T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/814 Esas
KARAR NO: 2018/107 Karar
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 21/09/2017
KARAR TARİHİ: 20/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı taraf ile müvekkil şirket arasında 23.05.2013 tarihinde .... isimli bir sözleşme akdedildiği, Sözleşmenin, davalı tarafından 7, 8 ve 9 Haziran 2013 tarihleri arasında düzenlenmesi planlanan ...’ün ... markası ile “... Festvali 2013 yılı Ana Sponsor”u olarak bir araya gelmesi ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi amacı ile akdedildiği ancak, davalı taraf sözleşme uyarınca 7, 8 ve 9 Haziran 2013 tarihinde gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği... Festivalini, bu tarihlerde gerçekleştirmediği ve müvekkil şirkete net bir tarih belirtmeksizin festivali 2013 yılı sonbaharına ertelediğini belirttiğini, müvekkil Şirketin ... Festivali’ne 7, 8 ve 9 Haziran 2013 Tarihlerinde gerçekleştirileceği için Sponsor olduğunu, davalının müvekkil şirkete 23.05.2013 Tarihli ve 17 No.lu faturadan kaynaklanan borcu bulunduğunu, sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca müvekkil şirketçe sponsorluk bedelinin yarısı olan 12.500 Euro tutarındaki meblağ, davalı tarafça tanzim olunan 23.05.2013 tarihli, 17 No.lu ve 35.215,63-TL bedelli faturanın müvekkil şirkete tebliğ edilmesini müteakip müvekkil şirket tarafından peşin olarak davalı organizasyon şirketine ödendiğini, davalı tarafın sözleşme ile üstlendiği yükümlülüğünü ifa etmediği, müvekkil şirketçe sponsorluk bedelinin yarısı olarak kendisine peşin olarak ödenen 12.500-Euro tutarındaki meblağı iade etmesi gerekirken haksız ve hukuka aykırı bir şekilde uhdesinde tuttuğu, müvekkil şirket tarafından davalıya ihtarname gönderildiğini belirterek davanın kabulü ile davalı-borçlunun İstanbul 28. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına itirazının iptali ile takibin devamına ve alacağın tahsiline, davalı tarafça haksız ve kötü niyetle yapılmış olan itiraza karşılık davalı aleyhine hükmolunan meblağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Başlatılan takibe itirazın haksız ve kötü niyetli olmadığını, tarafların aralarında yapmış oldukları anlaşma gereğince düzenlenmesi planlanan etkinlik, kamuoyunda ... Parkı olayları olarak bilinen ve özellikle İstanbul'da sosyal yaşamı ciddi biçimde etkilemiş olan eylemler ile aynı tarihe denk geldiği ve bu nedenle de etkinliği ileriki bir tarihe ertelenmek zorunda kalındığını, etkinliğin ertelenmesi ile müvekkilin de zarar gördüğünü, söz konusu olayların sözleşme konusu edim bakımından mücbir sebep olduğunu, mücbir sebebin varlığı neticesinde festivalin kısmen veya tamamen yapılamaması veya gecikmesi nedeniyle taraflar sözleşme bedelini ve/veya uğradıkları zararı talep etmek hakkına sahip olmayacaklarını, davacı tarafın ödemiş olduğu peşinatı talep etme hakkı bulunmadığını, etkinliğin ertelenmesine ilişkin kararı almasını müteakip ilgili tüm taraflarla görüşerek etkinliğin gerçekleştirilebileceği en uygun tarihi tespit ettiklerini, bu tarih önce 11.06.2013 tarihinde davacıya gönderilen e-posta ile sonrasında da davacının keşide etmiş olduğu ihtarnameye cevaben kendilerine iletildiğini, ayrıca davacı taraf, yeni tarihi belirlenmiş olan etkinliğe ana sponsor olarak kaldığı yerden devam etmesi için davet edildiğini belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
İstanbul 28. İcra Müdürlüğü’nün... E. Nolu dosyasının incelenmesinde alacaklısnın Alacaklı ... olduğu, borçlusunun ...-... Organizasyon’ olduğu, 35.215,63 TL olan alacağı için 25.05.2013 tarihli ... nolu 35.215,63 TL miktarlı fatura ile ödenen sponsorluk bedelinin iadesi sebebiyle 27.06.2013 tarihinde haciz yoluyla takip başlattığı, Borçlu tarafından 17.07.2013 tarihinde itiraz edildiği, davanın 24/09/2013 tarihinde açıldığı, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri belge ve dayanakları ile birlikte dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin Bozma ilamı öncesinde alınan bilirkişi raporunda; Tarafların 07-08-09 Haziran 2013 tarihinde yapılacak “... FESTİVALİ”nin başlangıcında davacı tarafın ön ödemeyi yaptığı ancak “... FESTİVALİ”nin “... Olayları” dolayısı ile yapılamadığı ve Davalının da ... Olaylarını taraflar arasında ki sözleşmenin 4. Maddesine göre mücbir sebep olarak sayarak davacı tarafa ödediği ön ödemeyi iade etmemesi konusunda tarafların çekişme içinde oldukları, Dosya içeriğinde yapılan araştırmalar neticesinde davalı tarafın mücbir sebep olarak ileri sürdüğü “... Olayları”nın mücbir sebep sayılabileceğine dair herhangi bir vesaikin dosya kapsamında bulunmadığı nazara alındığında davacı tarafın sözleşme ile ilgili 30.05.2013 tarihinde yaptığı 35.215,63 TL’lik ödemenin davacı tarafa iadesinin yapılmasının gerekeceği, Mahkemenin yukarıda ki gibi sözleşme gereği ödenen sponsorluk bedelinin iadesine kanaat getirmesi halinde davacı tarafın davalı adına (23.05.2013 tarih 17 no.lu 35.215,63 TL’lik davalı faturası) iade faturası tanzim etmesi gerektiği, Dava konusu takibin sözleşme gereği ödenen sponsorluk bedelinin iadesine dayalı adi takip olması ve işlemiş faiz talep edilebilmesi için davalının (BK. 117) uyarınca mütemerrit olması gerektiği, Davalı tarafa sponsorluk bedelinin iadesine ilişkin yapılan 12.500,00 Euro’nun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde iadesine ilişkin ihtarın davalı tarafa 12.06.2013 tarihinde tebliğ edildiği, Davalının 15.06.2013 Takip tarihi itibari ile mütemerrit olduğu, Ancak Davacının takipte ki talebinde sponsorluk bedeli olarak ödenen 35.215,63 TL’sinin 27.06.2013 takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talebin yapıldığı nazara alındığında davacı lehine 27.06.2013 takip tarihi öncesinde işlemiş faiz hesabının yapılmaması gerektiği, Bu itibarla takibin 35.215,63 TL.sı üzerinden devamı ile tarafların tacir ve davalının talepte bağlılık ilkesi doğrultusunda 27.06.2013 takip tarihinden itibaren ispatlanmış davacı asıl alacağı 35.215,63 TL.sına 3095 Sy.K.nun 4489 Sy.K.nun ile değişik 2.Maddesi gereğince T.C Merkez Bankası tarafından dönemde Kısa Vadeli Avans Kredilerine uygulanan faiz oranları (01.01.2013 sonrası %13,75) üzerinden basit usulde(3095 Sy.K.m3)temerrüt faizi tahakkukunun uygun olacağı, Davacı tarafça talep edilen İcra İnkar Tazminatının Mahkemenin takdirinde bulunduğu, Mahkemenin dava konusu 07-08-09 Haziran 2013 tarihinde yapılacak “... FESTİVALİ”nden önce meydana gelen “... OLAYLARI’nı mücbir sebep olarak kabul etmesi halinde ise taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. Maddesine göre davacı tarafça ödenen sponsorluk bedelinin iade edilmemesi gerekeceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizin 2014/521 Esas, 2014/550 Karar Sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiş, mahkememiz kararı temyiz edilmekle dosya Yargıtay 23. Hukuk Dairesinine gönderilmiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar Sayılı ilamı ile:
"Taraflar arasındaki sözleşmenin "Mücbir Sebepler/Etkinliğin" iptali başlıklı 4. maddesinde; "Bu anlaşma çerçevesinde "mücbir sebep" taraflardan birinin kontrolü dışında gelişen ve o tarafın bu anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmesini imkansız kılacak genel grev, lokavt, savaş, doğal afetler, yangın, terörist hareketler ve benzerleri gibi yasalarda belirtilen ve hukuken mücbir sebep sayılan durumlar nedeni ile Mindbay Festival İstanbul 2013'nin kısmen ya da tamamen yapılmasını engelleyen durumlardır. Bu durumlar karşısında taraflar sorumlu olmayacaklar, sözleşmenin feshi ve/veya uygulanmaması veya gecikmesi nedeni ile sözleşme bedelini ve/veya uğradıkları zararları talep etme hakkına sahip olmayacaklardır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme göre, edimin ifası mücbir sebepler nedeniyle imkansız hale gelmiş ise, taraflar sözleşme bedelini ve/veya uğradıkları zararlarının tazminini talep edemeyeceklerdir. Burada belirtilen "sözleşme bedeli" davalı yüklenici şirketin edimi ifa etmesi halinde hak kazanacağı ücret olup, ifanın imkansız hale gelmiş olması nedeniyle geri vermekle yükümlü olduğu bedelin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davalı yüklenici, edimin ifası imkansız hale geldiğinden, artık sözleşme bedelini talep hakkına sahip bulunmayıp, bilakis TBK'nın 136/2. maddesinin 1. cümlesi hükmü uyarınca, henüz sözleşme ifa edilmeden önce peşin olarak tahsil ettiği bedeli, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davacı tarafa iade ile yükümlüdür. Mahkemece, bu husus gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin bahsi geçen hükmüne yanlış anlam verilmek suretiyle, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesi ile mahkememiz kararı bozulmuş ve iş bu esas sırasına yargılama yapılmak üzere yeniden kaydedilmiştir.
Bozma sonrası yapılan yargılamada Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar Sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Taraflar arasındaki sözleşmenin "Mücbir Sebepler/Etkinliğin" iptali başlıklı 4. maddesinde; "Bu anlaşma çerçevesinde "mücbir sebep" taraflardan birinin kontrolü dışında gelişen ve o tarafın bu anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmesini imkansız kılacak genel grev, lokavt, savaş, doğal afetler, yangın, terörist hareketler ve benzerleri gibi yasalarda belirtilen ve hukuken mücbir sebep sayılan durumlar nedeni ile Mindbay Festival İstanbul 2013'ün kısmen ya da tamamen yapılmasını engelleyen durumlardır. Bu durumlar karşısında taraflar sorumlu olmayacaklar, sözleşmenin feshi ve/veya uygulanmaması veya gecikmesi nedeni ile sözleşme bedelini ve/veya uğradıkları zararları talep etme hakkına sahip olmayacaklardır." hükmüne yer verilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin "Mücbir Sebepler/Etkinliğin" iptali başlıklı 4. Maddesinin edimin ifasının mücbir sebepler nedeniyle imkansız hale gelmiş olması halinde tarafların sözleşme bedelini ve/veya uğradıkları zararlarının tazminini talep edemeyecekleri hususunu düzenlediği, "sözleşme bedeli" olarak belirtilen bedelin davalı yüklenici şirketin edimini ifa etmesi halinde hak kazanacağı ücret olduğu, ifanın imkansız hale gelmiş olması nedeniyle davalı yüklenicinin geri vermekle yükümlü olduğu bedelin sözleşmenin 4. Mad. kapsamında değerlendirilemeyeceği, dava konusu somut olayda ... Parkı olayları nedeniyle davalı tarafından edimin ifa edilemediği ve imkansız hale geldiği, bu sebeple 6098 Sayılı TBK'nın 136/1. Maddesi gereğince yüklenicinin borcunun sona erdiği, 6098 Sayılı TBK'nın 136/2. Maddesi gereğince de sözleşme ifa edilmeden önce davacı tarafından ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davacı tarafa iade edilmesi gerektiği kanaati hasıl olmakla davanın kabulüne ve itirazın iptaline dair karar verilmiş, dava konusu alacak bakımından bozma öncesi red kararı verilmesi hususu da göz önüne alındığında alacağın varlığı hususunun yargılama sonucunda tespit edilmesi nedeniyle davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-İstanbul 28.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİ TAKİBİNİN DEVAMINA,
2-Yasal şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.405,58-TL nispi karar harcından peşin alınan 425,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.980,18-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 4.223,72-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 1.664,45-TL'nin ( 24,30-TL BVH, 3,75-TL VH, 425,40-TL Peşin Harç, 211,00-TL tebliğler, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti,) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay Temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .
Katip ...
Hakim ...