T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1075 Esas
KARAR NO: 2018/1320
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/11/2015
KARAR TARİHİ: 18/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bir bayilik sözleşmesi imzalandığım, davalının Ipg ahmlarmın sözleşmede belirlenen miktarlardan fazla düşüş gösterdiğini, Ağustos 2014 döneminde 28.981 Kg’in - Ağustos 2G15 döneminde 20.998 Kg’a, Eylül 2014 döneminde 22.070 Kg'm - Eylül 2015 döneminde 16.466 Kg'a; Ekim 2014 döneminde 25.100 Kg’ın ~ Eylül 2015 döneminde 7.826 Kg’a düştüğünü, davalının müvekkili şirket ile sözleşmesi devem etmekte iken eşi üzerine muvazaa oluşturacak şekilde sair bir dağılım şirketinin bayiliğini aldığını, habaş ve pegagazmarkalı tüpleri pazarladığının Acıpayam Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.iş sayılı dosyasıyla tespîl edildiğini, bayilik sözleşmesinin müvekkili tarafından 30.10.2015 tarihli ihtarnameyle haklı sebeple feshedildiğini» davalının sözleşmenin 27. maddesi uyarınca müvekkili şirkete sözleşme sonuna kadar hesap edilecek kar mahrumiyetine ilişkin tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu, davalının ayrıca sözleşmenin 28. maddesi uyarınca 50.000 Euro cezai şart tazminatı ödemesi gerektiğini belirterek şimdilik 5.000,00.-TL kar mahrumiyeti ve 30.000,00,-TT. cezai şan alacağı olmak üzere 35.000-7Vnin temerrüd-tarihi olan 05.11.2015 tarihinden itibaren ticari reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkılinin herhangi bir tonaj taahhüdünün bulunmadığını, davacının müvekkilinin aldığı LPG miktarına itiraz etmediğini, müvekkilm davacıdan LPG İkmali yapmak istemesine rağmen; kendisine tesisten LPG satışı yapılmadığını, bu nedenle davacıya 15.10,2015 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, davacının show rom açtığını ve müvekkilinin yıllardır müşterileriyle İletişime geçtiği telefon numaralarım show romuna naklettiğini, ayrıca müvekkiline 12 kg’lık tüpü tesisten KDV dahil 52,39 TL’ye toptan fiyattan sattığı halde kendi show romunda perakende fiyat olarak 49,00 TL’den sattığını, bayiler arasında farklı fiyat uygulaması yaptığım, davacının bu olumsuz tutumunun değişmesi için23,10.2015 tarihli ihtarname gönderildiğim, davacının 30.000-TL’ lik teminatı paraya çevirdiğini vc 30.10.2015 tarihli ihtarnameyle sözleşmeyi feshettiğini, müvekkilinin tüp satışı sırasında başka bir firma tüpünün verilmesi halinde o tüketiciyi kazanabilmek için müşterinin elindeki farklı marka boş tüpü de alarak yerine bayisi olduğu şirketin tüpünü verdiğini, müvekkilinin başka bir dağıtım şirketinin tüpünü sattığına yönelik bir tespit bulunmadığım, bayilik adresinden farklı bir adreste, ... adresinde de tespit yaptırıldığını, tespite konu yerin müvekkilinin eşi ...adına kayıtlı olduğunu, fesih ihtarnamesinde miktar itibarıyla ödenmesi gereken kar mahrumiyetinin belirtilmediğini bu nedenle temerrüdün oluşmadığını, kar mahrumiyetinin yeni bir bayilik açılması için gerekli ve yeterli süre kadar talep edilebileceğini, cezai şartın müvekkilinin ekonomik mahvına neden olacak derecede fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir,
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, Acıpayam AHM ... D.İş dosyası, Ziraat Bankası cevabi yazısı, ... Müdürlüğü cevabi yazısı, Tüpraş cevabi yazısı celp edilmiştir. Davalı tarafın defter ve kayıtları üzerinde yapılacak inceleme için ... 'ye talimat yazılarak talimat raporu aldırılmış, bilirkişi dosyaya sunduğu 17/04/2017 tarihli raporda " Yerinde yapılan inceleme ve tespitlerim sonucu davalının 2013, 2014 ve 2015 yılı ticari defterleri ve faturaları inoelenip karşılaştırılmış olup, davalının sözleşme süresi boyunca başka herhangi bir Lpg dağıtım şirketinden alım yapmadığı tespit edilmiştir. Davalının 2012 yılına ait İşletme Defterine ulaşılamamrştır Davalının 2012yılı tamamı ve 2013 yılı ilk sekiz ayına ait faturaları bulunamamıştır. Bunların dışında 2014 ve 2015 yıllarında kayıtlarda olup kendisine ulaşılamamış faturalar mevcuttur. Davalının başka bir Lpg firmasından aldığı tek fatura 25.11.2015 tarihli olup eşinin işletmesinden kesilmiştir.Defter ve fatura kayıtlarına göre davalının belirtmiş olduğu gibi bir önceki yılın aynı ayına göre alım miktarında %2Û den daha fazla düşüş olan aylar tespit edilmiştir. Haziran 2012 ile Haziran 2013 arasında yaklaşık %60 bir düşüş, Temmuz 2012 ile Temmuz 2013 arasında yaklaşık %34 lük bir düşüş ve Ağustos 2012 ile Ağustos 2013 arasında da yaklaşık % 45 lik bir düşüş mevcuttur. Tespit edilen bu düşüşler davalının haklı fesih için iddia ettiği oranlardan çok daha fazladır ve sözleşme feshedilmeyip devam etmiştir Bununla birlikte davalının Yıllık Gelir Vergisi Beyannameleri incelendiğinde yıllar itibarı ile aylık ortalama satış tutarlarında belirli bir düzenin olmadığı, en düşük aylık cironun 2013 yılında elde edildiği, 2012 ile karşılaştırıldığında %25 daha düşük olduğu 2015 yıJı aylık ortalama cirosunun 2014’e göre %20 daha düşük olduğu tesprt edilmiştir.Davalının 20T5 defterlerinde 31.10.2015 itibarı ile davacıya 575 315,49 TL borçlu olduğu 31.03.2015 ten itibaren ödeme yapmadığı tesprt edilmiştir. Davalı bu durumu sözleşme feshi için haklı sebep olarak görmemiş ve açılan davada bu alacaktan hiç bahsetmemiştir.Davacı, sözleşmesi devam etmekte iken eşi üzerine muvazaa oluşturacak şekilde sair bir dağıtım şirketinin bayiliğini aldığını ve kendilerinden yapılan alımlarrn bu sebeple düştüğünü iddia etmektedir Yapılan tespitler sonucu davalı eşine art işyerinin 29.09.2015 te vergi dairesine açılış kaydı yaptırıp iik faturasını 12.10.2015 te almış elması, ağustos ve eylül aylarındaki düşüşü açılamamaktadır... A.Ş den alınan belgede; 19.10.2015 te davalının kullanmakta olduğu telefon numaralarının davacı tarafından başka bir adrese naklinin gerçekleştirildiği belirtilmiştir Bu durum davalının 15 10 2015 te Bakırköy 40, Noterliği 26947 yevmiye nolu ihtarı ile ortaya çıkmıştır. Kullanılmakta olan telefonların nakil istenip kesilmesi 15.10.2015 te ya da daha önce gerçekleşmiştir Nakil işlemi davacının kendisine ait showroonTa yapılmış bununla ilgrli davalıya herhangi bir bildirim yapılmamıştır.Yukarıdaki tespitler sonucu davacının sözleşme fesih nedeninin haklı sebeple olmadığı, taraflar arasında duşmuş başka sebeplerden davacının zaten sözleşmeyi feshetmek istediği hatta fiilen başka bir satış yeri açıp davalının Kullanmakta olduğu telefonları oraya naklettiğin davalının ihtar çekmesi sonucu fesih işlemlerine başladığı " görüşü bildirilmiştir.
Davacı defter ve kayıtları üzerinde yapılacak inceleme için bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 03/07/2017 tarihli raporda " Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğu, bu nedenle davacının uğramış olduğu kar mahrumiyeti ve cezai şart lazmı'natman ödenmesi gerektiği,Davacının talep edebileceği kar mahrumiyeti tazminatının 636.108.07,-TL olduğu,Davacının ayrıca 114.300-TL cezai şart tazminatı talep edebileceği,Yukarıda belirlilen alacaklara, 05.11.2015 tarihinden itibaren reeskont faizi İşletilebileceği " görüşü bildirilmiştir.
Alınan talimat raporu, yapılan itirazların değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden alınan 28/05/2018 tarihli ek raporda " Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğu, bu nedenle davacının uğramış olduğu kar mahrumiyeti ve cezai şart tazminat inan ödenmesi gerektiği,Davacının talep edebileceği kar mahrumiyeti tazminatının 636.108,07.-TL olduğu,Davacının ayrıca 114.300-TL cezai şart tazminatı talep edebileceği,Yukarıda belirtilen alacaklara, 05.11.2015 tarihinden itibaren reeskont faizi işletilebileceği " görüşü bildirilmiştir.
Davacı vekili 27/07/2017 tarihli dilekçesi ile talep miktarını arttırmış, harç tamamlanarak davalıya tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya ve deliler birlikte değerlendirildiğinde; açılan dava sözleşme hükümlerine aykırılık iddiasıyla kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi gereğince ticari ilişki kurulduğu, davacı tarafın isteğiyle ... 'nin ... D.İş sayılı dosyası ile yapılan ve 16/11/2015 tarihli raporla tespit edilen konularda davalı bayinin sözleşmenin 3-b ve 4-b mad.'lerini ihlal etmiş olduğu, davacı tarafın sözleşmenin 26 ...gereğince sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, Tespit raporunun mahkememizce aldırılan talimat raporuna aykırı olmasına rağmen ilk tespitlerin yerinde ve fotoğraflarla belgelendirilmiş olması nedeniyle talimat raporuna mahkememizce itibar edilmemiş, davacı defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda alınan kök ve ek raporda ayrıntılı ve denetime açık bir şekilde izah edildiği gibi sözleşmenin 27 ve 28.mad'ne uygun olarak hesaplanan cezai şart alacağının teminat mektubu ile tahsil edilen kısım düşüldükten sonra 114.300,00-TL ve ayrıca kar mahrumiyeti bedelinin ise 636.108,07-TL olduğu, davacının ıslah dilekçesinde talep edilen alacaklar daha az olmakla taleple bağlılık ilkesi gereğince bu bedeller üzerinden karar vermek gerektiği, temerrüt tarihinin 05/11/2015 olup bu tarihten itibaren avans faizi talep edilebileceği anlaşılmakla açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
5.000,00 TL kar Mahrumiyetine ilişkin ve 30.000,00 TL Cezai şart alacağına ilişkin alacağın temerrüt tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren 85.000,00 TL, kar mahrumiyetine ilişkin ve 30.000,00 TL Cezai Şart alacağının ıslah tarihi olan 27/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 10.246,50 TL nispi karar harcından peşin alınan 2.561,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.684,78 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 14.750,00TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 6.421,02 TL'nin ( 27,70 TL BVH, 4,10 TL VH, 597,72 TL Peşin Harç, Islah Harcı 1.964-TL 377,50 TL tebliğler, 3.450,00 TL bilirkişi ücreti.) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...