T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2015/408
KARAR NO:2021/352
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:15/04/2015
KARAR TARİHİ:19/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı ... Ltd. Şti. vekili verdiği dava dilekçesinde, 18.12.2014 tarihinde müvekkil şirketin iş yerinin komşusunda yangın çıktığını, yangının çıktığı yerde davalı ... Ltd. Şti.'nin faaliyet gösterdiğini, iş yerinin diğer davalı ... A.Ş. tarafından sigortalandığını, bu iş yerinin sahiplerinin ise dava dışı ... ve ... olduğunu, davalı ... A.Ş.'nin ise hem yapı maliki dava dışı ... ve ... için hem de davalı ... için iki ayrı iş yeri sigorta poliçesi yaptığını, yangının bir alt katta bulunan müvekkilinin iş yerine sıçradığını, gerek yangından gerekse yangın söndürme çalışmaları esnasında iş yerinde zarar oluştuğunu, zararlarının giderilmesi için davalılara .... Noterliğinin 30.01.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, yangın sonrasında hazırlanan itfaiye raporuna göre ve davalı ... A.Ş.'nin .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında yaptırdığı, tespite göre yangının davalı ... Ltd. Şti.'nin iş yerindeki elektrik panosundan çıktığının tespit edildiğini, bu iş yerlerinin bulunduğu yerden davalı ... Kooperatifinin sorumlu olduğunu, bu davalıya da .... Noterliğinin 10.03.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin ve davalı ... Kooperatifinin sorumluluğunun 4721 sayılı TMK m. 730 - 737'ye göre komşu ve yapı malikinin sorumluluğu kapsamında olduğunu, toplam zararlarının 183.423,81 TL olduğunu, bu zararların sigorta şirketleri için ihtarnamelerin tebliğ tarihi olan 03.02.2015 tarihinden itibaren, davalı kooperatif içinse 10.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak taraflarına verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALILARIN TALEBİ:
Davalı ... A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, davacının adresinin başka yer gözüktüğü, davacının yangının çıktığı yerin üst katında faaliyette bulunduğunu ispatlaması gerektiği, yangının çıkmasında ve büyümesinde kendi sigortalılarının sorumluluğunun bulunmadığını, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitte hasarın büyüme nedeninin ana binanın çatı katının yönetmeliğe aykırı yapılmış olması olduğunu, yangının saat 20.00'de çıktığını, bu saatin çalışma saatlerinin dışında olduğunu, bunun da ufak bir kısa devreyi bile elektrik panosunun kesemediğini gösterdiğini, kendi sorumluluklarının doğabilmesi için kendi sigortalılarının kusurunun bulunması gerektiğini, kendi sigortalıları ile yaptıkları sigorta poliçesinin komşu bina ve mallarına verilecek zararları kapsadığını, mesai kaybı ve kazanç kaybı gibi dolaylı zararların ve diğer yansıma zararların poliçe teminatı kapsamında olmadığını, sorumluluklarının da poliçe teminatı limiti ile sınırlı olduğunu, davacının zarar miktarını ispatlaması gerektiğini, davalı kooperatifin ve bina malikleri dava dışı ... ve ...'ın bina maliki olarak kusursuz olarak sorumlu olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili verdiği cevap dilekçesinde öncelikle yetkisizlik itirazında bulunmuştur. Yangının çıktığı yerin kendi mülkiyetlerinde olmadığını, dava dışı ... ve ...'a ait olduğunu belirterek husumet itirazında bulunmuşlardır. Davacının meydana gelen zararda ağır kusurunun bulunduğunu, duvardan akan suyun sadece yeri ıslattığını, zarar gören malzemelerin yerden 3-5 cm yüksekte olması durumunda davacının mallarının zarar görmeyeceğini, davacının zararı ile ilgili her hangi bir rapor bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, müvekkilleri olan sigorta şirketinin sigorta poliçesinden kaynaklı olarak talep haklarının sadece sigortalıda olduğunu, davacının kendilerinden talep haklarının bulunmadığını, bu nedenle de kendilerine karşı husumet yöneltilemeyeceğini, davacının iş durması nedeniyle tazminat talep ettiğini, kendi poliçelerinde ise komşuluk mesuliyeti kapsamında iş durması teminatının bulunmadığını, bu nedenle de zarar nedeniyle sigorta tazminatı sorumluluklarının bulunmadığını, davacının zararın varlığını ve miktarını da kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili verdiği cevap dilekçesinde, davacının adresinin başka yer gözüktüğünü yangının çıktığı yerde faaliyette bulunduğunu kanıtlaması gerektiğini, davacının yangın nedeni ile değil su baskını nedeniyle ve kendi kusuru nedeniyle zarar gördüğünü, davacının olağan muhafaza tedbirleri almaması nedeniyle eşyalarının ıslandığını, yangının elektrik panosundan çıkması nedeniyle kendilerinin kusurunun olmadığını, bina sahiplerinin sorumluluğunun bulunduğunu, davalı kooperatifin de bu durumu kabul ettiğini belirterek bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49'a göre haksız fiil nedeniyle meydana gelen zarar nedeniyle tazminat ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1427'ye göre sigortanın tazminat ödeme borcu kapsamında alacak davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, itfaiye yangın raporunu, kayıp mal listesini, 10 günlük elektrik kesintisine ilişkin tutanak örneğini, olay yeri görüntülerini, sigorta poliçelerini, tapu kayıtlarını, tanık beyanlarını, .... Noterliğinin 10.03.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, .... Noterliğinin 30.01.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, yemin delilini, keşif ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ... A.Ş., hasar dosyasını, sigorta poliçelerini, tapu kayıtlarını, tanık beyanlarını, .... Noterliğinin 10.03.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, .... Noterliğinin 30.01.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, yemin delilini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ..., itfaiye yangın raporunu, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasını, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015 / 19 D. İş sayılı dosyasını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasını, dava dışı ... ve ... ile davalı ... Ltd. Şti. arasında yapılan kira sözleşmesi örneğini, tanık beyanlarını, .... Noterliğinin 10.03.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, .... Noterliğinin 30.01.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, yemin delilini, keşif ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ... A.Ş., cevap dilekçesi vermiş ancak delil sunmamıştır.
Davalı ... Ltd. Şti. itfaiye yangın raporunu, olay yeri görüntülerini, dava dışı ... ve ... ile yapılan kira sözleşmesi örneğini, .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasını, sigorta poliçelerini, tanık beyanlarını, yemin delilini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ... yetkisizlik itirazında bulunmuştur. Davacının ve davalılardan ... A.Ş. dışındakilerin tamamının yerleşim yeri Başakşehir İstanbul olup dava konusu olayın meydana geldiği yerde Başakşehir İstanbul'dur. Davalı ... A.Ş.'nin yerleşim yeri ise ... ... olup 6100 sayılı HMK m. 6 ve 7'ye göre birden fazla davalının bulunduğu davalarda davalılardan birinin yerleşim yerinde dava açılabildiğinden yetkisizlik itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı ... yangının çıktığı yerin kendi mülkiyetlerinde olmadığını, dava dışı ... ve ...'a ait olduğunu belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Yangının çıktığı yerde yangın önlemlerinin alınmasından ve denetlenmesinden davalı kooperatifin sorumlu olması nedeniyle davalı kooperatifin husumet itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı ... A.Ş. sigorta poliçesinden kaynaklı olarak talep haklarının sadece sigortalıda olduğunu, davacının kendilerinden talep haklarının bulunmadığını, bu nedenle de kendilerine karşı husumet yöneltilemeyeceğini belirtmiştir. Davalı ... A.Ş. hem davalı İstanbul Deri Mamulleri Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ile hem de yangının çıktığı taşınmazın sahipleri dava dışı ... ve ... ile iki ayrı "Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi" yapmıştır.
Davalı ... A.Ş.'nin davalı ... ile yaptığı sigorta poliçesi incelendiğinde "Komşuluk Mali Mesuliyet Klozu" başlığı altında "Sigortalının komşu bina ve mallarına vereceği maddi zararlar nedeniyle sigortalıya atfedilecek hukuki sorumlulukları poliçede yazılı teminat limitine kadar temin eder. Yangın, infilak, dahili su, duman, (...) risklerini kapsar." düzenlemesi getirilmiştir. Aynı düzenleme davalı ... A.Ş.'nin dava dışı ... ve ... ile yaptığı sigorta poliçesinde de bulunmaktadır. Bu gerekçelerle davalı ... A.Ş.'nin husumet itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49'a göre haksız fiil nedeniyle meydana gelen zarar nedeniyle tazminat ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1427'ye göre sigortanın tazminat ödeme borcu kapsamında alacak davasıdır.
6098 sayılı TBK m. 49'a göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." Dava konusu olay davalılardan ... Ltd. Şti.'nin kiraladığı bağımsız bölümde çıkan yangının söndürülmesi esnasında alt katta bulunan davacının zarar görmesi ve bir süre iş yerinin kapalı kalması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Dolayısıyla davanın hukuki niteliği öncelikle 6098 sayılı TBK m. 49'a göre haksız fiil nedeniyle tazminat davasıdır. Haksız fiil nedeniyle tazminat talebi için kusur, zarar ve uygun nedensellik bağı koşullarının üçünün de birlikte bulunması gerekmektedir. Bu koşulların varlığının bulunup bulunmadığının araştırması yapıldıktan sonra diğer iki davalı olan sigorta şirketlerinin poliçeler kapsamında meydana gelen zarardan ne ölçüde sorumlu olduklarının tespiti 6102 sayılı TTK hükümlerine göre yapılacaktır.
Davaya konu taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğunun tespit için tapu kayıtları ilgili tapu müdürlüğünden istenilerek mahkememiz dosyasına getirtilmiştir. Davaya konu yangının çıktığı tarihte taşınmazın halen davalı kooperatif adına kayıtlı olduğu ve kat irtifakı da kurulmadığı anlaşılmaktadır. Davalı kooperatife yazı yazılarak davaya konu taşınmazla ilgili olarak bilgi istenilmiş, gelen yazı cevabında kura çekimi yapıldığı bildirilmiş ve kura çekimi yapılan bağımsız bölümlerin listesi gönderilmiştir. Gönderilen listede davaya konu ... Blok yer almamaktadır. Ancak fiilen taşınmazın dava dışı ... ve ...'a teslim edildiği ve onlar tarafından da davalı ... Ltd. Şti.'ne kiralandığı dosya içerisine alınan kira sözleşmesinden anlaşılmaktadır.
Davalı kooperatif vekili mahkememize verdiği 29.04.2016 tarihli dilekçesinde davalı ... Ltd. Şti.'nin zemin kattaki 3 numaralı ve çatı katındaki yangının çıktığı 403 numaralı bağımsız bölümleri kiraladığını, kendilerinin elektrik aboneliği için sadece zemin kattaki 3 numaralı bağımsız bölüm için verdiklerini, yangının çıktığı çatı katındaki 403 numaralı bağımsız bölüm için elektrik aboneliği vermediklerini, yangından sonra ... Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığının yaptığı inceleme sonucunda zemin kattan yangının çıktığı çatı katına kaçak hat çekildiğinin tespit edildiğini ve bu durumun 26.12.2014 tarihinde tutanak altına alındığını, organize sanayi bölgesindeki kiracıların organize sanayi bölgesine sundukları proje ile elektrik alıp kullandıklarını, işletme panosunun bakım ve onarımını da kendilerinin yaptığını belirtmiştir. Davalı kooperatifin belirttiği 26.12.2014 tarihli usulsüz elektrik tutanağı da dosya içerisine alınmıştır.
... Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığına yazı yazılarak elektrik aboneliği hakkında bilgi istenilmiş, gelen yazı cevabında yangının çıktığı bağımsız bölüm için yasal olarak elektrik vermediklerini, elektrik aboneliği de yapmadıklarını, 301 ve 302 sayılı iş yerleri için tek tesisat numarası altında abonelik verildiği bildirilmiştir.
Dava konusu yangından sonra .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında kovuşturma başlatılmış olup bu dosyanın UYAP kaydı getirtilmiştir. Bu dosya içerisinde bulunan 01.05.2016 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... Ltd. Şti.'nin yöneticisi ... tam kusurlu olarak değerlendirilmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekilinin mahkememize verdiği 03.02.2017 tarihli dilekçede yangının çıktığı ve davalı ... Ltd. Şti.'nin kiraladığı çatı katının yapı ruhsatının bulunmadığını ve kaçak olduğunu, bu durumun da yangının çıkmasında ve yayılmasında etkisinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirtmiştir.
Mahkememizce bütün deliller toplandıktan sonra 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre bilirkişi raporu hazırlanmak üzere dosya bilirkişi heyetine verilmiştir. Hazırlanan 08.11.2016 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu yangında zarar gören iki tane çelik kapının değerinin 11.000,00 TL olduğu, kapıların yenileme bedellerinin ise 5.000,00 TL olduğu, üç tane camın değerinin 300,00 TL olduğu, 10 günlük mesai kaybının davacının bilanço ve gelir tablolarına göre 8.092,19 TL olduğu, yangın temizliğinin kim tarafından yapıldığının belli olmadığı, zarar gören kumaş ürünlerinin zararının 68.803,66 TL olduğu, karton etiketler için zarar miktarının 4.550,00 TL olduğu, yan ürünlerin zararının 22.880,03 TL olduğu, muhtelif çamaşır için zararın 7.752,50 TL olduğu, zarar gören bilgisayarın değerinin 2.250,00 TL olduğu, toplam zararın ise 119.628,38 TL olduğu tespit edilmiştir.
Hazırlanan 08.11.2016 tarihli bilirkişi raporunu hazırlayan heyette tekstil mühendisinin bulunmaması nedeniyle zarar gören tekstil ürünlerinin zarar miktarını tespit edecek uzman teknik bilirkişi olmadığı, 10 günlük mesai kaybının davacının ticari defterlerine göre 365 gün üzerinden hesaplama yapıldığı ancak bu konuda iş ve sosyal güvenlik uzmanı bilirkişinin heyete dahil edilmediği, heyete yangın uzmanı bilirkişi dahil edilmediği halde davalı ... Ltd. Şti.'nin ve davalı ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu tespitine varıldığı ve hepsinden de önemlisi olay yerinde keşif yapılmadan bilirkişi raporunun hazırlandığı anlaşılmakla hazırlanan rapor hükme esas alınmamıştır.
Dava dışı ... ve ... raporu hazırlayan bilirkişiler hakkında suç duyurusunda bulunmuş, bilirkişilerden ... ve ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilmiştir. Bilirkişi Taşkın Ünal hakkında ise ... Asliye Ceza Mahkemesinde kovuşturmaya başlanılmıştır.
Mahkememizin 03.12.2019 tarihli duruşmasında alınan ara kararla aynı bilirkişilerden ek rapor alınması talebi reddedilerek dava konusu adreste bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir yangın uzmanı, bir sigorta uzmanı, bir bilgisayar mühendisi, bir tekstil mühendisi, bir makine metalurji mühendisi, bir kimya mühendisi, bir iş ve sosyal güvenlik hukuku uzmanı ve bir mali müşavir bilirkişiden oluşan heyetçe keşif yapılarak rapor hazırlanmasına karar verilmiştir.
Bilirkişilerden; yangının çıkış nedeni, yangının yayılma nedeni, davalının bulunduğu 402 sayılı yerin imara ve plana uygun olup olmadığı, davalının bulunduğu 402 sayılı çatı katının imara ve plana aykırı durumu varsa yangının çıkışı ve yayılmasında etkisi olup olmadığı, 402 sayılı yerdeki çatı katının yangın mevzuatın uygun şekilde inşa edilip edilmediği, 402 sayılı yerdeki çatı katında bulunan davalı ... Ltd. Şti.'nin zemin kattan elektrik hattı çekmesinin yangın çıkmasına etki edip etmediği, 402 sayılı çatı katında bulunan davalı ... Ltd. Şti.'nin zemin kattan elektrik hattı çekmesinin mevzuata uygun olup olmadığı, yangında zarar gören davacıya ait tekstil malzemelerinin zarar miktarı, yangında zarar gören davacıya ait bilgisayar ve yazıcının zarar miktarı, yangından zarar gören davacıya ait çelik kapı ve camın yangında nasıl zarar gördüğü ve su basmasından zarar görüp görmeyeceği ve zarar miktarı, davacının 10 günlük iş durması nedeniyle uğradığı zarar miktarı, (zararın meydana geldiği tarihten sonraki 10 gün içindeki hafta sonu ve resmi tatillerde dikkate alınarak hesaplanması) toplam zararın sigorta limitleri dahilinde olup olmadığı, zarardan sorumlu olanların sorumluluk oranlarının belirlenmesi, davacının kendi kusurlu hareketi ile zarara neden olup olmadığı ya da zararın artışına neden olup olmadığı ve zararda kusurunun bulunup bulunmadığı, yangın musluklarından su gelmediğine ilişkin iddianın araştırılması ve bu konuda sorumluluğun kime ait olduğunun tespiti istenilmiştir.
Hazırlanan 12.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda yangının elektrik dağıtım panosundan çıktığı, yangın koruma rölesi olmadığı için kısa devre oluştuğu, yangının çatı katında davalı ... Ltd. Şti.'nin kullandığı yanıcı malzemeler nedeniyle yayıldığı, davalının bulunduğu 402 sayılı çatı katının imara uygun olduğu ve yangının çıkmasına ya da yayılmasına etkisinin olmadığı fakat yangın mevzuatına uygun inşa edilmediği, davalı ... Ltd. Şti.'nin zemin kattan yangının çıktığı çatı katına elektrik hattı çekmesinin yangının çıkmasına etki etmiş olabileceği, proje tadilatı yapılmadan hat çekilmesinin mevzuata aykırı olduğu, zarar gören tekstil malzemelerinden kumaş kaynaklı olanların zarar miktarının 49.841,25 TL olduğu, toplam tekstil malzemeleri zararının 77.738,14 TL olduğu, zarar gören bilgisayar ve yazıcının değerinin 2.250,00 TL olduğu, zarar gören çelik kapı ve camın 2020 yılı fiyatlarına göre zararının 1.950,00 TL olduğu, 10 günlük iş durması zararının 5.337,38 TL olduğu, kâr kaybının ise 4.803,64 TL olduğu, toplam zararın ise 9.282,22 TL olduğu, zarar miktarının sigorta limiti içinde kaldığı, davacının zararın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, site yönetiminin yangın musluğundan su gelmemesi nedeniyle meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... Ltd. Şti.'nin, dava dışı ... ve ...'ın meydana gelen zarardan ötürü sorumlu oldukları, kapılar ile camların yangını söndürmek için itfaiye tarafından kırılması ile zarar gördüğü tespit edilmiştir.
Hazırlanan 12.01.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; kusur oranlarının belirlenmediği, kusur oranlarına göre zarar miktarlarının sorumlulara ve sorumluların sigorta şirketlerine paylaştırılmadığı, yangın musluğundan su gelmemesinden site yönetiminin sorumlu olduğunun tespit edilmesine karşın site yönetiminin diğer sorumlularla birlikte kusur oranının belirlenmediği, raporun tekstil mühendisi tarafından hazırlanan kısmında zarar gören kumaş, tamir masrafı ve muhtelif çamaşır olarak toplam 77.738,14 TL zarar tespit edildiği halde raporun sonuç kısmında sadece zarar gören kumaş masrafı olan 49.803,64 TL'nin yazılı olduğu, zarar gören çelik kapı ve cam masrafının yangının gerçekleştiği tarih olan 18.12.2014 tarihindeki değeri esas alınması gerekirken 2020 tarihindeki değerinin esas alındığı, anlaşılmakla dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine verilerek hazırlanan 12.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen konular çerçevesinde bilirkişi heyetinden; raporun tekstil mühendisi tarafından hazırlanan kısmında zarar gören kumaş, tamir masrafı ve muhtelif çamaşır olarak tespit edilen toplam 77.738,14 TL ile raporun sonuç kısmında belirtilen zarar gören kumaş masrafı olan 49.803,64 TL arasındaki çelişkinin giderilmesinin istenilmesine, zarar gören çelik kapı ve cam masrafının yangının gerçekleştiği tarih olan 18.12.2014 tarihindeki değeri esas alınarak hesaplama yapılmasının istenilmesine, meydana gelen zarar nedeniyle kusur oranlarının belirlenmesinin istenilmesine, site yönetiminin de diğer sorumlularla birlikte zarara ilişkin kusur oranının belirlenmesinin istenilmesine ve meydana gelen zarar nedeniyle tespit edilecek kusur oranlarına göre zarar miktarlarının sorumlulara ve sorumluların sigorta şirketlerine paylaştırılmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Hazırlanan 17.03.2021 tarihli ek bilirkişi heyeti raporunda, zarar gören toplam tekstil ürünlerinin miktarının 77.738,14 TL olduğu, yangının gerçekleştiği tarih olan 18.12.2014 tarihine göre kapıdaki hasarın 675,00 TL, camdaki hasarın ise 50,00 TL olduğu, hazırlanan 12.01.2021 tarihli kök bilirkişi heyeti raporunda tespit edilen diğer zarar kalemleri ile birlikte toplam zararın 90.854,16 TL olduğu, meydana gelen zarardan ötürü dava dışı ... ve ...'ın % 60 oranında kusurlu oldukları, kusur oranlarına karşılık gelen zarar miktarı olan 54.512,20 TL'den dava dışı ... ve ... ile birlikte bu kişilerin sigortalayanı davalı ... A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Kooperatifinin % 20 oranında kusurlu olduğu, kusur oranına karşılık gelen zarar miktarı olan 18.170,83 TL'den davalı kooperatif ile birlikte kooperatifin sigortalayanı davalı ... A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Ltd. Şti.'nin, % 20 oranında kusurlu olduğu, kusur oranına karşılık gelen zarar miktarı olan 18.170,83 TL'den bu davalı şirket ile sigortalayanı olan davalı ... A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Raporda kusur oranlarına ilişkin olarak yapı maliklerinin, kooperatifin ve yangının çıktığı iş yerinin sahibi olan davalı ... Ltd. Şti.'nin denetime elverişli teknik incelemesinin yer aldığı da görülmektedir.
Hazırlanan 12.01.2021 ve 17.03.2021 tarihli bilirkişi raporları ile davalılar ... Ltd. Şti.'nin ve ... Kooperatifinin meydana gelen yangında ve sonrasında davacının zararının oluşmasında kusurlu oldukları, davacının zararının meydana geldiği, davacının zararı ile davalıların kusurlu hareketleri arasında da uygun nedensellik bağının bulunduğu anlaşılmakla 6098 sayılı TBK m. 49'a göre her iki davalı yönünden de haksız fiilin koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın davalılar ... Ltd. Şti. ve ... yönünden kısmen kabulüne yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Davacı vekili dava dilekçesinde sigorta şirketleri için ihtarnamelerin tebliğ tarihi olan 03.02.2015 tarihinden itibaren davalı kooperatif içinse 10.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz işletilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ltd. Şti. içinse faiz başlangıç tarihi belirtmemiştir. Bu nedenle 6098 sayılı TBK m. 117'ye göre haksız fiillerde haksız fiilin gerçekleştiği tarih temerrüt tarihi olarak kabul edildiği için davalı ... Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu tazminat miktarı olan 18.170,83 TL'ye yangının gerçekleştiği tarih olan 18.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faize hükmedilmiştir.
Davalı kooperatif yönünden de 6098 sayılı TBK m. 117'de ki haksız fiillere ilişkin muacceliyet koşulu geçerli olmasına karşılık davacı taraf davalı kooperatife gönderilen ihtarnamenin davalıya ulaştığı tarihten itibaren faize hükmedilmesini talep etmiş olması nedeniyle davalı kooperatifin sorumlu olduğu tazminat miktarı olan 18.170,83 TL'ye 6100 sayılı HMK m. 26 taleple bağlılık ilkesine göre davacının davalı kooperatife gönderdiği ihtarnamenin davalıya ulaştığı tarih olan 10.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faize hükmedilmiştir.
Diğer iki davalı ... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin meydana gelen zarardan dolayı tazminat sorumlulukları bulunup bulunmadığı dosya içerisine alınan poliçelerdeki hükümlere göre belirlenecektir. Ayrıca davalı ... A.Ş. vekili verdiği 25.01.2017 tarihli dilekçe ile dava konusu olayla ilgili olarak kendi aleyhlerinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarında dava açıldığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan davaya da ihbar edildiklerini belirtmiş ve bu dosyaların proporsiyon hesabında dikkate alınmasını talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. ile bu şirketin sigortalayanı diğer davalı ... A.Ş. arasında yapılan 15.12.2014 tarihli iş yeri sigorta poliçesi incelendiğinde poliçenin tamamen davalı ... Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde meydana gelebilecek rizikoları karşıladığı "Komşuluk Mali Mesuliyet Klozu" bulunmadığı görülmektedir. Poliçenin "Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası" başlıklı kısmında üçüncü kişilere verilebilecek zararlar ile ilgili bir düzenleme yer almakta olup poliçenin bu maddesinde "Sigortalının poliçe vadesi içerisinde işletme sahası içerisinde, her türlü işletme faaliyeti esnasında üçüncü şahıslara verebileceği maddi ve bedeni zararlar ekli üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası genel şartları hükümlerine göre poliçede yazılı bedel ile teminat altına alınmıştır" düzenlemesi getirilmiştir. Poliçenin bu hükmüne göre üçüncü kişilere verilecek zararlar işletme sahası içerisinde olmak ve her türlü işletme faaliyeti esnasında gerçekleşmek koşulu ile sınırlandırılmıştır. Dava konusu olayda yangının çıkış yeri davalı ... Ltd. Şti.'nin işletme sahası içinde kabul edilse de davacının iş yeri alt kattadır. Dolayısıyla davacının zararı davalı şirketin işletme sahası içinde gerçekleşmiş değildir. Bu nedenle davalı şirket ile davalı ... A.Ş. arasında yapılan sigorta poliçesine dayanarak davacının davalı ... A.Ş.'den tazminat talep etme hakkı bulunmamaktadır. Bu gerekçelerle davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın reddine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Diğer davalı sigorta olan ... A.Ş. hem davalı ... ile hem de yangının çıktığı taşınmazın sahiplerinden biri olan dava dışı ... ve ... ile iki ayrı "Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi" yapmıştır.
Poliçelerden dava dış ... ve ... ile yapılan poliçede "Komşuluk Mali Mesuliyet Klozu" başlığı altında "Sigortalının komşu bina ve mallarına vereceği maddi zararlar nedeniyle sigortalıya atfedilecek hukuki sorumlulukları poliçede yazılı teminat limitine kadar temin eder. Yangın, infilak, dahili su, duman, (...) risklerini kapsar." düzenlemesi getirilmiştir. Poliçede İş Durması Klozu da bulunmakta olup bu kloz komşulara gelecek riskler için değil sigortalı dava dışı ... ve ...'ın sahibi oldukları iş yerine gelecek zararlar için getirilmiş bir düzenlemedir. Dolayısıyla bu poliçe nedeniyle davalı ... A.Ş. sadece davacıya gelen maddi zaralar nedeniyle kusur oranında sorumlu olup 10 günlük iş durması nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır.
İkinci poliçe olan davalı ... ile yapılan poliçede "Komşuluk Mali Mesuliyet Klozu" başlığı altında "Sigortalının komşu bina ve mallarına vereceği maddi zararlar nedeniyle sigortalıya atfedilecek hukuki sorumlulukları poliçede yazılı teminat limitine kadar temin eder. Yangın, infilak, dahili su, duman, (...) risklerini kapsar." düzenlemesi getirilmiştir. Bu poliçede gerek iş yerini gerekse komşuları ya da üçüncü kişileri kapsayan iş durması klozu bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu poliçe nedeniyle de davalı ... A.Ş. sadece davacıya gelen maddi zaralar nedeniyle kusur oranında sorumlu olup 10 günlük iş durması nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır.
Hazırlanan 12.01.2021 tarihli kök bilirkişi raporunda ve 17.03.2021 tarihli ek bilirkişi heyeti raporunda, hesaplanan toplam 90.854,16 TL tazminat miktarının 5.337,38 TL'si iş durması, 4.803,64 TL'si ise kâr kaybıdır. İki zarar kaleminin toplamı 10.141,02 TL'dir. Davalı ... A.Ş.'nin her iki zarar kaleminden ötürü poliçede hüküm bulunmaması nedeniyle tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu durumda davalı ... A.Ş.'nin hukuken sorumlu olduğu tazminat kalemlerinin toplam miktarı bu zarar kalemlerinin düşülmesinden sonra 80.713,14 TL'dir. (Toplam tazminat miktarı 90.854,16 TL - ... A.Ş.'nin sorumlu olmadığı zarar kalemleri toplamı 10.141,02 TL = 80.713,14 TL) Bu tazminat miktarının da % 60'ı olan 48.427,88 TL'sinden dava dışı ... ve ...'ın kusur oranlarına göre, % 20'si olan 16.142,62 TL'sinden ise davalı kooperatifin kusur oranına göre hukuken sorumluluğu bulunmaktadır. (... A.Ş.'nin sorumlu olduğu tazminat kalemleri toplamı 80.713,14 TL x % 60 = 48.427,88 TL) ve (... A.Ş.'nin sorumlu olduğu tazminat kalemleri toplamı 80.713,14 TL x % 20 = 16.142,62 TL) Bu paragraftaki hesaplamalar basit matematik işlemini gerektirdiğinden ve yapılan hesaplama tarafların 6100 sayılı HMK m. 107'ye göre bedel artırımında bulunmalarını ya da HMK m. 176'ya göre ıslah da bulunmalarını gerektirmeyeceğinden 6100 sayılı HMK m. 30 usul ekonomisi uyarınca ikinci kez bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır. Bu gerekçelerle davalı ... A.Ş. yönünden davanın kısmen kabulüne yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı TTK m. 1427/II'ye göre; "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446'ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez." Davacı taraf davalı ... A.Ş.'ye ihtarname göndermiş ve ihtarname 03.02.2015 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edilmiştir. 6102 sayılı TTK m. 1427/II'ye göre davalı sigorta şirketinin sigorta tazminatı ödeme borcu ihtarnamenin kendilerine ulaştığı 03.02.2015 tarihinden itibaren 45 gün sonrası olan 19.03.2015 tarihinde muaccel hale gelmiştir. Bu nedenle 19.03.2015 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
Taraflar arasında sözleşmesel ticari ilişki olmaması nedeniyle davacının ticari faiz talebinin reddine karar verilmiştir. Faiz talebi yasal faiz olarak kabul edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davalı ... Kooperatifinin yetkisizlik itirazının 6100 sayılı HMK m. 6 ve 7'ye göre reddine,
2-Davalı ... Kooperatifinin husumet itirazının reddine,
3-Davalı ... A.Ş.'nin husumet itirazının reddine,
4-Davalılar ... Ltd. Şti., ... ve ... A.Ş. yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine,
a)18.170,83 TL'nin yangının gerçekleştiği tarih olan 18.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
b)18.170,83 TL'nin 16.142,62 TL'sinden davalılar ... ve ... A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, kalan 2.028,21 TL'sinden davalı ...'nin tek başına sorumlu olduğu kabul edilerek;
c) 18.170,83 TL'nin 16.142,62 TL'sinin davalı ... A.Ş. yönünden davacının davalı sigorta şirketine gönderdiği ihtarnamenin davalı ... A.Ş.'ye ulaştığı tarihten sonraki 45'inci gün olan 19.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... yönünden ise 6100 sayılı HMK m. 26 taleple bağlılık ilkesine göre davacının davalı kooperatife gönderdiği ihtarnamenin davalı ... Kooperatifine ulaştığı tarih olan 10.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ve ... Kooperatifinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
ç)18.170,83 TL'nin kalan 2.028,21 TL'sinin 6100 sayılı HMK m. 26 taleple bağlılık ilkesine göre davacının davalı kooperatife gönderdiği ihtarnamenin davalı ... Kooperatifine ulaştığı tarih olan 10.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Kooperatifinden alınarak davacıya verilmesine,
d)48.427,88 TL'nin davacının davalı sigorta şirketine gönderdiği ihtarnamenin davalı ... A.Ş.'ye ulaştığı tarihten sonraki 45'inci gün olan 19.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
e)Davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın reddine,
f)Davacının ticari faiz talebinin reddine,
5-Davalı ... Ltd. Şti. yönünden kabul edilen karar bakımından (4 numaralı kararın a bendi), karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.241,25-TL nispi karar harcının davalı ... Ltd. Şti.'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davalılar ... ve ... A.Ş. yönünden müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar verilen miktar bakımından (4 numaralı kararın b bendi), karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.102,70-TL nispi karar harcının davalılar ... ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Davalı ... yönünden kabul edilen karar bakımından (4 numaralı kararın b bendi), karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 138,55-TL nispi karar harcının davalı ... Kooperatifin'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Davalı ... A.Ş yönünden kabul edilen karar bakımından (4 numaralı kararın d bendi), karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 3.308,11-TL karar ve ilam harcının, alınan 3.132,43 peşin harçtan mahsubu ile geri kalan 175,88-TL harcın davalı ... A.Ş'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9- 8. numaralı kararda belirtilen 3.308,11-TL karar harcının davalı ... A.Ş'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
10-Davacı tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 10.043,90-TL (10.000,00-TL BK ücreti, 43,90-TL tebliğler ve posta ) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranlarına göre takdiren hesaplanan toplam 4.642,31-TL'nin; 995,36-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'den, 2.651,59-TL'sinin davalı ... A.Ş'den, 995,36-TL'sinin davalı ...'nden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
11-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan; 27,70-TL BH, 8,20-TL VH harcı olmak üzere toplam 35,90-TL'nin davalılar ..., ... A.Ş ve ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
12-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti' den alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
13-Davalı ... Ltd. Şti tarafından yönünden reddedilen karar bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI ... LTD. ŞTİ'YE VERİLMESİNE,
14-Davalı ... ve davalı ... A.Ş yönünden müştereken ve müteselsilen kabul edilen karar bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
15-Davalı ... ve davalı ... A.Ş yönünden müştereken ve müteselsilen reddedilen karar bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALILAR ... ve ... A.Ş'YE MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN VERİLMESİNE,
16-Davalı ... yönünden kabul edilen karar bakımından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.028,21-TL vekalet ücretinin davalı ... Kooperatifinden alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
17-Davalı Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince hesap olunan 2.028,21-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI ...'NE VERİLMESİNE,
18-Davalı ... yönünden kabul edilen karar bakımından (4 numaralı kararın d bendi) karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 7.095,62-TL'nin ... A.Ş' den alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
19-Davalı ... A.Ş yönünden reddedilen karar bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince hesap olunan 7.095,62-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI ...'YA VERİLMESİNE,
20-Davalı ... A.Ş yönünden reddedilen karar bakımından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 maddesi gereğince hesap olunan 4.080,00TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI ...'YA VERİLMESİNE,
21-Davalı ... Ltd. Şti tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 960,00-TL (160,00-TL tebliğler ve posta, 800.00-TL BK) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre takdiren 864,90-TL'nin davacıdan alınarak, DAVALI ... LTD. ŞTİ'YE VERİLMESİNE,
22-Davalı ... tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 900,00-TL (100,00-TL tebliğler ve posta, 800.00-TL BK) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre takdiren 810,84-TL'nin davacıdan alınarak, DAVALI ...'NE VERİLMESİNE,
23-Davalı ... A.Ş tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 800,00-TL (800,00-TL BK) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre takdiren 588,78-TL'nin davacıdan alınarak, DAVALI ... A.Ş'YE VERİLMESİNE,
24-Davalı ... A.Ş tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 3.314,00-TL (1.600,00-TL BK, 1.400,00-TL posta ve tebliğ, 314,00-TL Keşif harç ücreti) yargılama giderinin davacıdan alınarak, DAVALI ... A.Ş'YE VERİLMESİNE,
25-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2021
Katip ...
Hakim ...