T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1117 Esas
KARAR NO:2020/703
DAVA:Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/11/2018
KARAR TARİHİ:22/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; ... idaresine sunulması gereken teminat mektubunun verilmesi ve proje ile ilgili inşaat finansmanı sağlanması amacıyla, davalı banka ile 23.06.2015 tarihli “KREDİ TEKLİF MEKTUBU” / “KREDİ ÖZEL ŞARTNAMESİ” imzalanmıştır. Sözleşme gereği 50.000.000,00 TL. NAKİT, 170.000,00 TL. GAYRİ NAKİT (Teminat Mektubu) olarak 220.000.000,00 TL. kredi limiti tanınmış, teminat mektubu için kefalet teminatı öngörülmüştür.9 ... idaresine hitaben düzenlenen 23.06.2015 tarihli ve 167.782.000,00 TL. Iık Kesin ve Süresiz Teminat Mektubu komisyon oranı sözleşmedeki “TEMİNAT MEKTUBU KOMİSYONU" başlığı ile özel olarak düzenlenmiştir. (EK. Temiant Mektubu örneği) Sözleşmenin 4. Maddesi;“Yıllık %0,3 (Bindeüç) + BSMV. (İlk yılda3 ayda bir tahsilat yapılacak, ilk yıl sonunda kalan 3 yıl için PEŞİN KOMİSYON alınacaktır."Maddesine göre 23.06.2015, 23.09.2015, 23.12.2015 ve 23.06.2016 tarihlerinde 3’er aylık teminat mektup kom isy on lan zamanında Ödenmiş, 23.09.2016 tarihinde 3 yıllık PEŞİN KOMİSYON tutarı 1.585.539,90 TL. bankaya ödenmiştir. (EK. 3. ödeme dekontları)Banka komisyon oranlarını %2'ye çıkrmış olduğunu ve Peşin ödenmiş olan KASIM 2018, ARALIK 201, OCAK 2019 dönemlerine ilave olarak da 748.727,18 TL, komisyon ödenmesini, aksi hakle müvekkil şirket hakkında işlem yapılacağını bildirmiştir. (EK. .... Noterliği 09.11.2018 tarih ve ... yev, No.lu ihtarnamesi)Sözleşmeye aykın, ahde vefa kuralını hiçe sayan, dürüstlük ve iyi niyet kurallarına tamamen aykırı talebin haksızlığı izahtan varestedir.Davalı banka tarafından haksız ve sözleşmeye aykırı olarak KASIM 2018, ARALIK 201, OCAK 2019 aylarına ait olarak müvekkil şirketten khaksız biçimde ödenmesi istenilen 748.727,18 TL. Teminat mektubu Komisyon tutarı ve 23.09.2019 tarihine kadar bankaca talep edilebilecek teminat mektubu komisyon tutarları hakkında icratakibî yapılmamasına/durdurulmasına yöneiik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine,Davaya konu sözleşme ve bankanın haksız talep ve işlemleriyle ilgili her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklanmız saklı kalmak kaydıyta, menfi tespit talebimizin kabulüne,Yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı île banka arasında 10,06,2015 tarihinde TEMEL BANKACILIK SÖZLEŞMESİ ve 23.06.2015 tarihinde GENEL KREDİ SÖZLEŞMESİ imzalanmıştır.Davacı dava dışı ... A Ş. ve bu iki şirketin ouşturduğu iş ortaklığı 23.06.2015 tarihinde TEMEL VARSAYIMLAR” başlıklı teminat mektubunu tanzim ederek müvekkil bankaya ibraz etmiştir.Davacı ile banka arasındaki iş ilişkisi yukandaki dokümanlar çerçevesinde düzenlenmektedir.Davacı gayrinakdi kredi olan teminat mektubunu alabilmek için, aşağıda özetlenen şartları sağlamakla mükelleftir. ...’ta ... Ortaklığı A.Ş, (...) hesabı açılarak, Proje ye iNşkin satış bedelleri bu hesaba yatırılacaktır. . . Nu madede iş bu projenin ayrılmaz bir koşuludur. Adi Ortaktık Hesabı ... Bankla açılacak, ... ile yapılacak sözleşme gereğince paylaşım oranlarına göre adi Ortaklıca kalacak kısmı pursantaj oranlan uyarınca hakediş olarak adi ortaklık hesabına gelecek, hak ediş usulü gereleck tüm bedeller bu hesapta bloke edilecektir. Projeye ilişkin ... hitaben düzernlenecek teminat mektubunun ... dan alınması ile mektup süresinden bağımsız, projenin tüm nakit akışının ...’dan geçirilmesinde tarafalar mutabık kalmıştır. Diğer bankalaradan yapılan KONUT KREDlLerl POS karşılığı vb. tüm satış bedelleri İlgili bankada hesaba yatmasının ardından en geç 3 işgünü içerisinde ... hesaplanna gönderilecektir. Borçlu ve adli ortaklık, nakit akışına ilişkin gerçekleşmeler, proje süresi boyunca her yıl HAZİRAN ve ARALIK ay sonlarında kontrol edilecek olup, borçlunun ... hesaplarından geçirmeyi taahhüt ettiği, nakit akışını diğer bankaya aktarması durumunda, nakdi ve gayrinakdi tüm kredi bakiye toplamı üzerinden %2 oran İle hesaplanacak ceza komisyonu ve BSMV. Nin masraf, vergi KKDF. Gibi mali yükümlülüklerinin banka tarafından hiçbir ihtar, ihbar veya mahkeme hükmüne gerek olmaksızın tahsil edileceğini, bu hususta herhangi bir itirzı olmadığım gayrikabifi rucu kabul, beyan ve taahhüt etmiştir. Teminat mektubu Komisyon oram teminat mektubu bedelinin yıllık %0,3 + BSMV. Ofrak kabul edilmiştir.Davacı teklif mektubunda bulunan bu şartlara ek olarak davacı İle imzalanan GKS.nin Gayrinakdi Kredilere işlişkin düzenlemeleri ise özetle; GKS'nin 10.1. md. ‘... Aynı şekilde banka komisyon oranlanm da müşteriye önceden itibarda bulunmak suretiyle dilediği tutarda/oranda değiştirebilir. .. Müşteri bankanın ilk talebi üzerine uygulamaya başladığı yeni faiz/ Komisyon oranlan ile daha önce uygulanmış düşük faiz arasındaki farkları ve bunun gider vergileri ile fon kesintilerini bankaya derhal ve defaten ödemeyi kbul ve taahhüt eder.’23.06.2015 tarihli teklif mektubu davacının özgür iradesi ile şartiannı belkirlediği ve bankaya çalışma şamarını ilettiği metindir.23.06.2015 tarihli GKS.ise davacının basiretli tacir olarak banka ile akdettiği sözleşmedir.Şeklinde koşullar belirlendikten sonra davacı firmaya konu 167.782.000,00 TL. ilk Teminatr mektubu verilmiştir. Davacı sözleşmelere aykırı davranmıştır.167.782.000,00.-TL tutarlı kesin ve süresiz teminat mektubunun, bankacılık teamüllerinin çok altında bir komisyon oranı ile davacıya teslim edilmesinde, “... ile yapılacak sözleşme gereğince paylaşım oranlarına göre Adi Ortaklık’a kalacak kısmı pursantaj oranları uyarınca hakkediş olarak Adi Ortaklık hesabına gelecek, hakkediş usulü gelecek tüm bedeller bu hesapta bloke edilecektir.” ve “... Bank’ta ... Ortaklığı A.Ş. (...) hesabı açılarak, Projeye ilişkin satış bedelleri bu hesaba yatırılacaktır.” şartlarının gerçekleşmesi ön koşuldur. Aksi halde, sadece kefalet teminatı ile kullandırılan gayrinakdi krediye ilişkin bu düşük komisyon oranı piyasa koşullarının oldukça altında ve müvekkil banka zararınadır.Münakid sözleşmeler ve ekleri tahtında davacının nakit akışını takip eden müvekkil banka, davacının 28.09.2018 tarihinde elektronik posta yoluyla ilettiği üç adet “... Arsa Satış Gelir Paylaşımı İşi İnşaat İlerleme Durum Tespit Tutanağı/Ödemeler İcmal Sayfası” belgesinde, ... A.Ş. tarafından davacı şirketin dahil olduğu İş Ortaklığı’na Temmuz, Ağustos ve Eylül 2018 ayları için ödenmesi gereken hakkediş bedellerinin Bankamız yerine başka banka hesaplarına gönderildiğini tespit etmiştir. Bu husus davacının basiretli tacir olarak imzaladığı sözleşmeler, teklif mektupları ve eklerine açıkça aykırı ve temerrüt sebebidir. Bu minvalde, ... Noterliği’nin 26.10.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının bu uygulamaya son vermesi ve ... A.Ş. tarafından davacı şirketin dahil olduğu İş Ortaklığı’na Temmuz, Ağustos ve Eylül 2018 ayları için ödenen hakkediş bedellerinin sözleşmelere uygun şekilde Bankamız hesaplarına aktarılması talep edilmiştir. Haklı talebe rağmen davacı sözleşmeye ve hukuka aykırı davranışlarında direngen davranmaya devam etmiş ve ... Noterliği 05.11.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeye aykırı davranışlar sergilediğini ikrar etmiştir. Bu ihtarname üzerine, müvekkil banka iyiniyetli olarak ... Noterliği’nin 09.11.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tekrar davacıyı uyarmış, hukuksuz uygulamalarına son vermesini talep etmiş ancak sözleşme ve hukuk zeminine çekmeye çalıştığı davacı huzurdaki haksız davayı ikame ederek menfi tespit talebinde bulunmuştur.Haksız ve usule aykırı davanın reddini,Vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, alacağın varlığı ve miktarı yönünden dosya bilirkişiye tevdi edilmiş aldırılan 26/04/2019 tarihli raporda " Sözleşme borçlusu Davacı firmanın ve projeyi üstlenen dava dışı Adi ortaklık imzalanmış “23.06.2015 tarihli “Kredi teklif mektubu' 1 “kredi özel şartnamesi" içeriği teminatlar & taahhütler ve kredi limitinin kullanımına ilişkin şartlar”başlık altı maddelerinde şart koşutu olan;“ borçlunun ... hesaplarından geçirmeyi taahhüt ettiği, nakit akışını diğer bankaya aktarması durumunda, nakdi ve gayrinakdi tüm kredi bakiye toplamı üzerinden %2 oran ile hesaplanacak ceza komisyonu ve BSMV nin masraf, vergi KKDF. Gibi mali yükümlülüklerinin banka tarafından hiçbir ihtar, ihbar veya mahkeme hükmüne gerek olmaksızın tahsil edileceğini,.. “ içeriğine davacı ve adi ortaklık tarafından uygun hareket edilmediği,Dolayısı ile Tüm hukuki değerlendirme ve taktiri sayın mahkemenize ait olmak üzere davacı firmanın “. . nakdi ve gayrinakdi tüm kredi bakiye toplamı üzerinden %2 oran ile hesaplanacak ceza komisyonu ödeme” şartlarının gerçekleşmiş olduğu,Nihai hukuki taktir sayın mahkemenize ait olmak üzere,Şayet Teklif mektubu içeriği Nakit yönetim başlık altı ile belirlenmiş ve taahhüt editmiş olan , tüm nakit akışlarının davalı banka hesaplanndan geçirilmesi taahhüdüne uygun hareket edilmediğine kanaat getirilir ise, davalı bankanın peşin komisyon tahsilatı sonrası 713,073,50 TL. Komisyon Geliri ile 35.653,66 TL. BSMV. Toplamının 748.727,18 TL. ilave komisyon talep edebileceği,Şayet Teklif mektubu içeriği nakit yönetim başlık altı ile belirlenmiş ve taahhüt edilmiş olan , tüm nakit akışlarının davalı banka hesaplanndan geçirilmesi taahhüdünün yerinde bulunmadığı, neticede davalı bankanın bu yönde haklı bulunmadığı kanaatine vanlır ise, davalı bankanın Teklif mektubu ile belirtenmiş %0,3 (Bindeüç) komisyon dışında herhangi bir komisyon artırımı yapamayacağı ve dolayısı ile talebi olan 713.073,50 TL. Komisyon Geliri ile 35.653,68 TL. BSMV. Toplamının 748.727,18 TL ilave komisyon talebinin yerinde bulunamayacağı " görüşü bildirilmiştir.
Teminat mektubuna uygulanan emsal komisyon oranlarının belirlenebilmesi için yurt genelindeki bankalara müzekkere yazılarak oranlar tespit edilmiştir.
Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan dava, Menfi Tespit davası olup dava dışı ... Ort.A.Ş.'ye inşaat finansmanı sağlanması için sunulmak üzere davacı ile davalı banka arasında Kredi Teklif Mektubu / Kredi Özel Sözleşmesi imzalandığı bu sözleşme kapsamında düzenlenen 23/06/2015 tarihli 167.782.000,00-TL bedelli kesin teminat mektubunun ibraz edildiği, sözleşmede teminat mektubu komisyon oranının belirlenmiş olup ayrıca nakit akışının başka bir bankaya aktarılması durumunda nakdi ve gayrinakdi tüm kredi bakiye toplamı üzerinden % 2 oran ile hesaplanacak ceza komisyonu oranı belirlemiş olduğu, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda bir kısım ödemelerin ...'a aktarılmadığı tespit edilmiş olup davalı bankanın 748.727,18-TL ilave komisyon bedeli talep etmekte haklı olduğu, uygulanan cezai komisyon oranının emsallerine uygun olup davacı komisyon tutarından sözleşme hükümleri gereğince sorumlu olduğundan açılan Menfi Tespit davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 54.40 TL maktu karar harcının peşin alınan 12.786,39 TL harçtan mahsubu ile artan 12.731,99 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 54.486,36 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 22/10/2020
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...