T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1166
KARAR NO: 2020/76
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 06/12/2016
KARAR TARİHİ: 29/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı ... Şti. vekili verdiği dava dilekçesinde, şirket yetkililerinin rızasına aykırı şekilde elinden çıkan ... A.Ş. Adana Şubesi tarafında verilmiş ...sayılı çekin davalı ... Bankası A.Ş.'ye sunulduğunu ve arkasının yazdırıldığını, daha sonra da İstanbul ...İcra Dairesinin ...sayılı dosyasından aleyhlerine icra takibi başlatıldığını, çek üzerinde bulunan imzanın kendilerine ait olmadığını, çekin sahte olarak imzalandığını, dava konusu çek ve icra takibinden ötürü borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ TALEBİ:
Davalı ... Bankası A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, davacı tarafın dava dilekçesinde bildirdiği 7082475 sayılı çeke banka kayıtlarında rastlanılmadığını, bu nedenle de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çek nedeniyle başlatılan icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, İstanbul ... İcra Dairesinin... sayılı dosyasını, çek örneğini, yemin delilini, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı taraf, cevap dilekçesi vermiş ancak delil listesi sunmamıştır.
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çek nedeniyle başlatılan icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili verdiği 11.07.2017 tarihli dilekçe ile iş yerlerinden çok sayıda çek çalındığını, çek numarasında dava dilekçesi yazılırken hata yapıldığını, davaya konu çekin 7082475 sayılı çek değil, 7081964 sayılı çek olduğunu, bu çek için başlatılan icra takibine karşı borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir. Davacı vekilinin 11.07.2017 tarihli dilekçesinde belirttiği çeke ilişkin bilgilerin dava konusunda esaslı değişiklik yaratacak olması nedeniyle davacı vekilinin 11.07.2017 tarihli dilekçesi 6100 sayılı HMK m. 176'ya göre davanın ıslahı olarak kabul edilmiştir.
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre elden çıkan çekin bedelinin tazmini davasıdır. Bu maddeye göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Bu maddeye göre hamil aynı yasanın 790'ıncı maddesine göre dava konusu çekten kaynaklanan hakkını ispatlamak zorunda ve çeki eline geçirmiş olan yeni hamillerin de kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduklarını ispatlamak zorundadır.
TTK m. 792'nin yollama yaptığı 790'ıncı madde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." hükmünü içermektedir. Bu maddeye göre dava konusu çek incelendiğinde çek üzerinde davacı şirketin isminin yazdığı ve şirket yetkilisinin ismi olmaksızın imzasının bulunduğu bulunduğu görülmektedir. Dolayısıyla çekin boş olarak çalındığı ve üzerinin sahte imza ile doldurulduğu iddiası çek yaprağının davacı adına düzenlenmiş olması nedeniyle TTK m. 790 ve 792'ye göre davacının dava açmakta hukuki yararı olduğunu göstermektedir.
Davacı vekili davaya konu ... sayılı çek hakkında başlatılan icra takibinin durdurulması için İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas;... Karar sayılı dosyasında dava açtıklarını, bu davada davacı şirket yetkilisinin imza örneklerinin alındığını ve davayı konu çek üzerinde imza incelemesi yapılmak üzere dosyanın bilirkişiye verildiğini belirtmesi üzerine İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas;... Karar sayılı dosyası 6100 sayılı HMK m. 165'e göre bekletici sorun yapılmıştır. İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas; ... Karar sayılı dosyasında hazırlanan bilirkişi raporu geldikten sonra bu dosya mahkememiz dosyası içerisine alınmış ve hazırlanan 04.01.2019 tarihli bilirkişi raporu incelenmiştir. Hazırlanan raporda davaya konu ... sayılı çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. 6100 sayılı HMK m. 30'a göre usul ekonomisi gereği imza incelemesi yaptırılmak üzere dosya tekrar bilirkişiye verilmemiştir.
İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas;... Karar sayılı dosyasında hazırlanan 04.01.2019 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu ... sayılı çek üzerindeki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olması, sahtelik definin kesin defi olması ve iyiniyetli üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir olması sebebiyle davanın kabulüne yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Davalı bankanın ülke genelinde bankacılık faaliyeti yürüten bir banka olması, bankacılık işlemlerinin büyük ölçüde güven ilişkisine dayanıyor olması, kendisine çek sunan kişilerin kimlik denetimini yerinde ve usulüne uygun şekilde yapmasının bir bankadan beklenilecek en önemli özen yükümlülüğü olması nedeniyle davacı tarafın talebi doğrultusunda alacağın % 20'si oranında kötüniyet tazminatına da hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-... sayılı 89.000,00-TL bedelli 17/11/2015 tarihli ... Bankası A.Ş'nin ...Şubesi tarafından verilmiş çeke ve bu çek nedeniyle başlatılan İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına davacının borçlu olmadığının tespitine,
3-%20 kötüniyet tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 6.079,59-TL nispi karar harcından peşin alınan 1.519,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.559,69-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 12.370,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 1.689,40-TL'nin ( 29,20-TL BVH, 4,30-TL VH, 1.519,90-TL Peşin Harç, 136,00-TL Tebliğler ve Posta) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair,davalı tarafın yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
Hakim
¸