T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/709 Esas
KARAR NO: 2018/1309
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/05/2014
KARAR TARİHİ: 13/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin radyoloji alanını da içeren bir hastane işletmesi olduğu, ...Finansal Kiralama ile 06/03/2014 tarihinde ... cihazı için Satış Sözleşmesi yapıldığı, 216.000,-Avro bedel île anlaşmaya varıldığı, 100.000,-Auronun nakit olarak ödendiği, kalan bedelin iki eşit taksit halinde çeklere bağlandığı, Sözleşme kapsamında malın kullanılmış, ikinci el olduğu, arızasının bulunmadığı, magnetin ısındığı ve soğutma yapıldıktan sonra cihazın çalışacağı, satın alınmasında sıkıntı olmayacağının bildirildiği, müvekkilin konusunda uzman olduğu, satışı gerçekleştirilen cihazın magnetinin teknik deyimle Off durumda olduğu ve arızalı olduğu, soğutmanın etkisiz kalacağı, cihazın bîr ekonomik değer taşımadığı, arıza konusunda müvekkile bilgi verilmediği magnetin cihazın en önemli parçası olduğu, magnetin içinde helyum gazı bulunduğu, montajı tamamlanmadan cihazın çalışıp çakmadığının anlaşılmayacağı, magnetin yenisinin tedarik edilmesinin sözleşme konusu iptali talep edilen çek bedellerinden çok daha yüksek olduğu, temininin de güç olduğu, montajı yapılan cihazın soğutmaya başlamasına rağmen magnet hasarı nedeniyle işlemin sonuç vermediği cihazın teknik deyimle quench olduğu, nakliye, kurulum işlemlerini Link firmasının yaptığı ve faturasının ibraz edildiği, davalı şirketin ihtara cevaplarının kusuru ikrar ettiği gizli ayıp bulunduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
2-Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Alım Satım Sözleşmesinin imzalandığı, davacı tarafın müvekkil şirketin uzman olduğunu iddia etmesine rağmen müvekkilin bir fînans kuruluşu olduğu, iddianın gerçeği yansıtmadığı, arızanın kendilerine bildirilmediğinin doğru olmadığı, magnetin ısınmış olduğunun yani arızalı olduğunun bildirildiği, davacının magnet soğutma işleminin nasıl ve ne kadar sürede yapıldığını, ne zaman sona erdiğini belgelendirmediği, süresinde ihbarda bulunulmadığı, gizli ayıp iddiasının gerçeği yansıtmadığı, harcama ve zararların ne olduğunun anlaşılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
3-Davacı vekili 15.16.2015 tarihli dilekçesi ile davanın ...Şti.'ne ihbarını talep etmiş, dava ihbar edilmiş ve ihbar olunan tarafından dosyaya vekaletname sunulmuştur.
4-Taraf vekilllerince davaya ilişkin tüm delilleri belge ve dayanakları ile birlikte dosyaya sunulmuştur.
5-Mahkememizce 04.11.2015 tarihli ara karar ile davacı tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiş, Zonguldak ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/8 Talimat sayılı dosyasında yapılan 29/04/2016 tarihli duruşmada tanık ..."Ben daha önceden ... A.Ş' nin grup şirketinin ...ŞTİ de satın alma müdürü olarak çalışıyordum. Çalıştığım sırada ...Leasing firmasından şirketimiz MR aleti almıştı. Alet Zonguldak ...Devlet Hastanesine kurum için götürüldüğünde ısınmış magnetin soğutulması sırasında arızalı olduğu anlaşıldı. Ve cihaz çalışmadı. Bilgim görgüm bundan ibarettir dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.
6-Davacı tanığı Ata Sevimli'nin adresine yapılan tebligatın bila ikmal iade olduğundan iade edilmiştir.
7-Taraf iddialarının yerindeliği bakımından inceleme yapılarak rapor tanzimi için dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş olup dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; Alım Satım sözleşmesine konu bedelin, 05.03.2014 tarihinde 100.000 Euro davacı adına ... tarafından ödendiği ve iki adet 58.000 x2 toplam 116.000 Euro tutarındaki çekler ile sözleşme kapsamında 18.05.2014 tarihinde 58.000 Euro karşılığı 175.723,40 TL ve 18.07.2015 tarihinde 58.000 Euro karşı ligi 175,728,40 TL ödendiğinin CD içeriği davacının Yevmiye Defteri kayıtlarında mevcut olduğu, yine teknik incelemede arıza ile ilgili olarak mevcut arızanın varlığında Alım Satım Sözleşmesine konu tutarda konu olmayacağı, davacı tarafın söz konusu sözleşme tarihi, davaya konu cihazın teslimi ve montajı sonrası ayıbın varlığı ve karşı tarafa bildirilmesine ilişkin dosya içeriğinde tespit edilenler neticesinde hukuki takdir Mahkemeye ait olmak üzere söz konusu cihazın ayıplı olduğu, dolayısıyla ayıptan kaynaklı davacının dava konusu ettiği tutarlar ile ilgili ticari kayıtlar ve dosya içeriği ödemelerin tespit edildiği, buna mukabil davacının sözleşme imzalanması ile birlikte masraf harcama ve maddi zararlara ilişkin 2.000 TL'nin tahsili talebinde bulunduğu hususta yine takdiri Mahkemeye ait olmak üzere sunulan CD içeriği yevmiye defterinden talep edilen hususta zarar kalemi olarak tespit yapılmasının mümkün olmadığı, davacı tarafın bu konuda gider belgesi vesair sunması halinde ve hangi hususun zarar olarak hesaplanmasını bildirdiği takdirde ayrıca değerlendirilebilecek olduğu tespit ve değerlendirmeleriyle; ...marka,...tip, ikinci el, MR cihazının, sözleşme ile belirlenen bedel ile satın alınmasının teknik ve ekonomik açıdan makul ve mantıklı olmadığı sonuç ve kanaatine vardıklarını bildirmişlerdir.
8-Bilirkişi raporu tarafları taraflara tebliğ edilmiş olup, taraf vekillerince rapora beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
9-Bilirkişi heyetine borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplama gerektirdiğinden Borçlar Hukuku konusunda uzman öğretim üyesi eklenerek denetime elverişli somut rapor düzenlenmesi açısından dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş dosyaya ibraz edilen bilirkişi ek raporunda; Dava konusu malda bulunduğu iddia edilen "magnet"teki ayıbın basit bir muayene ile tespit edilemeyeceği, ayıbın süreç içinde ortaya çıkan türde bir gizli ayıp olduğunun teknik değerlendirmeye göre dermeyan olunmak mevkiinde bulunulduğu, dava konusu maldaki ayıbın magnet bölümünde olduğu, bu bölümün malın gerek ekonomik gerekse teknik açından en önemli bölümü olması, ayrıca bu malın bu bölümünün çalışmaması durumunda malın "ekonomik değeri bulunmayan bir hurda değerinde olacağı" yönündeki tespitler sebepleriyle; bu ayıbın basit bir müdahale ile giderilmesinin de mümkün olmadığı, davalı satıcının bu ayıbı davacıya ayrıca ve açıkça bildirmemiş olduğu, bu çerçevede bir bildirimde bulunulduğu yönündeki ispat yükünün davalı üzerinde olmasına rağmen ilgili dava yanı tarafından dosyaya bu yükümlülüğün yerine getirilmesine yönelik bir belge/beyan sunulmadığı, bu nedenle, hukuki takdir Mahkemeye ait olmak ve satıma ilişkin esaslar uygun görülürse, Mahkemece kıyasen gözetilmek kaydı ile, 6098 sayılı TBK'nın 225/1 ve 225/2. maddeleri çerçevesinde davalının bu ayıptan sorumlu olabileceğinin kabul edilebileceği, davalının sorumlu olmayacağına dair Kök Rapor'a itiraz sürecinde de izhar ettiği sözleşme klozunun TBK'nun 26/27 hükmü dikkate alındığında, hüküm doğurmayacağının değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirine muntazır bulunduğu, ( davacının masraf ile ilgili istem esasları Mahkemenin münhasır değerlendirmesi içinde kalarak, ) davalıya karşı yöneltilen kısmı ile alakalı diğer istemlerin kabul koşullarının yerine gelmiş olduğu yüce Mahkemece benimsenir ise, davacı yan yararına hüküm kurulabileceği, dava konusu mal üzerindeki ayıbın basit bir tamirat yahut basit bir parça değişimi ile giderilmesinin de mümkün olmayabileceği, maddi tazminat hesabının yapılması yönünde Mahkeme davacı yan yararına hüküm kuracak olursa, bu alanda Kök Rapor'da yer alan hususların bu aşamada da mali zaviyeden geçerliğini koruduğu sonuç ve kanaatine vardıklarını bildirmişlerdir.
10-Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ile davalı arasında 06.03.2014 tarihinde 8.216.000 Euro bedelle 06.03.2014 tarihinde satış sözleşmesi imzalanmış davacı 100.000 Euroyu peşin vermiş geri kalan 116.000 Euro içinde eşit 18.05.2014 ve 18.07.2014 tarihli 2 adet çek vermiştir.
Davacı, dava konusu olan cihazın gizli ayıplı olduğunu, peşin ödediği meblağın iadesi ve verdiği 2 adet çekten dolayıda borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davamızın konusu satış sözleşmesine konu olan malda ayıp olup olmadığı varsa ayıbın niteliği, ayıbın giderilip giderilemeyeceği, tarafların ifa maksadıyla verdikleri edimleri geri isteyip istemeyeceği, davacının borçlu olup olmadığının tespitidir.
Mahkememizce dava konusu cihazda ayıp olup olmadığı ayıbın niteliği hakkında teknik heyetten 31.07.2017 tarihli kök, 23.07.2017 tarihli ek rapor alınmış alınan raporlar usul yasaya uygun denetime elverişli olduğundan mahkememizce kabul edilmiştir.
Dava konusu malın, "magnet" bölümünde arıza olduğu, bu arızanın basit nitelikte olmadığı ve teknik servisce de giderilemediği, bu ayıbın bulunduğu magnet bölümü malın gerek ekonomik ve gerekse teknik açıdan en önemli bölümü olması, ayrıca bu malın bu bölümünün çalışmaması durumunda malın "Ekonomik değeri bulunmayan bir hurda değerinde olacağı", teknik bilirkişi marifetiyle de tespit edildiğinden, davalı taraf gizli olarak nitelendirilecek bu ayıbı davacıya bildirmediğinden, buna yönelik bir delilde dosyaya sunmadığından, 6098 sayılı TBK'nın 225/1, 225/2 maddeleri çerçevesinde malın gizli ayıplı olduğu ve bu ayıptan davalının sorumlu olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir. Maldaki ayıp basit tamiratla giderilemeyeceğinden, tarafların ifa ettikleri edimleri, karşı tarafa iadesine ve davacının bakiye borçlu olmadığının tespitine, davanın kısmen kabulüne, davacı diğer masraflarını ispat edemediğinden bu talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile,
1-Davalıya peşin olarak ödenen 100.000 Euro'nun davacının ihtarı temerrüde düşürecek nitelikte olmadığından temerrüt tarihi olarak kabul edildiğinden 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalıya verilen 18.05.2014 ve 18.07.2014 tarihli çekler, dava devam ederken ödendiğinden dava istirdata dönüştüğünden 116.000 Euro'nun ödeme tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının 2.000 TL masraf talebinin reddine,
4-Dava konusu ...Magnetom Essansa MR cihazın davalıya iadesine,
5-Alınması gereken 42.056,01 TL harçtan peşin alınan 10.548,20 TL nin mahsubu ile eksik kalan 31.507,81 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 10.577,20 TL ( 25,20 TL BH, 10.548,20 TL PH, 3,80 TL VH ) harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı bilirkişi ücreti 3.000,00 TL, tebligat gideri 473,00 TL ve 221,80 TL keşif harcı toplam 3.694,80 TL nin red ve kabul oranına göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.682,84 TL nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi asgari avukatlık ücret tarifesi hükümleri gereğince red ve kabul oranına göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 38.576,56 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davalının yaptığı 50,00 TL nin red ve kabul oranına göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 0,16 TL nin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi asgari avukatlık ücret tarifesi hükümleri gereğince red ve kabul oranına göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 240,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan avanstan bakiye kalan kısmın kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
*e-imzalıdır
Üye ...
*e-imzalıdır
Üye ...
*e-imzalıdır
Katip ...
*e-imzalıdır