerin ayni hak iktisabını engellemek için getirildiğini, söz konusu sözleşme, finansal kurumlar birliği’ne tescil edildiğini, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Finansal Kurumlar Birliği tarafından verilen yazı finansal kiralama sözleşmesine resmiyet kazandırmakta Noter’de imzalanan sözleşmenin etkisini sağladığını, değerlendirmede bu hususların dikkate alınmasını, söz konusu finansal kiralama sözleşmesinin 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu Sözleşmenin Tescili Ve Şekli başlıklı 22. Maddesi gereğince yazılı şekilde yapılarak özel sicile ve Finansal Kiralama Birliği’ne tescil edildiğini, özel sicil ve finansal kurumlar birliğine tescilin kurucu unsur olmayıp iyi niyetli 3. Kişilerin ayni hak iktisabını engellemek için getirildiğini, söz konusu sözleşmenin, Finansal Kurumlar Birliği’ne tescil edildiğini, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Finansal Kurumlar Birliği tarafından verilen yazı finansal kiralama sözleşmesine resmiyet kazandırmakta Noter’de imzalanan sözleşmenin etkisini sağlamakta olduğunu, davalı ile şirketleri arasında akdedilen ... no'lu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan 10.10.2024 tarihi itibarı ile toplam 496.058,03-TL Kira borcu, 17.611,90-TL Gecikme Faizi borçlarını ödemeyerek temerrüde düşmüş ve müvekkilimiz şirketçe davalıya .... Noterliği'nden, 10.10.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği taktirde sözleşmenin feshedileceği ihtar edildiğini, sözü geçen İhtarnamenin 14.10.2024 tarihinde sözleşme adresine ve elektronik tebligat adresine ayrı ayrı tebliğ edildiğini, verilen 60 günlük kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden finansal kiralama sözleşmesinin yasa ve usule uygun olarak feshedildiğini, davalı, sözleşmenin feshi nedeniyle 6361 sayılı FKFFŞK’nun 33. maddesi, sözleşmenin 44. ve diğer ilgili maddeleri gereği kiralananları müvekkilimiz şirkete teslim etmesi gerekirken etmediğini, muaccel hale gelen borçlarını da bu güne kadar ödemediğini, aksine gösterdiği olumsuz davranışlarıyla yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşıldığını, davalının kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kiralananları teslim etmeyeceğinin anlaşılması ve müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlarla karşılaşmasının önlenmesi için, kiralananların, açacağımız esas dava olan "kiralananın iade ve teslimi" davası sonuçlanıncaya kadar, ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak müvekkili şirkete teslimi için ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.iş sayılı dosyasından talepte bulunulduğunu ve taleplerinin kabul edilmiş, söz konusu karar .... İcra Müdürlüğü’nün...E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya gönderildiğini belirterek davalı ... kiracı ile akadedilmiş olan 19.01.2023 tarihli ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin ....Noterliği'nden, 10.10.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname sonucu haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait Finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti müvekkilimiz şirkete ait “... Makine San.ve Tic.ltd.ş Şti'nin 17.01.2023 Tarihli Proformasına Konu 1 Adet, 2023 Model, ... Marka, Seri No.su:... Olan Yıkama Makinası Ve Tüm Aksesuarları; 2 Adet, 2023 Model, ... Marka, Seri No.su:...- ... Olan Ram Önü Yıkama Makinası Ve Tüm Aksesuarları; 2 Adet, 2023 Model, ... Marka, Seri No.su:...- ... Olan Ram Önü Yıkama Makinası ve tüm aksesuarları" ile aynen teslimine, aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte İ.İ.K 24.maddesi uyarınca ekipmanların değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı adına usulüne uygu olarak TK 35. Maddesine göre tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmemiş yazılı bildirimde de bulunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, finansal kiralama sözleşmeleri, faturalar, ihtarnameler, ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.iş sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü’nün...E. sayılı dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ... sözleşme numaralı 19/01/2023 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye konu malların 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malın iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak ve davaya konu finansal kiralama konusu malın değerinin 1.600.000,00-TL olduğu, bu nedenle dava değerinin de 1.600.000,00-TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
-Dava konusu Finansal Kurumlar Birliği’nin ... sözleşme numaralı, 19.01.2023 tescil tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,
-Taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği’nin ... sözleşme numaralı, 19.01.2023 tescil tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesine konu ve mülkiyeti davacı şirkete ait bulunan;
"... MAKİNE SAN.VE TİC.LTD.Ş ŞTİ'NİN 17.01.2023 TARİHLİ PROFORMASINA KONU 1 ADET, 2023 MODEL, ... MARKA, SERİ NO.SU:... OLAN YIKAMA MAKİNASI VE TÜM AKSESUARLARI; 2 ADET, 2023 MODEL, ... MARKA, SERİ NO.SU:...- ... OLAN RAM ÖNÜ YIKAMA MAKİNASI VE TÜM AKSESUARLARI; 2 ADET, 2023 MODEL, ... MARKA, SERİ NO.SU:...- ... OLAN RAM ÖNÜ YIKAMA MAKİNASI VE TÜM AKSESUARLARI" olarak geçen menkul malların davalıdan alınarak davacı şirkete AYNEN İADE VE TESLİMİNE,
2-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/12/2024 tarih, ... sayılı ihtiyati tedbir kararının Mahkememiz kararının kesinleşmesine kadar DEVAMINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 109.296,00-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 27.324,00-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 81.972,00-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 27.324,00-TL peşin harç, 615,40-TL başvurma harcı, 580,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 28.519,40-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 236,000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.22/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır