T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/760
KARAR NO: 2019/753
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/04/2016
KARAR TARİHİ: 19/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği dava dilekçesinde özetle; davacıların oğlunun 13.01.2013 günü yaya durumunda Piyale Paşa Bulvarı üzerinde karşıdan karşıya geçmek istediği sırada ... plakalı aracın davalı ... sevk ve idaresinde Çağlayan yönünde ilerlerken çarpması sonucu gerçekleşen kazada vefat ettiğini, trafik kazası tespit tutanağında, olayda karşı tarafın tali kusurlu olsa da, davalının dikkatsiz ve süratli şekilde kazaya sebebiyet verdiğini, kaza ile ilgili olarak İstanbul ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyası ile açılan davada sürücü ...'ın mahkum olduğunu, davacıların kaza sebebiyle büyük elem ve üzüntü yaşadığını, hem maddi hem de manevi olarak zarara uğradıklarını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 100.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan ( sigorta şirketi için poliçe kapsamı ve miktarıyla sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı 22/04/2016 tarihli karar ile görevsizlik kararı vermiş ve dava Mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt edilmştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılar arasında sigorta poliçesinden kaynaklanan sigorta şirketi de bulunduğunu, davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, davanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, 2918 sayılı KTK.nun 109.maddesi uyarınca davanın iki yıl ve on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, kazanın 13.01.2013 tarihinde açıldığını, iki yıl içinde açılmadığından zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davalı şirketin ...markası altında uzun süreli araç filo kiralama faaliyeti ile iştigal ettiğini, hukuken işleten addetmenin mümkün olmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ...'a kiralandığını, aracın fiili hakimiyetinin davalı ...'da olduğunu, akit süresince davalı şirketin aracı kullanmasının mümkün olmadığını, aracın uzun süreli kiraya verilmesi halinde 2918 sayılı KTK.nın 3.maddesi uyarınca kiracının işleten sayılacağını ve zarardan sorumlu olacağını, davalı ...'ın kiracılık ilişkisi nedeniyle sorumlu olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davanın davalı şirket lehine husumet yönünden reddi gerektiğini, emsal davaların husumet nedeniyle reddedildiğini, davalarda, davalının uzun süreli kiralama nedeniyle işleten sıfatını kaybettiğinin kabul edildiğini, ticari defterler üzerinde yapılacak incelemede aracın kiralandığının, kira faturaları ve ödemeleri ile anlaşılacağını, sunulan araç teslim tutanağının aracın kiralandığını ispatladığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasını kabul etmediklerini, kusur oranlarının yargılamayı gerektirdiğini, kaza tespit tutanağında da müteveffanın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi incelemesi ile kusur oranlarının tespitini istediklerini, talep edilen tazminat bedelinin fahiş olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın 14.05.2012-2013 tarihleri arasında ... no.Iu ZMMS poliçesi ile ... A.Ş. adına ölüm halinde kaza tarihi itibariyle şahıs başına 250.000,00 TL azami sorumluluk hadleri ile davalı şirkete sigortalı olduğunu, teminat miktarının kişiye ödenecek miktarı değil, sigorta şirketinin şahıs başına azami teminat miktarını teşkil ettiğini, destekten yoksun kalma tazminatı bakımından davacıların maddi tazminat talebinin yerinde olmadığını, kaza sonrasında davalı şirkete yapılan başvuru üzerine ... sayılı hasar dosyasının açıldığını, davacıların banka hesabına 10.05.2013 tarihinde anne ...için 5.079,30 TL ve baba ... için 4.555,72 TL olmak üzere toplam 9.635,02 TL tazminat ödendiğini, davalı sigorta şirketinin geleceğe dönük olarak ibra edilerek, hak ve alacaklardan feragat edildiğini, davalı sigorta şirketinin başkaca bir sorumluluğu kalmadığını, talepleri kabul anlamına gelmemek üzere davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunun kabulü halinde bu sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı bir sorumluluk olduğunu, kusur oranlarının ve maddi tazminat miktarlarının tespiti gerektiğini, hesaplamanın uzman aktüer tarafından yapılması gerektiğini, sigorta şirketi tarafından ödeme yapılan gün itibariyle hesaplama yapılması ve davacılara yapılan ödemelerin güncelleştirilerek mahsup edilmesi gerektiğini, çocuğun anne-babaya ayırabileceği payın % 10 kabul edildiğini, anne-babanın sosyal güvenliği olup olmadığının araştırılması gerektiğini, anne-babaya ayrılabilecek payın % 5 ve gereğinde daha fazlasına inmesi gerektiğini, tazminat hesabında asgari ücretin esas alınması gerektiğini, manevi tazminat talebinin sigorta şirketine yöneltilemeyeceğini, manevi tazminat taleplerinin poliçe kapsamına dahil olmadığını, kaza tarihinden faiz talebinde yasal isabet bulunmadığını, davadan önce davacıların sigorta şirketine başvurduğunu, şirket tarafından davacılar banka hesabına ödeme yapıldığını, davadan önce davalının temerrüdünün söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava tarihinden itibaren yasal faizden davalının sorumlu tutulabileceğini ve davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..., usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususlar; 13/01/2013 tarihinde davalı sigorta şirketine sigortalı olan ve davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki 34 NT 6187 plakalı aracın davalının davacıların oğlunun vefat etmesi neticesinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne olduğu davacıların varsa talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatının ne olduğu, faizin türü ve başlangıcının ne olduğundan ibaret olduğu tespit edilmiştir.
DELİLLER;
İstanbul Şişli Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacılar ... ve ...'ın Sosyal Ekonomik Durum tespitinin yapılması istenilmiştir.
İstanbul ... Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası incelenmek üzere celp edilmiş ve incelemesi bittikten sonra iade edilmiştir.
... İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacılar ... ve ...'ın dava konusu olay sebebi ile ödeme alıp almadıkları ve gelir bağlanıp bağlanmadıklarının celbi talep talep edilmiştir.
... Tescil Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava konusu aracın trafik kayıtları celp edilmiştir.
...Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak dava konusu aracın hasar ve poliçe dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince kusur ve tazminat yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, 22/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Hukuki durumun ve delillerin takdiri Sayın Mahkemene ait olmak üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalan yönünden; dava konusu olayda davalı şirkete ZMM sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın %25 (Yüzdeyirmibeş] oranında tali kusurlu olduğu, davacıların murisi yaya ...'ın olayda % 75 (Yüzdeyetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu, davacılara yapılan ödeme ile ödeme tarihindeki verilere göre davacıların maddi zararı arasında açık nispetsizlik olduğu ...' ın nihai ve gerçek maddi zararının 8.487,52 TL olduğu, ...' ın nihai ve gerçek maddi zararının 9.271,76 TL olduğu, temerrüt başlangıç tarihinin davalı sigorta şirketi yönünden 10.05.2013 kısmi ödeme tarihi, diğer davalılar yönünden 13.01.2013 kaza tarihi ve işleyecek faizin yasal faiz olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince taraflar itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmak üzere dosya bilirkişilere tevdi edilmiş olup; 03/05/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; hukuki durumunun ve delillerin takdiri Mahkemeye ait olmak üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları yönünden; dava konusu olayda davalı şirkete ZMM sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın %25 oranında tali kusurlu olduğu, davacıların murisi yaya ...'ın olayda %75 oranında asli kusurlu olduğu, davacılara yapılan ödeme ile ödeme tarihindeki verilere göre davacıların maddi zararı arasında açık nispetsizlik olduğu, ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 12.766,58TL olduğu, ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 13.570,44TL olduğu, temerrüt başlangıç tarihinin davalı sigorta şirketi yönünden 10.05.2013 kısmi ödeme tarihi, diğer davalılar yönünden 13.01.2013 kaza tarihi ve işleyecek faizin yasal faiz olduğu, iş bu ek raporda hesaplanan maddi zarar tutarlarının kök raporda hesaplanan tutardan fazla olmasının 01.01.2019 tarihi itibari ile %26 oranında artan asgari ücretlerin hesaplamada dikkate alınmasından kaynaklandığı, bu hususun bir çelişki olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasıdır.
13/01/2013 günü davalı ... sevk ve idaresinde bulunan diğer davalı ... A.Ş adına kayıtlı, davalı ... A.Ş tarafından sigortalı aracın davacıların oğluna çarpması sonucu ölümüne sebep olduğu, mahkememizce tarafların kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu aldırıldığı, raporda; davalı sürücüsü ...'ın % 25 oranda, davacıların oğlu ...'ın ise %75 oranda kusurlu olduğunun belirtildiği, kusura ilişkin raporunun denetime elverişli ve açık olması nedeniyle mahkememizce itibar edilerek dosya maddi tazminat hesaplamasına ilişkin rapor düzenlenmesi için aktüerya uzmanına tevdi edilerek rapor aldırıldığı, raporda davacıların destekten yoksun kalma tazminatının tespit edildiği görülmüştür.
Maddi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; davacı ve davalı sigorta şirketi tarafından 29/07/2019 ve 07/08/2019 tarihli dilekçeler ile maddi tazminat talebi yönününden sigorta şirketince ödeme yapıldığı bildirildiğinden konusuz kalan talep yönünden karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurmak gerekmiştir.
Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede ise; her ne kadar işleten sıfatı ile davalı ... A.Ş ne karşı da dava açılmış ise de; dosyada mevcut teslim tutanağına göre davaya konu kazaya karışan aracın davalı ... A.ş tarafından 11/01/2013-11/01/2019 tarihleri arasında uzun süreli olarak kiralandığı ve diğer davalı ... tarafından teslim alındığı anlaşılmaktadır. Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarında da belirtildiği gibi 2918 sayılı yasa gereğince malik, uzun süreli olarak aracını kiraladığında kiracı, işleten sıfatını kazanır ve işletenin sorumluluğu altına girer,. Bu bağlamda; davalı ... A.ş yönünden davanın husumetten reddine karar vermek gerekmiştir.
Davaya konu kaza sebebi ile oğullarını kaybeden davacıların elem ve ıstırap çekmemesinin mümkün olmadığı, manevi tazminatın, zenginleşme aracı olmadığı gibi manevi tatmin duygusu oluşturacak miktarda olması gerektiği anlaşıldığından; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geliş şekli, kusur durumu, kaza tarihi dikkate alınarak; davacılar lehine hakkaniyete uygun miktarda manevi tazminata karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın maddi tazminat yönünden sulh nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2-Davanın davalı ... yönünden husumet nedeniyle REDDİNE;
3-Davanın manevi tazminat yönünden KISMEN KABULÜ ile; davacı ... için 12.500TL, davacı ... için 12.500TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13/01/2013 den itibaren işleyecek yasal fazi ile birlikte davalı ...'dan alınak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.707,75TL karar harcının peşin alınan 1.793,14TL harcın mahsubu ile artan 85,39TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACILARA İADESİNE;
5-Davacılar tarafından dava açılırken yatırılan 1.826,64TL (29,20TL BH, 1.793,14TL PH, 4,30TL VH, ) harcın davalı ...'DAN alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
6-Davacılar tarafından yapılan toplam 3.050,00TL (2.100,00TL bilirkişi ücreti, 950,00TL tebliğ ve müzekkere masrafı) yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 762,50TL'sinin davalı ...'DAN alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE;
7-Davalı ... A.Ş. tarafından yargılama sırasında yapılan toplam 75,80TL'nin davanın red kabul oranına göre takdiren 56,85TL'sinin davacılardan alınarak DAVALI ... AŞ.'YE VERİLMESİNE,
Maddi tazminat yönünden;
1-Konusuz kalan maddi tazminat yönünden vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
Manevi tazminat yönünden;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00TL vekalet ücretinin davalı ...'DAN alınarak DAVACI ...'A VERİLMESİNE;
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00TL vekalet ücretinin davalı ...'DAN alınarak DAVACI ...'A VERİLMESİNE;
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00.TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak DAVALI ... SAN. AŞ.'YE VERİLMESİNE;
4-Kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgilisi tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
*e-imzalıdır
Hakim
*e-imzalıdır