T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/821
KARAR NO : 2026/353
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 17/09/2014
KARAR TARİHİ : 12/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... A.Ş. ile ... TAŞ arasında 03.03.2006 tarihinde imzalanan kredi sözleşmesine istinaden banka tarafından ticari artı para kredisi kullandırıldığını, bu kredi sözleşmesine ...'nın ve 18 yaşını doldurmamış olan ...'nın kefil olarak imzasının alındığını, ayrıca ... (... oğlu)'nın imzasının taklit edilerek kefil gibi atıldığını, imza tarihinde 65 yaşından büyük olduğunu ve sağlık raporu gerektiğini, ... tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, borcun büyük kısmı ödenmişken kalan alacağın davalıya temlik edildiğini, davalı ile 90.000 TL'lik protokol imzalandığını, bu kapsamda toplam 48.835 TL daha ödeme yaptığını, ... tarafından yapılan tahsilatların da icra dosyasına bildirilmediği, ...'nın ise kredi sözleşmelerinde borçlu yada kefil olarak imzasının bulunmadığını ileri sürerek müvekkilleri aleyhine yürütülen tüm icrai işlemlerin durdurulmasına, yapılacak yargılama neticesinde de icra takiplerinin her bir müvekkili açısından ayrı ayrı değerlendirilerek takiplerin durdurulmasına ve iptaline yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen 100.000,00 TL lık ve 650.000,00-TL'lık Sözleşmeler davalıların kendileri tarafından imzalandığını, borçlulara keşide edilen ihtarname [davacılara) 26.12.2006 ve 04.01.2007 tarihlerinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Hukuka aykırı durumun mevcut olmadığı, Kredinin geri ödenmesinde temerrüde düşüldüğü için (kefiller) ... oğlu ... -... Oğlu ... ve ... aleyhinde ... 7. İcra Md' nün ... E s lı Dosyası ite İlamsız icra Takibi yapıldığını, borçlular ile imzalanan 8.000^TL lık (borç ödeme ] Protokolü çerçevesinde; 23.02.2009 tarihinde 20,000,-TL peşin, 21.04.2009 tarihinde 14.350,-TL ve 04.06.2009 tarihinde ise 14.485,-TL ödenmiş kalan kısımlar ödenmediğinden Protokol iptal olunmuş ve takibe devam edildiğini, ... 7. İcra Md nün ... E sayılıı Dosyası ite İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla satışa çıkartılan taşınmaz 23,12.2010 tarihinde ... tarafından 170.500,-TL bedelle satın alınmış, davacının tedbir istemi konusuz kaldığını, ... 10. İcra Md nün ...Esas sayılı Dosyası ile ...,..AŞ ite ... aleyhinde İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takibe 06.03.2007 tarihinde geçilmiş olup; 29.06.2010 tarihinde kıymet takdir raporu hazırlanmış olup satış işlemleri devam ettiğini, ...AŞ nln ve ...' nın davacı sıfatı bulunmamakladır. ..., ...' nın hacizli gayrimenkul hissesini alan dava dışı üçüncü şahıstır. ...AŞ ne ise ihtarnameler keşide edilmiş olmasına rağmen aleyhinde icra takibi başlatılmadığını, Davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Ticari kredi sözleşmesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce 17/03/2015 tarihinde karar verilmiş olup; taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 26/04/2017 tarihli, ... esas ve ...karar sayılı ilamı ile; " ...icra takip dosyaları nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, davacıların talebi ayrıntılı olarak açıklattırılmak ve taraflar arasındaki protokol hükümleri de değerlendirilmek suretiyle ve davacılar ... ve ...Tic. A.Ş'nin işbu icra dosyaları nedeniyle ne miktarda borçları kaldığının icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle ayrı ayrı hesaplanması gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak mümeyyiz davacılar yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir. Bozma sebep ve şekline göre, davacılar ... ve ...A.Ş. vekilinin borcun miktarına yönelik sair itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir...." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 26/11/2024 tarihli ara karar uyarınca dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi ile bozma ilamı ve dosya kapsamı hakkında gerektiğinde banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle, rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
29/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile Yargıtay ilamı doğrultusunda yapılan hesaplama sonucunda, 06.03.2007 takip tarihi itibarıyla ... ve ... A.Ş.’nin 252.218,33 TL borçlu olduğu, hesap kat tarihi ile takip tarihi arasında yapılan 28.880,74 TL ödemenin dikkate alındığı belirtilmiştir. 09.10.2010 dava tarihi itibarıyla ise borç miktarının 190.884,29 TL olduğu, dava tarihinden sonra gayrimenkul satışından elde edilen 165.977,00 TL tahsilatın mahsup edilmesi sonucunda bakiye borcun 24.907,29 TL kaldığı kanaatine varıldığı ifade edilmiştir. Raporda ayrıca davacı vekilinin 45.000,00 TL bedelli çek ile ilgili iddiası yönünden önceki bilirkişi incelemesinde çekin yazılı olduğu, banka hesap ekstresinde çek tahsilatına ilişkin herhangi bir hareket bulunmadığı ve davalı tarafça da çekin ödendiğine ilişkin belge sunulmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle söz konusu çek hesaba dahil edilmemiştir. Ancak çekin ödendiğine dair belge veya makbuz ibraz edilmesi hâlinde, 45.000,00 TL’den bakiye borç olan 24.907,29 TL mahsup edildiğinde davacıların 20.092,71 TL alacaklı olacağı değerlendirilmiştir.
Mahkememizin 04/03/2025 tarihli ara karar uyarınca dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile yargıtay bozma ilamı doğrultusunda her 2 takip dosyası ayrı ayrı değerlendirilmek ve takip tarihi ve dava tarihi itibari ile ayrı ayrı rapor düzenlenmek suretiyle ayrıca taraf itirazları ve ödeme itirazları da dikkate alınarak ayrıntıyı denetime elverişli ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
13.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda; Bilirkişi raporunda yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda; ...Tic. A.Ş. ile ...’nın, 06.03.2007 takip tarihi itibarıyla 217.964,54 TL asıl alacak, 5.812,39 TL işlemiş temerrüt faizi ve 290,62 TL BSMV olmak üzere toplam 224.067,55 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Raporda ayrıca takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %30 oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 BSMV uygulanabileceği belirtilmiştir. Davacı tarafın takipte toplam 267.219,83 TL talep ettiği, ancak bilirkişi incelemesi sonucunda talep edilebilecek gerçek alacak miktarının 224.067,55 TL olduğu değerlendirilmiştir. Buna göre toplam 43.152,28 TL’lik kısmın fazla talep edildiği kanaatine varılmıştır. Bilirkişi, takip ile dava tarihi arasında çeşitli tahsilatlar yapıldığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve BAM içtihatları doğrultusunda bu ödemelerin öncelikle faiz, vekalet ücreti, harç ve masraflardan mahsup edilmesi gerektiğini açıklamıştır. Bu kapsamda yapılan hesaplamada işlemiş faiz, BSMV, vekalet ücreti, tahsil harcı ve icra masraflarının birlikte değerlendirilerek mahsup işlemlerinin gerçekleştirildiği belirtilmiştir.
Mahkememizin 01/09/2025 tarihli ara karar uyarınca dosyanın Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda her bir icra dosyası yönünden takip ve dava tarihi itibarıyla yargıtay bozma ilamı, sözleşme ve protokol ve ödemelere ilişkin kayıtlar ve taraf itirazları dikkate alınarak tüm dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
08.12.2025 tarihli bilirkişi raporunda; Bilirkişi raporunda yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda; kredi borçlusu ...Tic. A.Ş. ile müteselsil kefil ...’nın, 06.03.2007 takip tarihi itibarıyla davalı alacaklı bankaya 240.781,26 TL asıl borç, 12.804,76 TL işlemiş faiz ve 640,24 TL BSMV olmak üzere toplam 254.226,26 TL borçlu oldukları tespit edilmiştir. Raporda, davalı alacaklı bankanın takip tarihi itibarıyla talep ettiği 267.219,83 TL’lik alacağın hesaplama yönünden yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca dava tarihi olan 09.12.2010 itibarıyla davacı borçluların 111.171,60 TL asıl borç, 51.231,68 TL işlemiş faiz ve 2.561,58 TL BSMV olmak üzere toplam 164.964,76 TL borçlu oldukları değerlendirilmiştir. Bu alacağa dava tarihinden tahsile kadar 111.171,60 TL matrah üzerinden yıllık %30 temerrüt faizi ile faiz üzerinden %5 BSMV uygulanabileceği belirtilmiştir. Raporda ayrıca, dava tarihinden sonra 25.02.2011 tarihinde hacizli taşınmaz satışından elde edilen 162.964,50 TL’nin mahsup edilmesi sonucunda, davacı borçluların davalı alacaklı bankaya (temlik alana) yalnızca 9.587,72 TL asıl borçlarının kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Tarafların masraf ve benzeri diğer taleplerinin ise Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu ifade edilmiştir.
10.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda; Tarihli Bilirkişi Raporu Sonuç Özeti Bilirkişi raporunda yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda; davacıların talebinin kabulü halinde, davalıya 06.03.2007 takip tarihi itibarıyla 217.964,54 TL asıl alacak, 5.812,39 TL işlemiş faiz ve 290,62 TL BSMV olmak üzere toplam 224.067,55 TL borçlu olduklarının tespit edildiği belirtilmiştir. Ayrıca 217.964,54 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %30 oranında temerrüt faizi ile bu faiz üzerinden %5 oranında BSMV’nin davacılardan talep edilebileceği ifade edilmiştir. Raporda, takip ile dava arasında tahsilat sağlandığı, yapılan ödemelerin öncelikle faiz ve fer’ilerden mahsup edilmesi gerektiği, bu hususun Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi kararları doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu kapsamda bilirkişi tarafından; 5.812,39 TL işlemiş faiz, 290,62 TL BSMV, 17.544,05 TL vekalet ücreti, 22.182,69 TL tahsil harcı ve 1.529,90 TL icra masrafı olmak üzere toplam 47.359,65 TL’nin “faiz alacağı” kısmında gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak bilirkişi, takip tarihinden sonra yapılan tahsilatların mahsup edilmesi suretiyle davacının dava açmakta hangi miktar bakımından hukuki yararının bulunduğunun mahkemece değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 26/04/2017 tarihli ... esas ve ...karar sayılı ilamı ve bozma konusu yapılan hususlar ile tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafça bozma ilamı doğrultusunda 24/10/2020 tarihli beyan dilekçesi sunulduğu, uyuşmazlığın davacı borçlular/kefiller adına yürütülen İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ... 10.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından konu kredi borcundan dolayı davalı alacaklı bankaya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu, davalı kredi borçlusu ...Tic. A.Ş. İle davalı alacaklı banka arasında 03/03/2006 tarihli 100.000.,00-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı ve bila tarihli 300.000,00-TL limit arttırım sözleşmesinin tespit edildiği görülmüştür.
Davacı ..."nın bahse konu genel kredi sözleşmesinde kefaleten imzasının bulunmadığı, ipotek borçlusu da olmadığından, borçtan sorumlu tutulamayacağı iş bu kapsamda davacı ... yönünden açılan davanın Aktif Husumet Ehliyeti Yokluğu Nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Genel kredi sözleşmesinde kefalet imzasına itiraz eden ... alacaklı bankanın keşide ettiği kat ihtarına ... 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kredi sözleşmesindeki imzaya itiraz ettiği, evrak asıllarının ispat yükü kendisinde olan davalı tarafça sunulmadığı yine Mustafa oğlu ...'nın sözleşmenin imzalandığı tarihte 65 yaşının üzerinde olduğu, tam teşekküllü sağlık kuruluşundan heyet kurulu raporu alınmadan kefalet imzası alındığı için kefaletin geçersiz olduğu iddia görülmekle iş bu davacılar yönünden; davanın kabulü ile; ... oğlu, ... ve ... Oğlu, ...'nın ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davalı şirket ve ipotek borçlu ... aleyhine ... 10. İcra müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ipoteğin çevre paraya çevrilmesi yoluyla icra takip başlatıldığı, ipotek akit tablosu hükmü uyarınca asalet ve kefalet borçlarının ayrıca herhangi bir şekle bankaya karşı doğmuş ve duayı ipotek verenlere ait asalet borçlarının teminatı olarak ipotek tesis edilmiş olması nedeniyle ipotek boşlusu ...'nın gerek şahsi gerekse de kefalet borçlarının da teminatını teşkil ettiği, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan 10/04/2025 tarihli bilirkişi raporuyla dava tarihi itibariyle dava yanın alacak miktarı hesap edilmiş olup davalı alacaklı yanın, dava tarihi olan 09/12/2010 itibariyle davacı borçlu ... Tic. A.Ş. ile Müteselsil kefil ...'dan, 111.171,60,TL asıl alacak, 51.231,58,-TL İşlemiş faiz, Faizin *6S'i 2.561,58,-TL Bsmv olmak üzere toplam 164.964,76,-TL Alacağı hesaplandığı, dava tarihinden tahsiline kadar 111.171,60,TL matrah üzerinden %30 Temerrüt faizi, faizin 65'i Bsmv istenebileceği, dava tarihi sonrası, 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas dosyasından 25/02/2011 tarihinde hacizli taşınmaz satışından elde edilen 162.964,50,-TL'nin mahsubu sonrası davacı borçluların davalı alacaklı bankadan fazladan ödenen 80.147.58,-TL iadesi gereken alacakları bulunduğu hesaplandığı, İİK gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip borcu aşan bedelin İİK madde 40 gereğince iade edilmesi gerektiği anlaşılmakla; davacılar ... ve ...A. Ş. yönünden; davanın kısmen kabulü ile; ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası yönünden; bakiye 9.587,72 TL bedelle borçlu olduğunun tespiti ile aşan 31.577,48 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine ile ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine, davacı ... yönünden açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, davacılar ... oğlu, ... ve ... Oğlu, ... yönünden; davanın kabulü ile; ... oğlu, ... ve ... Oğlu, ...'nın ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-A) Davacılar ... ve ...Tic. A. Ş. Yönünden; DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası yönünden; bakiye 9.587,72 TL bedelle borçlu olduğunun tespiti ile aşan 31.577,48 TL YÖNÜNDEN BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE ile ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE,
B) Davacı ... yönünden açılan davanın Aktif Husumet Ehliyeti Yokluğu Nedeniyle REDDİNE,
C) Davacılar ... oğlu, ... ve ... Oğlu, ... yönünden; DAVANIN KABULÜ İLE; Kadir oğlu, ... ve ... Oğlu, ...'nın ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 23.304,95.TL nispi karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 611,35 TL harç ile bozmadan önce verilen karar nedeniyle bakiye 2.200,63 TL harcın tahsili nedeniyle davalı için yazılan harç tahsil müzekkeresine konu harcın davalıdan tahsil edildiği anlaşılmakla bu harçlar toplamı olan 2.811,98 TL harcın mahsubu ile eksik 20.492,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 54.686,43.TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacılardan ... ve ...Tic. A. Ş. ... oğlu ... (...)'ya verilmesine,
4-Reddedilen edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.587,72 TL'nin davacılardan ... ve ... A. Ş.'den alınarak, davalıya verilmesine,
5-Davacı ... yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Tüm yargılama giderlerinin davacı ... tarafından yapıldığı anlaşılmakla adı geçen tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 17.015,05TL (14.650,00 TL Bilirkişi ücreti, 2.365,05.TL tebliğler ve posta gideri) yargılama giderinin davadaki kabu ve red oranı dikkate alınarak 16.536,92 TL'sının davalıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine,
7-Davacı ... ANONİM ŞİRKETİ' tarafından dava açılırken yatırılın 642,25. TL (17.15. TL BVHP, 13.75 TL VSH ve 611,35 TL peşin harç) davalıdan alınarak, davacı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL (tebliğler ve posta) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak 2.81 TL'nin davacılardan ...ŞİRKETİ ve ...'dan alınarak, davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/05/2026
Katip
e-imza
Hakim
e-imza
Full & Egal Universal Law Academy