T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/501
KARAR NO:2021/903
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:01/06/2017
KARAR TARİHİ:16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... AVM’de bulunan restoranında yapılacak olan restoran inşaatı ve dekorasyonu için davalı şirketle Mimarlık Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davalı şirketin ...’da bulunan müvekkiline ait işyerinde gerekli tüm düzenlemeleri, planları yasalara uygun olarak yapmak ve bu plan, projelere uygun olarak inşaat ve dekorasyonu tamamlamak yükümü altına girdiğini, ancak davalının sözleşmeye aykırı davrandığını bununla da yetinmeyerek müvekkili şirket aleyhine icra takipleri başlatarak müvekkilini zor duruma soktuğunu, müvekkilinin bu icra takipleri nedeniyle davalının haksız olarak kestiği fatura bedellerini ödemek durumunda kaldığını, davalının Mimarlık Hizmet Sözleşmesi ile taahhüt etmiş olduğu hizmeti sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediğini, müvekkili şirketin davalı tarafından haksızca kesilmiş olan 2.165.300,00-TL’lik toplam faturanın 1.181.627,26-TL’lik kısmını icra takipleri sonucunda ödediğini, davalının ayıplı yaptığı işler sonrasında, müvekkili şirkete fiyatları şişirilmiş olan toplamda 2.147.600,00-TL bedeli fatura kestiğini, müvekkilinin öncesinde iyi niyetli olduğuna inandığı davalı lehine çekler keşide ettiğini, müvekkilin ayıplı olarak yapılan işler ve fazlaca kesilen faturalar ile başlatılan icra takipleri sonucunda yapılan mimarlık sözleşmesi gereği keşide etmiş olduğu ve ödediği çeklerin toplam 871.720,00-TL olduğu, ayrıca müvekkilince banka hesabından gerek davalıya gerek vekili Av. ... hesabına 309.907,26-TL ödeme yapıldığını ve toplamda 1.181.627,26-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin davalı taraftan alacağı olan rakamın tespiti ile şimdilik 25.000-TL' nin Reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin istisna ve vekalet karma akdine dayandığını ve taraflar arasında 11.10.2014 tarihinde sözleşme imzalandığını, menfi tespit davası için harç yatırılmadığından davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete borçlu olmadığının tespitini ve ödemiş olduğu bedellerden şimdilik 25.000-TL.’nin iadesini/istirdatını talep ettiğinden davanın menfi tespite ilişkin olduğunu, dolayısı ile davacı tarafın talep edilmeyen bir borçtan borçlu olmadığının tespitini talep etmesinde hukuki yararının olmadığını, davacı tarafın icra dosyalarından borçlu olmadığının tespitini talep etmediğini ve tek başına tespit davasının bu halde ikame edilemeyeceğini, istirdat davası zamanaşımının 1 yıl olduğunu son ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık sürenin sona erdiğini, davacının dilekçesinde yer alan ödemeleri kendi iddiasına göre belirttiği işin toplam bedelinin altında olduğunu, davacının yapmış olduğu ödemenin kendi beyanına göre tüm cari hesap için 1.086.470-TL olduğunu, davacı yanın iddiasına göre yapılan işin bedeli 895.685.-TL olduğunu ve bu bedelde de %10 Mimari Kontrollük bedeli ve %18 KDV'nin olmadığını be bedellerin toplamının 1.162.468-TL olduğunu, davacının dilekçesinde yer alan ödemeleri kendi iddiasına göre belirttiği işin toplam bedelinin altında olduğunu ve bununla birlikte davacı taraf ödemlerini icra takibi sonucunda ödediğini ikrar ettiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, mimarlık sözleşmesinden kaynaklı yüklenici ile iş sahibi arasında alacak veya borç olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 15/10/2019 tarihli celse kararı ile dava konusu yerde inşaat mühendisi, mimar, yangın uzmanı ve emlak uzmanı bilirkişilerden oluşan heyet eşliğinde keşif yapılarak bilirkişilerden; yapılan imalatın itfaiye yönetmeliğine uygun yapılıp yapılmadığı, ayıplı imalat bulunup bulunmadığı, faturalarda belirtilen işlerin mükerrer olup olmadığı, yapılan işlerin birim fiyatlarının ne olduğu, yapılan işlerin birim fiyatları ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre verilen tekliflerle uyumlu olup olmadıkları, yapılan işlerin inşaat projesine uygun olup olmadıkları, gecikmeden kaynaklı kira kaybının ne kadar olduğu hususlarında rapor aldırılmasına karar verilmiş,
18/10/2020 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; Dava konusu imalatların yangından koruma yönetmeliğine uygun yapılmadığı, mail yazışmalarında AVM yönetiminden izin alınarak söz konusu imalatların yapıldığı ancak mevcut durum itibariyle davalı tarafından yapılan imalatların yerinin değiştirildiği, tereas kısmında yükseltilen kısımların kotunun farklı olduğu, farklı kotta yapılmasından dolayı 9.000 TL fark doğurduğu, diğer bölümlerindeki imalat kalemlerinin projesi ile uyumlu olduğu, yapılan imalatların mail yazışmaları ile taraflar ve AVM yönetiminin haberdar olduğu, yangın yönetmeliğine uygun hale getirilmesi için imalat kalemlerinde yer alan 10.000 TL eksik/ aksak husus olarak değerlendirildiği, dava konusu fatura içeriğinin mail yolu ile taraflarca haberdar olunduğu ve faturaların bu amilde yer alan hususlara göre tanzim edildiğini ve mükerrer imalatların olmadığının görüldüğü, imalat kaleminde sunulan detayların büyük çoğunluğunun sözleşme kapsamındaki imalatlar ve birim fiyatlar ile birebir aynı olduğu, teknik zorunluluk ve davacı taraf istekleri doğrultusunda revizyona gidildiği, bir takım imalatların iptal edildiği, bir takim imalat kalemlerinin ise yeni eklendiği, genel olarak iş kapsamının değişmediği bir takım imalatların ise niteliğinin ve yerlerinin değiştiği, dava konusu imalatların birim fiyatlarının bulunduğu ilin piyasa fiyatları ile olumlu olduğu, 1. Sınıf işçilik ve malzeme kullanıldığı, tereas kısmında yükseltilen kısımların kotunun projesinden farklı olduğu, diğer bölümlerdeki imalat kalemlerinin projesi ile uyumlu olduğu, davalı taraf sorumluluğunda yürütülen yangın kapısının yeri ile ilgili olarak davalının sorumlu tutulması halinde 1.700.304,50-TL - 10.000-TL( yangın kapısının yeniden yerleştirilmesi için gerekli mazleme, işçilik molozların atılması, indirme bindirme vb. Tüm masrfalar) - teras katın hatalı kot verilmesinden dolayı 9.000 TL=1.681.304,00-TL KDV hariç 1.983.938,72-TL davacının genel toplamda ödemesi gerekiği, 12/05/2015 tarihli faturanın 870.229,35-TL, 20/03/2015 tarihli faturanın 2.147.600,00-TL olduğu, gecikmeden kaynaklı kira kaybının hesaplanması, sözleşme tarihinin 11/10/2014 olduğu, 16/12/2014 tarihinde bitirilmesi gereken işin 05/03/2015 tarihinde teslim edildiği göz önünde bulundurulduğunda davacının 16/12/2014-16/01/2014, 16/01/2014-16/02/2014, 16/02/2014-05/03/2016 tarihleri arasında kira kaybına uğradığını, dava dosyasındaki verilerek göre kira bedelinin KDV hariç 75.000,00-TL olduğu, 16/12/2014 tarihleri ile 05/03/2015 tarihinde geçen sürenin 80 gün olduğunun dikkate alındığında 80 gün için KDV dahil 236.000,00-TL kira kaybı olduğu görüşü bildirilmiştir.
Mahkememizin 19/10/2020 tarihli celse ara kararı uyarınca, dosyanın 18/10/22020 tarihli rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tekrar verilerek; dava konusu yerde teras kısmında yükseltilen kısımlardaki 9.000,00 TL tutarlı farkın hangi birim fiyat, malzeme ve işçilik masrafı değerleri ile hesaplandığının açıklanmasının, dava konusu yerin yangın yönetmeliğine uygun hale getirilmesi için gerekli 10.000,00 TL'nin hangi birim fiyat, malzeme ve işçilik masrafı değerleri ile hesaplandığının açıklanmasının, Raporun 3.3 maddesinde belirtilen imalatların dökümünün yapılmasın, İmalat kalemlerinin hangilerinin sözleşmedeki imalatlar ve birim fiyatlar ile aynı olduğunun, imalatların hangilerinin iptal edildiğinin, hangilerinin eklediğinin ve hangilerinin yerinin değiştirildiğinin açıklanmasının istenerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiş,
24/12/2020 havale tarihli bilirkişi ek raprunda; Dava konusu imalatların cinsi, birim fiyatı, miktarı ve tutarlarının ayrıntılı olarak miktarlar değişmeksizin ayrıntılı olarak tablolar halinde belirtilmiştir.
Mahkememizin 11/01/2021 tarihli celse kararı uyarınca, dosyanın SMM bilirkişiye verilerek; taraflar ticari defter ve kayıtlarının incelenip: 18.10.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda tespit edilen davacı tarafın genel toplamda 1.983,938,72 TL ödemesi gerektiği, fatura toplamının ise 2.147.600,00 TL olduğunun tespiti dikkate alınarak; davacının davalıya dosya içerisine alınan icra dosyalarına yapılan ödemelerle birlikte toplam ne kadar ödeme yaptığının, davalının iade ettiği paranın bulunup bulunmadığının, davacının ödediği miktardan hazırlanan 08.10.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre ödemesi gereken 1.983,938,72 TL'nin düşülmesinden sonra davalı tarafından iadesi gereken miktarın ne kadar olduğunun tespit edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiş,
07/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı tarafından düzenlenen faturaların davalı taraf yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, açılış ve kapanış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, davalı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, davacı tarafın 2014 kanuni defterlerini inceleme için sunamamış olup, 2015 yılı yevmiye defter kapanış tarihinden dolayıda davacı defterlerinin açılış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, kapanış kaydının kanun öngördüğü süreler içinde yapılmadığı, davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olmadığı, davalının yaptığı hizmet karşılığı davacı tarafa düzenleyebileceği Fatura toplamının KDV dahil 1.983.938,72 TL olacağı, davalının geç teslimden dolayı davacının kira kaybı alacağının KDV dahil 236.000 TL olacağı, davalının Hizmet bedelinden, ceza bedeli düşüldükten sonra davalının kalan alacağının 1.734.938,72 TL olacağı, davacının davalı tarafa yaptığı ödeme toplamının 1.279.109,56 TL olacağı, davalının bu dava özelinde davacıdan alacağının 468.829,16 TL olacağı görüşünü bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, mimarlık sözleşmesinden kaynaklı yüklenici ile iş sahibi arasında alacak veya borç olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 470’te yer verilen tanım uyarınca eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, arsa sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Yapılan tanım ile açıkça anlaşıldığı üzere, inşaat sözleşmeleri tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Sözleşmenin bir tarafı olan arsa sahibi, eser sözleşmesinde belirlenen veya mevcut duruma uygun bir bedel karşılığında eser meydana getirilmesi işini karşı tarafa yükleyen kişi; yüklenici ise sözleşmeyi meydana getirmeyi ve belirlenen eseri teslim etmeyi taahhüt eden kişidir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 15/10/2019 tarihli celse kararı ile dava konusu yerde inşaat mühendisi, mimar, yangın uzmanı ve emlak uzmanı bilirkişilerden oluşan heyet eşliğinde keşif yapılarak bilirkişilerden; yapılan imalatın itfaiye yönetmeliğine uygun yapılıp yapılmadığı, ayıplı imalat bulunup bulunmadığı, faturalarda belirtilen işlerin mükerrer olup olmadığı, yapılan işlerin birim fiyatlarının ne olduğu, yapılan işlerin birim fiyatları ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre verilen tekliflerle uyumlu olup olmadıkları, yapılan işlerin inşaat projesine uygun olup olmadıkları, gecikmeden kaynaklı kira kaybının ne kadar olduğu hususlarında rapor aldırılmasına karar verilmiş, akabinde ek raporlar ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde SMM bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda; dava konusu imalatların yangından koruma yönetmeliğine uygun yapılmadığı, mail yazışmalarında AVM yönetiminden izin alınarak söz konusu imalatların yapıldığı ancak mevcut durum itibariyle davalı tarafından yapılan imalatların yerinin değiştirildiği, tereas kısmında yükseltilen kısımların kotunun farklı olduğu, farklı kotta yapılmasından dolayı 9.000 TL fark doğurduğu, diğer bölümlerindeki imalat kalemlerinin projesi ile uyumlu olduğu, yapılan imalatların mail yazışmaları ile taraflar ve AVM yönetiminin haberdar olduğu, yangın yönetmeliğine uygun hale getirilmesi için imalat kalemlerinde yer alan 10.000 TL eksik/ aksak husus olarak değerlendirildiği, dava konusu fatura içeriğinin mail yolu ile taraflarca haberdar olunduğu ve faturaların bu amilde yer alan hususlara göre tanzim edildiğini ve mükerrer imalatların olmadığının görüldüğü, imalat kaleminde sunulan detayların büyük çoğunluğunun sözleşme kapsamındaki imalatlar ve birim fiyatlar ile birebir aynı olduğu, teknik zorunluluk ve davacı taraf istekleri doğrultusunda revizyona gidildiği, bir takım imalatların iptal edildiği, bir takim imalat kalemlerinin ise yeni eklendiği, genel olarak iş kapsamının değişmediği bir takım imalatların ise niteliğinin ve yerlerinin değiştiği, dava konusu imalatların birim fiyatlarının bulunduğu ilin piyasa fiyatları ile olumlu olduğu, 1. Sınıf işçilik ve malzeme kullanıldığı, tereas kısmında yükseltilen kısımların kotunun projesinden farklı olduğu, diğer bölümlerdeki imalat kalemlerinin projesi ile uyumlu olduğu, davalı taraf sorumluluğunda yürütülen yangın kapısının yeri ile ilgili olarak davalının sorumlu tutulması halinde 1.700.304,50-TL - 10.000-TL( yangın kapısının yeniden yerleştirilmesi için gerekli mazleme, işçilik molozların atılması, indirme bindirme vb. Tüm masrfalar) - teras katın hatalı kot verilmesinden dolayı 9.000 TL=1.681.304,00-TL KDV hariç 1.983.938,72-TL davacının genel toplamda ödemesi gerekiği, 12/05/2015 tarihli faturanın 870.229,35-TL, 20/03/2015 tarihli faturanın 2.147.600,00-TL olduğu, gecikmeden kaynaklı kira kaybının hesaplanması, sözleşme tarihinin 11/10/2014 olduğu, 16/12/2014 tarihinde bitirilmesi gereken işin 05/03/2015 tarihinde teslim edildiği göz önünde bulundurulduğunda davacının 16/12/2014-16/01/2014, 16/01/2014-16/02/2014, 16/02/2014-05/03/2016 tarihleri arasında kira kaybına uğradığını, dava dosyasındaki verilerek göre kira bedelinin KDV hariç 75.000,00-TL olduğu, 16/12/2014 tarihleri ile 05/03/2015 tarihinde geçen sürenin 80 gün olduğunun dikkate alındığında 80 gün için KDV dahil 236.000,00-TL kira kaybı olduğu görüşü bildirilmiş ve akabinde SMM bilirkişi aracılığıyla yapılan incelemede; davalı tarafından düzenlenen faturaların davalı taraf yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, açılış ve kapanış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, davalı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, davacı tarafın 2014 kanuni defterlerini inceleme için sunamamış olup, 2015 yılı yevmiye defter kapanış tarihinden dolayıda davacı defterlerinin açılış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, kapanış kaydının kanun öngördüğü süreler içinde yapılmadığı, davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olmadığı, davalının yaptığı hizmet karşılığı davacı tarafa düzenleyebileceği Fatura toplamının KDV dahil 1.983.938,72 TL olacağı, davalının geç teslimden dolayı davacının kira kaybı alacağının KDV dahil 236.000 TL olacağı, davalının Hizmet bedelinden, ceza bedeli düşüldükten sonra davalının kalan alacağının 1.734.938,72 TL olacağı, davacının davalı tarafa yaptığı ödeme toplamının 1.279.109,56 TL olacağı, davalının bu dava özelinde davacıdan alacağının 468.829,16 TL olacağı görüşünü bildirilmiş olup davacı tarafça alacak iddiası ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 59,30-TL maktu karar harcının peşin alınan 426,94-TL harçtan mahsubu ile artan 367,64-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-27/11/2019 tarihli sarf kararı ile hazineden karşılanan 86,54-TL mahkeme personeline ödenen keşif ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı16/11/2021
Katip ...
Hakim ...