T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/381
KARAR NO:2021/4
DAVA:TAZMİNAT
DAVA TARİHİ:21/04/2017
KARAR TARİHİ:11/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı ... vekili verdiği dava dilekçesinde, davalı ... A.Ş.'nin sigortaladığı ... plakalı aracın içerisinde yolcu olarak bulunduğu esnada bu aracın 17.06.2017 tarihinde diğer davalı ...Ş.'nin sigortaladığı ... plakalı araçla kaza yapması sonucunda yaralandığını, meydana gelen olay nedeniyle vücut bütünlüğünün zarar gördüğünü, davalı ... A.Ş.'ye 23.03.2017 tarihinde diğer davalı ...Ş.'ye ise 24.03.2017 tarihinde başvuruda bulunduklarını ancak olumlu yanıt alamadıklarını bu nedenle sürekli maluliyet tazminatının ve geçici iş göremezlik tazminatının tespit edilerek temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ TALEBİ:
Davalı ... A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, kazadaki sorumluluklarının sigortaladıkları aracın sürücüsünün kusur oranı ile ve sigorta limiti ile sınırlı olduğunu belirtmiştir.
Davalı ...Ş. davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 ve devamı maddelerine göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 54'e göre maluliyet tazminatı davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasını, sigorta poliçesini, davacıya ait tedavi evraklarını delil olarak sunmuştur.
Davalı ... A.Ş., keşif ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ...Ş. 6100 sayılı HMK m. 126’ya göre cevap ve delil dilekçesi sunmamış, HMK m. 139’a göre ön inceleme ve HMK m. 144’e göre tahkikat duruşmasına usulüne uygun şekilde çağrıldığı halde katılmamıştır.
Dava, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 ve devamı maddelerine göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 54'e göre maluliyet tazminatı davasıdır.
Davacı taraf davalı ... A.Ş.'ye 23.03.2017 tarihinde diğer davalı ...Ş.'ye ise 24.03.2017 tarihinde başvuruda bulunarak 2918 sayılı KTK m. 97'deki sigorta şirketine başvuru ön koşulunu yerine getirmiştir.
Davacı taraf, 6098 sayılı TBK m. 54'e göre çalışma gücünün kalıcı kaybından doğan zararlarını ve geçici iş gücünden kaynaklı zararlarını talep etmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 92'de mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında kalan durumlar sayılmış olup bunların içinde çalışma gücünün kaybından doğan zararlar bulunmamaktadır. Ayrıca Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3. "Sigortanın Kapsamı" başlıklı maddesine göre; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." Genel Şartların A.5/c maddesine göre de Sürekli Sakatlık Teminatı; "Üçüncü kişinin sürekli sakatlığı dolayısıyla ileride ekonomik olarak uğrayacağı maddi zararları karşılamak üzere, bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek teminattır. Kaza nedeniyle mağdurun tedavisinin tamamlanması sonrasında yetkili bir hastaneden alınacak özürlü sağlık kurulu raporu ile sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan bakıcı giderleri bu teminat limitleri ile sınırlı olmak koşuluyla sürekli sakatlık teminatı kapsamındadır. Söz konusu tazminat miktarının tespitinde sakat kalan kişi esas alınır. Sürekli sakatlık tazminatına ilişkin sakatlık oranının belirlenmesinde, sakatlık ölçütü sınıflandırılması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporlarına ilişkin mevzuat doğrultusunda hazırlanacak sağlık kurulu raporu dikkate alınır. Tazminat ödemesinde, ilgili sağlık hizmet sunucularınca tanzim edilecek trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağı ile ilgili tespitin yer alması durumunda bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Sigortacı söz konusu rapor hakkında ilgili mevzuat uyarınca itiraz usulüne başvurduğunda mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamaları bu teminat kapsamında karşılamakla yükümlüdür." şeklinde tanımlanmıştır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre davacının sigorta şirketine karşı dava açmakta hukuki yararı bulunmaktadır.
Davacı ...'ın meydana gelen kazada maluliyet durumunun tespiti için dosya ... Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Sağlık Kuruluna gönderilmiştir. Hazırlanan 19.12.2019 tarihli raporda davacının maluliyet oranı % 82, iyileşme süresi ise 18 ay olarak belirlenmiştir.
Bu nedenle davalı ... şirketleri poliçe limiti dahilinde davacının eğer varsa çalışma gücünün sürekli kaybından doğan zararları ve geçici iş gücü kaybından doğan zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Bu durumda davacının çalışma gücünün ne oranda kayba uğradığının tespit edilmesi ve buna göre de tazminat hesabının yapılması gerekmektedir.
Dava konusu olay trafik kazası olup meydana gelen kazaya iki ayrı araç karışmıştır. Bu nedenle kusur durumunun araştırılması için 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve dosya kusur ve aktüerya bilirkişisine verilmiştir. Hazırlanan 19.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... A.Ş.'nin sigortaladığı ... plakalı aracın sürücüsü ... % 25 oranında, diğer davalı ...Ş.'nin sigortaladığı ... plakalı aracın sürücüsü ... % 75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Aynı raporda aktüerya bilirkişi davacı tarafın sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı hesabını TRH 2010 tablosuna göre yapmadığından ve rakamlar arasında da çelişki bulunduğundan raporun aktüerya kısmı hükme esas alınmamış ve bilirkişiden ek rapor istenilmiştir.
Hazırlanan 06.01.2020 tarihli ek raporda davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 727.748,65 TL, geçici iş göremezlik tazminatının ise 23.175,63 TL olmak üzere toplam 750.924,28 TL olduğu, toplam tazminatın % 25 kusur oranına göre 187.731,07 TL'sinden davalı ... A.Ş.'nin, % 75 kusur oranına göre 563.193,21 TL'sinden de davalı ... Sigrota A.Ş.'nin sorumlu olduğu, ... Sigrota A.Ş.'nin sorumlu olduğu kısmın sigorta limiti içinde kaldığı, ... A.Ş'nin ise sigorta limit olan 268.000,00 TL'den sorumlu olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili 12.02.2020 tarihli dilekçesiyle davalı ...Ş.'ye karşı açmış oldukları davadan feragat ettiklerini belirtmiştir. Bu nedenle davalı ...Ş.'ye karşı davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili 16.11.2020 tarihli dilekçesiyle davalı ... A.Ş.'ye karşı dava değerini 06.01.2020 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda belirlenen miktar üzerinden 6100 sayılı HMK m. 107’ye göre arttırmış ve eksik kalan harcı da tamamlamıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 90’a göre; “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri ise m. 49’da düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile hazırlanan kusur bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde davalı ... A.Ş.'nin sigortaladığı aracın sürücüsü dava dışı ...'nun meydana gelen trafik kazasında % 25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı 6098 sayılı TBK m. 54’e göre; çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları talep etme hakkına sahiptir. Hazırlanan 06.01.2020 tarihli aktüerya bilirkişisi raporu da davacının çalışma gücünün sürekli yitirilmesinden doğan kayıplardan kaynaklı maddi tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı hesaplamıştır.
Dava konusu olayda çözülmesi gereken iki hukuki sorun bulunmaktadır. Bunlardan birincisi davacının meydana gelen kaza esnasında içinde bulunduğu araçta yolcu olarak değil muavin olarak bulunduğu iddiasının mahkememizin görevini etkileyecek olması, ikincisi ise bu durumun dava dışı ... A.Ş.'nin ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında davanın tarafı konumuna gelecek olması nedeniyle 6100 sayılı HMK m. 124'e göre iradi taraf değişikliğinin yapılması zorunluluğudur.
Davacı tarafın kaza esnasında içinde bulunduğu ... plakalı otobüste yolcu olarak mı yoksa muavin olarak mı bulunduğunun tespiti için davacının SGK dökümleri getirtilmiş ve davacının kaza tarihinde otobüsün sahibi olan dava dışı .... Şti.'de çalıştığı tespit edilmiştir. Dava dışı .... Şti.'ne yazı yazılarak kaza esnasında otobüste bulunan yolcuların listesinin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ekinde yer alan yolcu listesinde davacının isminin yer almadığı görülmüştür. Dolayısıyla davacının otobüste yolcu olarak bulunmadığı, kaza esnasında muavin olarak bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda davacı tazminat talebini iş kazası nedeniyle işverene karşı yöneltebileceği gibi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 ve devamı maddelerine göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 54'e göre maluliyet tazminatı davası olarak da sigorta şirketlerine karşı dava açma hakkına sahiptir.
6100 sayılı HMK m. 33'e göre; "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular." Bu maddenin uygulaması ise; “Yargıç yalnız dilekçelerde belirtilmiş istem ve savunma dayanaklarını değil, fakat iddia edilmiş vakıalara göre varlığı anlaşılan hukuki istem ve savunma dayanaklarını da nazara almak zorundadır. Yargıç Türk hukukunun hangi kuralının olayda uygulanacağını ve o kuralın anlamını, gereğini resen belirler.” (Bilge Umar; Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi; s. 150) tespitine göre yapılacaktır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 60'a göre de "Bir kişinin sorumluluğu, birden çok sebebe dayandırılabiliyorsa hâkim, zarar gören aksini istemiş olmadıkça veya kanunda aksi öngörülmedikçe, zarar görene en iyi giderim imkânı sağlayan sorumluluk sebebine göre karar verir." Dava konusu olayda davacı hukuki tercihini yapmış ve davasını sigorta şirketlerine karşı yönelterek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 ve devamı maddelerine göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 54'e göre maluliyet tazminatı davası olarak açmıştır. Bu gerekçeyle görevsizlik kararı verilmemiş ve davanın esasına girilerek karar verilmiştir.
Davacının kaza yapan ... plakalı araçta yolcu olarak değil muavin olarak bulunmaktadır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunundan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına kadar temin eder. Davacının kaza esnasında yolcu olarak bulunmadığı dolayısıyla da seyahat eden yolcu sıfatı taşımadığı anlaşıldığından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başlıklı B.8 maddesindeki "Meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur." hükmü uyarınca kazaya karışan ... plakalı aracın karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan davalı ... A.Ş.'nin hukuki sorumluluğu devam etmektedir. Bu nedenle davalı ... A.Ş.'nin husumet itirazının reddine karar verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97’ye göre; “Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir.” Davalı ... A.Ş. tarafından yapılmış olan zorunlu mali sorumluluk sigortasına göre davalı ... A.Ş. davacının uğradığı zararlardan poliçe limiti dahilinde hukuken sorumlu durumdadır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3. ve A.5/c maddesine göre de davalı ... şirketinin zararı karşılama sorumluluğu bulunmaktadır. Bu gerekçelerle davacının maddi tazminat taleplerinin kabulüne yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davalı ... A.Ş.'nin husumet itirazının reddine,
2-Davalı ...Ş.'ye açılan davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
3-Davalı ...Ş.'ye karşı açılan dava da yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın KABULÜNE,
5-Toplam 187.731,07-TL sürekli ve geçici işgöremezlik tazminatının davacının davalı ... A.Ş.'ye başvuruda bulunduğu tarihten sonra ki 8. İş günü olan 04/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 12.823,90-TL nispi karar harcından peşin ve ıslah harcından alınan 676,40-TL harcın mahsubu ile eksik 12.149,50-TL harcın davalı ...Ş. (... A.Ş.)'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 21.591,17-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...Ş. (... A.Ş.)'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 2.445,00-TL'nin ( 31,40-TL BVH, 4,60-TL VH, 31,40-TL Peşin Harç, 645,00-TL Tamamlama Harcı, 532,60-TL Tebliğ ve Posta, 1.200,00-TL BK) yargılama giderinin davalı ...Ş. (... A.Ş.)'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-Davalı ...Ş. tarafından talep edilmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
11/01/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır