T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/887
KARAR NO : 2026/303
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 04/12/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman şirketleri kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğince ... tarih, ... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini malın tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalı kiracıya teslim edildiğini, davalı tarafın müvekkili şirket ile arasında Finansal kiralama sözleşmelerinin hükümlerine aykırı hareket ettiğini, kira bedellerini ve borçlarını ödemekle temerrüde düştüğünü ve kendilerine vadesi gelen borçlarını ödemeleri için; ... 27.Noterliğinin ...tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin borçlulara keşide edildiğini ve FKK'nun ilgili Maddesi gereğince temerrüde düşülen borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi aksi takdirde bu sürenin sonunda sözleşmenin fesih olunacağının ve tüm kira bedellerinin muaccel olacağının ihtar edildiğini, davalı tarafın ihtarnamede belirtilen 60 gün süre içerisinde ödemediğini, davalının sözleşmeye uymaması neticesi, sözleşmenin fesih olması, davalı ile müvekkili şirket arasındaki sürekli borç ilişkisini sona erdirdiğini, davalı tarafın kiralama konusu menkul malları rızası ile müvekkili şirkete iade etmediğinden, müvekkili şirketin mülkiyet hakkının tespitiyle, menkul malların müvekkili şirkete aynen iadesi için davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini ve haklarının zayi olmaması açısından dava haklarının saklı kalması kaydı ile ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ...D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararının alındığını ifade ederek, sözleşme fesih edildiğinden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile 6361 sayılı finansal kiralama sözleşmesi hükümleri gereğince mülkiyeti müvekkili şirkete ait kiralananın müvekkiline iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde, mal bedelinin sözleşmede belirlenmiş temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, avukatlık vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı definde bulunduklarını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı taraf arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmesine konu birtakım senetleri ödediğini ancak daha sonrasında ekonomik darlıktan dolayı bir süre ödeme yapamadığını, davacı tarafın buna dayanak haksız yere sözleşmeyi feshettiğini, davacı tarafın daha sonrasında hem vadesi gelmiş hem de vadesi gelmemiş senetleri icra takibine konu ederek ... 37. İcra Dairesi'nde ...Esas numarası ile müvekkili şirket hakkında icra takibi başlattığını, davacı şirketin dava konusu malları teslim alabilecek konumda iken teslim almamış haksız yere işbu davayı ikame ettiğini, müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmesine binaen davacı şirkete bir takım senetlerin karşılığını ödediğini, davacı tarafın bu ödemeleri görmezden gelerek tüm malların iadesini ve ödenmiş fatura bedellerini de talep ederek bu davayı açtığını, davacı tarafın bu talebinin haksız ve hukuk dışı olduğunu, davacı tarafın haksız fesihten sonra, sözleşmeye konu icra takiplerini icraya koyduğunu, takibe konulan senetlerin sözleşmeye konu mallar için verilen teminat senetleri olduğunu, davacı tarafın hem senetleri icraya koyup hem de malların iadesini istemesinin anlamsız olduğunu, senetlerin tahsili sonrasında malların mülkiyetinin müvekkili şirkete geçtiğini, davacı tarafın sözleşme feshinden sonra ya malların iadesini talep etmeli yada senetleri tahsil etmesi gerektiğini, davacı tarafın zaten seçimlilik hakkını kullanarak senetleri icra takibine koyduğunu, icra takibinden sonra malların iadesi için işbu davayı açmanın kötü niyet göstergesi olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuşsa da, taraflar arasındaki sözleşmenin 94. Maddesi ve HMK 17. Madde uyarınca mahkememizin davaya bakmaya yetkili olduğu anlaşılmakla yetki itirazı kabul edilmemiştir.
Davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunulmuşsa da, TBK 146. Madde uyarınca belirlenen genel zamanaşımı süresinin dolmamış olması nedeniyle itiraz kabul edilmemiştir.
Mahkememiz dosyasında bilirkişi ... tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davacı ...A.Ş ile davalı ...Şti. arasında; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, kiralamanın konusunu; “1 adet 2024 model ...” oluşturduğu,davacı şirket tarafından keşide edilen ...27. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile davalı şirkete ve kefillere; toplam 832.279,00 TL Kira borcu ve 188.601,41 TL Kira Temerrüt Faizi borcu ile 101,35 TL Masraf Temerrüt Faizi borcu olduğunun ve davalıya toplam borçların ödenmesi için 60 günlük süre verilerek, bu süre zarfında borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edilmiş olduğu, söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasına göre; davalı şirket çalışanı ... imzasına 02.09.2025 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, 60 günlük yasal süre 01.11.2025 tarihinde dolduğu, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; davalının ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç; 832.279,00 TL Kira borcu bulunduğu (16.05.2025 tarihli kira bakiye borcu: 165.805,90 TL+16.06.2025 tarihli kira borcu: 222.157,70 TL+16.07.2025 tarihli kira borcu: 222.157,70 TL+15.08.2025 tarihli kira borcu: 222.157,70 TL), İhtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 01.11.2025 tarihi itibarıyla temerrüt faizi hariç Kiracı şirketin halen; kira hesabından 832.279,00 TL borcu bulunduğu, davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 67.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğu,taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 68. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu" yönünde görüş bildirilmiştir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, Finansal Kurumlar Birliğinin 17/07/2024 tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiş, davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile davalı adına keşide edilen ... 27 Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle; taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, 17/07/2024 tarih, 24002330 numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, Finansal kiralamaya konu olan malın, 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malı tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Finansal Kiralamaya Konu; ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince;
-... sözleşme numaralı sözleşmesine istinaden; 1 ADET, 2024 MODEL YILI, ...SERİ NUMARALI, ...MODEL, DOLUM MAKİNASI'nın tüm aksesuar ve ekipmanlarının davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında verilen tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 164.415,77 TL harçtan peşin alınan 41.103,95 TL harçtan mahsubu ile bakiye 123.311,82 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacının yaptığı 985,00 TL posta gideri , 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 41.719,35 TL harç gideri olmak üzere toplam 52.704,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ye göre 354.897,81 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davanın kesinleşmesi için gerekli tebliğ masrafları kullanıldıktan sonra bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
8-Davalı tarafından yatırılan gider avansı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/05/2026
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy