T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/265
KARAR NO: 2020/9
DAVA: İSTİRDAT
DAVA TARİHİ: 17/03/2017
KARAR TARİHİ: 13/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı... Şti. vekili verdiği dava dilekçesinde, davacının iş yerinin soyulduğunu, bu esnada davaya konu ... Bankası ...Şubesi, ... numaralı keşidecisi... olan 4.900,00 TL bedelli çekin de çalındığını, çeki kendisine ticari ilişki nedeniyle...A.Ş. isimli firmanın verdiğini, olay nedeniyle İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının... Soruşturma sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunduklarını, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasından ödemeden men kararı verildiğini, çekin daha sonra 31.11.2016 tarihinde ... Bankasında davalı ...A.Ş. tarafından takasa sunulduğunu, çek arkasında yer alan cirantalardan çeki kendisine cirolayarak veren ... firmasından sonra gelenlerle ticari ve hukuki ilişkisinin olmadığını, çeki elinde bulunduran davalının çeki tarafına iade etmesi için dava açtığını belirtmiştir.
DAVALININ TALEBİ:
Davalı ...A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu, ancak ağır kusurunun ya da kötüniyetinin bulunması durumunda çeki iade etmekle yükümlü olduğunu, ağır kusuru ya da kötüniyetinin varlığını ispat yükünün de davacı üzerinde bulunduğunu bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadı davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasını, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasını, tarafların ticari defterlerini, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı taraf, yemin delilini, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadı davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Bu maddeye göre yetkili hamil iddiasında bulunan kişi öncelikle yetkili hamil olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Yetkili hamilin ispatı ise 6102 sayılı TTK m. 790'a göre yapılacaktır. Bu maddeye göre; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." Bu maddeye göre davacının yetkili hamil sayılabilmesi için çekin arkasındaki müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan davacının hak sahibi olduğunun anlaşılması gerekmektedir.
Dava konusu çek getirtilerek dosya içerisine alınmış ve incelenmiştir. Çekin arka yüzünde sırasıyla ...Şti., ...A.Ş., ..., ... A.Ş., ..., ..., ... ve davalı ... A.Ş. olduğu görülmektedir. Çekin keşidecisi dava dışı... olup cirantalar içinde davacının ismi ya da unvanı yer almamaktadır. Bu nedenle 6102 sayılı TTK m. 790'a göre davacı yetkili hamil olduğunu ispatlayabilmiş değildir.
28.05.2019 tarihli ara kararla tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ve hazırlanan 19.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacı ticari defterlerine göre davacının çekte cirosu bulunan ... ve ... A.Ş. ile ticari ilişkisinin olduğu, dava konusu çeki 19.04.2016 tarihinde ... A.Ş.'den 40.700,00 TL tutarlı tahsilat makbuzu ile aldığı ve kendi hesabına kaydettiği, bu hesapta izlemeye başladığı tespit edilmiştir. Davalı taraf ise ticari defterlerini sunmamıştır. Davalı taraf çeki hangi ticari ilişkinin karşılığı olarak aldığını da açıklamamıştır.
Dava konusu çekin arka yüzünde yer alan cirantalar içinde davacının yer almıyor olması nedeniyle 6102 sayılı TTK m. 790'a göre davacı yetkili hamil olduğunu ispatlayabilmiş değildir. Bu gerekçelerle 6102 sayılı TTK m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadı davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 83,68-TL maktu karar harcının peşin alınan 54,40-TL harçtan mahsubu ile artan 29,28-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
*e-imzalıdır
Hakim ...
*e-imzalıdır