T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1111
KARAR NO:2021/530
DAVA:TAZMİNAT
DAVA TARİHİ:27/11/2018
KARAR TARİHİ:16/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı ... vekili verdiği dava dilekçesinde davacıya ait park halindeki araca davalı... A.Ş.'nin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptığı, ... A.Ş.'nin Genişletilmiş Ticari Kasko Sigortasını yaptığı ... Ticaret Ltd. Şti.'ye ait olan, ... tarafından kullanılan... plakalı aracın çarptığını ve maddi hasara neden olduğunu, araçta hasar ve değer kaybı oluştuğunu, aracı tamir için 17.07.2017 - 05.08.2017 tarihleri arasında tamir için servise bıraktıklarını, 20.07.2018 tarihinde davalı... A.Ş.'ye zararlarının ödenmesi için başvuruda bulunduklarını, bir kısım davalılar tarafından 4.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, kazanın meydana gelmesinden davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, bu nedenle araçta meydana gelen hasar bedelini, değer kaybı ile ticari kazanç kaybının tespit edilerek tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALILARIN TALEBİ:
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi sunmuş ancak cevap dilekçesinde maddi vakıa belirtmemiştir.
Davalı... A.Ş., vekili verdiği cevap dilekçesinde davacıya 31.10.2017 tarihinde 4.144,72 TL ödeme yaptıklarını, bu ödemeyle borç ilişkisinin kalmadığını, yargılama sonucunda çıkacak değer kaybından ve hasar miktarından kusur ve poliçe limiti ile sorumlu olduklarını belirtmiştir.
Davalı ... Ticaret Ltd. Şti. vekili verdiği cevap dilekçesinde davacının talep ettiği tazminat miktarlarının sigorta tazminatı limiti içinde olduğundan sorumluluklarının olmadığını, davacı tarafın kendi sigortasından bu bedelleri tahsil ettiğini, bu nedenle de talepte bulunmaya hakkı olmadığını, ne kadar ticari zarara uğradığını kanıtlama yükümlülüğünün davacı üzerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49'a göre haksız fiil nedeniyle tazminat ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85 ve 91'e göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle tazminat davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, tamir faturasını, kaza tespit tutanağını, sigorta poliçesini, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ... A.Ş. kasko poliçesini, keşif ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı... A.Ş., zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini, ödeme belgesini, kaza tespit tutanağını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ... Ticaret Ltd. Şti. ...A.Ş. tarafından ödeme yapıldığına ilişkin belgeleri, davacının kasko sigortası olan ... A.Ş.'den ödeme aldığına ilişkin belgeleri, tanık beyanlarını, yemin delilini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı ... 6100 sayılı HMK m. 126’ya göre cevap ve delil dilekçesi sunmamış, HMK m. 139’a göre ön inceleme ve HMK m. 144’e göre tahkikat duruşmasına usulüne uygun şekilde çağrıldığı halde katılmamıştır.
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49'a göre haksız fiil nedeniyle tazminat ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85 ve 91'e göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle tazminat davasıdır.
Davacı taraf 20.07.2018 tarihinde davalı... A.Ş.'ye başvuruda bulunarak 2918 sayılı KTK m. 97'deki sigorta şirketine başvuru ön koşulunu yerine getirmiştir.
2918 sayılı KTK m. 97'ye göre; "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Yasa koyucu dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuru zorunluluğunu sadece zorunlu mali sorumluluk sigortası için ön görmüş olup kasko sigortası için öngörmediğinden diğer davalı ... A.Ş. için bu dava şartı aranmayacaktır.
Kazanın davalıya ait aracın park halindeki davacıya ait araca çarpması sonucunda meydana gelmesi nedeniyle kusur incelemesi yaptırılmamıştır.
Her iki davalı ... şirketine de yazı yazılarak davacı tarafa ikame araç yardımı yapılıp yapılmadığının sorulmasına karar verilmiş gelen yazı cevaplarında davacı tarafa ikame araç yardımı yapılmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizin 17.12.2019 tarihli duruşmasında alınan ara kararla 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve öncelikle davacının ticari defterlerinin mahkememize sunması istenilmiş, ticari defterler sunulduktan sonra dosyanın mali müşavir, makine mühendisi, sigorta uzmanı ve aktüerya hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine verilerek davacının aracının değer kaybının hesaplanmasının istenilmesine, davacının aracının hasar bedelinin hesaplanmasının istenilmesine, davacının aracının ticari kazanç kaybının hesaplanmasının istenilmesine, alacak kalemlerinden davalı... A.Ş. ve ... A.Ş'nin ne oranda sorumlu olduğunun tespitinin istenilmesine karar verilmiştir.
Hazırlanan 07.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda davacının 20 günlük kâr kaybının 11,80 TL olduğu, hasar bedelinin 7.392,91 TL olduğu, araçtaki değer kaybının ise 7.400,00 TL olduğu, davalı... A.Ş.'nin davacı tarafa ödediğini belirttiği 4.144,72 TL'nin ödeme dekontunun dosyada bulunmadığı, davalı ... A.Ş.'nin de 11,80 TL ticari kazanç kaybından sorumlu olduğu, davacının aracının tamirinin kendi sigortalayanı olan dava dışı ... A.Ş. tarafından yapıldığı, hasara ilişkin dava haklarının da bu sigortaya davacı tarafından devredildiği bu sebeple de hasar bedeli olan 7.392,91 TL'yi davalılardan talep edemeyeceği tespit edilmiştir.
Dava dışı ... A.Ş.'ye yazı yazılarak dava konusu araç için hasar ödemesi yapılıp yapılmadığı sorulmuş, gelen 07.04.2021 tarihli yazı cevabında 20.05.2016 tarihinde 300,00 TL hasar tazminatı ödemesi yaptıkları bildirilmiştir. Ancak gönderilen hasar dosyası içerisinde hasar tazminatına ilişkin temlik belgesi yer almamaktadır. Dosya içerisine alınan hasar dosyaları içerisinde yer alan tek temlik belgesi davalılar ... A.Ş. ile ... Ticaret Ltd. Şti. arasında yapılmış temlik belgesidir. Bu nedenle dava dışı ... A.Ş.'nin davacıya yaptığı 300,00 TL hasar ödemesinin 7.392,91 TL tutarlı hasar tazminatı bedelinden düşülmesinden sonra kalan 7.092,91 TL'nin davalılar... A.Ş. yönünden davacının davalı... A.Ş.'ye başvuruda bulunduğu 20.07.2018 tarihinden sonraki sekizinci iş günü olan 31.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar ... Ticaret Ltd. Şti. ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 14.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (Hasar tazminatı 7.392,91 TL - ... A.Ş.'nin yaptığı ödeme 300,00 TL = 7.092,91 TL) Bu hesaplama basit matematik işlemini gerektirdiğinden ve yapılan hesaplama tarafların 6100 sayılı HMK m. 107'ye göre bedel artırımında bulunmalarını ya da HMK m. 176'ya göre ıslah da bulunmalarını gerektirmeyeceğinden 6100 sayılı HMK m. 30 usul ekonomisi uyarınca ikinci kez bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.
Hazırlanan 07.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybının Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre nispi metotla yapılmamış olması nedeniyle dosya ek rapor için tekrar bilirkişiye verilmiş ve yeniden rapor hazırlanması istenilmiştir. Hazırlanan 02.10.2020 tarihli ek raporda araçtaki değer kaybının 10.258,50 TL olduğu tespit edilmiştir. Rapordaki hesaplamanın Yargıtay'ın yerleşik kararlarındaki nispi metoda göre yapıldığı anlaşılmakla bu rapor hükme esas alınmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3. "Sigortanın Kapsamı" başlıklı maddesine göre; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." Genel Şartların A.5/a maddesine göre de Maddi Zararlar Teminatı; "Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır." şeklinde tanımlanmıştır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre davalı... A.Ş. sigortaladığı aracın üçüncü kişilerde yarattığı zararı tazmin etmekten sorumludur. Bu nedenle... A.Ş. araç sahibinin 10.258,50 TL tutarındaki değer kaybı zararından hukuken sorumludur. Değer kaybı için davacıya ödediğini belirttiği 4.144,72 TL'nin ödeme dekontunu dosyaya sunmadığı için bu miktar değer kaybı bedelinden düşülmemiştir. Ancak davacı vekili dava dilekçesinin 4'üncü sayfasında "bir kısım davalılar tarafından da müvekkile 4.000,00 TL'lik değer kaybı ödemesi yapılmıştır" açıklamasında bulunmuştur. Davacı vekilinin bu açıklaması 6100 sayılı HMK m. 189'a göre açık ikrar niteliğinde olduğundan hazırlanan bilirkişi raporunda tespit edilen değer kaybı bedelinden bu miktarın düşümü yapılarak kalan 6.258,50 TL'ye hükmedilmiştir. (Bilirkişi raporunda tespit edilen değer kaybı 10.258,50 TL - davalıların yaptığı ödeme miktarı 4.000,00 TL = 6.258,50 TL) Bu hesaplama basit matematik işlemini gerektirdiğinden ve yapılan hesaplama tarafların 6100 sayılı HMK m. 107'ye göre bedel artırımında bulunmalarını ya da HMK m. 176'ya göre ıslah da bulunmalarını gerektirmeyeceğinden 6100 sayılı HMK m. 30 usul ekonomisi uyarınca ikinci kez bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.
Davalı ... A.Ş. davacının aracına çarpan... plakalı aracın kasko sigortalayanı olup zorunlu mali sorumluluk sigortasının karşılamadığı zararları karşılamakla yükümlüdür. Kasko Sigortası Özel Şartları m. 4.8'e göre; "Taşıtın sigorta kapsamına giren kısmi bir zarara uğraması nedeni ile kullanım ve gelir kaybından doğan zararlar" bu kapsama girmektedir. Bu nedenle araç sahibinin davalı ... A.Ş.'ye dava açmakta hukuki yararı bulunmakta olup hazırlanan 07.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 11,80 TL tutarlı 20 günlük kâr kaybından hukuken sorumlu olduğu kabul edilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 90’a göre; “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri ise m. 49’da düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile incelendiğinde davalı ...'ın davacıya ait araca arkadan park halindeyken çarptığı ve kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 6098 sayılı TBK m. 49’a göre davacının zararını gidermekle yükümlüdür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85’e göre; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Meydana gelen kazada davalı ... aracı kullanan kişi diğer davalı ... Ticaret Ltd. Şti. ise aracın sahibi yani işleteni durumundadır. Bu nedenle davalı ... Ticaret Ltd. Şti. de meydana gelen zarardan davalı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Taraflar arasında ticari ilişki olmaması nedeniyle davacı tarafın ticari avans faizi talebinin reddine karar verilmiş faiz talebi yasal faiz olarak kabil edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-6.258,50 TL değer kaybı tazminatının davalılar... A.Ş. yönünden davacının davalı... A.Ş.'ye başvuruda bulunduğu 20.07.2018 tarihinden sonraki sekizinci iş günü olan 31.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar ... Ticaret Ltd. Şti. ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 14.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-11,80 TL kâr kaybı tazminatının davalılar ... A.Ş., ... Ticaret Ltd. Şti. ve ...'dan kaza tarihi olan 14.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-7.092,91 TL hasar kaybı tazminatının davalılar... A.Ş. yönünden davacının davalı... A.Ş.'ye başvuruda bulunduğu 20.07.2018 tarihinden sonraki sekizinci iş günü olan 31.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar ... Ticaret Ltd. Şti. ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 14.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının avans faiz talebinin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 912,84-TL nispi karar harcının peşin alınan 160,43-TL harçtan mahsubu ile eksik 752,41-TL (davalı... A.Ş.'nin 260,66-TL kısmından sorumlu olmak üzere, davalı ... ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 244,53-TL kısmından sorumlu olmak üzere, davalı ...'ın 244,53-TL kısmından sorumlu olmak üzere, davalı ... A.Ş.'nin 2,69-TL kısmından sorumlu olmak üzere) harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 2.942,30-TL ( 2.100,00-TL BK ücreti, 842,30-TL tebliğler ve posta ) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre takdiren hesaplanan 2.683,40-TL'nin (davalı... A.Ş.'nin 929,64-TL kısmından sorumlu olmak üzere, davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 872,08-TL kısmından sorumlu olmak üzere, davalı ...'ın 872,08-TL kısmından sorumlu olmak üzere, davalı ... A.Ş.'nin 9,60-TL kısmından sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan toplam 201,53-TL ( 35,90-TL BH, 160,43-TL PH, 5,20-TL VH ) harcın davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-(1 ve 3 numaralı karar bakımından) karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 301,09-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI... A.Ş.'YE VERİLMESİNE,
10-(1, 2 ve 3 numaralı karar bakımından) karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.289,29-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI ... TİCARET LTD. ŞTİ.'YE VERİLMESİNE,
11-(2 numaralı karar bakımından) karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 988,20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALI ... A.Ş.'YE VERİLMESİNE,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır