T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/37 Esas
KARAR NO: 2019/310 Karar
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 12/01/2018
KARAR TARİHİ: 14/05/2019
Mahkememizde görülen menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Davacılardan ... Şti. ile davalı ...Ş. arasında, 16.02.2016 tarihinde Genel Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, diğer davacılardan ...'nın sözleşmeyi hem diğer davacı ...’ in yetkili temsilcisi ve hem de kefil sıfatı ile imzalandığını, davalının 16.02.2014 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesine teminat teşkil etmek üzere Genel Faktoring Sözleşmesi ile aynı tarihli 3.000.000-TL meblağlı bir adet bonoyu hem davacı ...’e ve hem de diğer davacı sözleşme kefili ...’ya İmzalattığını, davalının, ... Noterliğinden davacıya gönderdiği 22.02.2016 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarname sureti ile 19.02.2016 tarihinde faktoring hesabının kat edilerek kapatıldığını, 22.02.2016 tarihi itibariyle Genel Faktoring Sözleşmesinin de feshedildiğini ihtaren bildirdiklerini, davalının hemen ertesi günü yani 23.02.2016 tarihinde de 3. maddede bahsi geçen Hesap Kat İhtarına konu 96.559,79-TL kur farkı alacağının tahsili için 3.000.000 -TL. lik teminat senedine dayalı olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 96.559,79-TL. meblağlı icra takibi başlattığını, davalı tarafın bilahare İstanbul Anadolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davacı ...'nın dava dışı ...'a 2015 yılında satarak devir ettiği taşınmazlara ilişkin tasarrufun iptali davası ikame ettiğini, bu davanın dava dilekçesinde ... vekilinin aynen Davalı ..., faktoring müşterisi...A.Ş. İle imzalanan 16.04.2014 tarihli sözleşme, bu sözleşme çerçevesinde muhtelif tarihlerde yapılan faktoring işlemleri ve verilen BSMV kur farkı taahhütnamelerinden dolayı İstanbul .. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı kesinleşmiş icra takip dosyasından müvekkil şirkete borçludur.” demek sureti ile icra takibine konu borcun kaynağını nereden doğduğunu açıkça beyan ettiğini, davalı tarafın 22.02.2016 tarihli Hesap Kat İhtarı ile talep ettiğini, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu ettiği 96.559,79-TL miktarlı alacağın kur farkı BSMV tutarlarının'dan kaynaklandığının açık ve net olduğunu, ancak kur farkı BSMV tutarlarından davacının sorumlu tutulmasının düşünülemeyeceğini, davacı ... A,Ş. İle davalı ...Ş. arasında imzalanan 16.02.2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi’nin tüm maddeleri incelendiğinde kur farkı BSMV tutarından ... A.Ş.'nin sorumlu olacağına ilişkin hiçbir maddenin bulunmadığının görüleceğini, her ne kadar davalı ...Ş. tarafından 06.02.2015 ve 30.03.2015 tarihli taahhütname başlıklı iki belge davacı... A.Ş.'ye imzalatılmış ise de Genel Faktoring Sözleşmesi'ne aykırı olarak davacı ... A.Ş.‘ye imzalatılan bu taahhütnamelerin geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davalı ...Ş.'nin sorumlu olduğunu, davalının Genel Faktoring Sözleşmesi ile davacıya yükleyemediği işbu vergi sorumluluğunu bilahare sözleşmeye aykırı olarak imzalattığı 06.02.2015 ve 30.03.2015 tarihli taahhütnameler ile davacı ... A.Ş'ye yüklemeye çalıştığını, bu durumun yasaya aykırı olup kabul edilemeyeceğini, 06.02.2015ve 30.03.2015 tarihli taahhütnamelerde sa...e davacı ...A.Ş.'nin imzası mevcut olup sözleşmeye kefil sıfatı ile imza atan diğer davacı ...'nın imzasının bulunmadığını, davacı ... Damcının 16.02.2014 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesine kefil olarak imza atmış olup ancak bu sözleşme kapsamındaki borçlardan sorumlu tutulabileceğini, sözleşme kapsamında olmayan bir borçtan sorumlu olduğunu kabul etmenin mümkün olmadığını, bir an için sözleşmenin tarafı olan davacı ... A.Ş.’nin 06.02.2015 ve 30.03.2015 tarihli taahhütnamelerdeki imzalarının geçerli olduğu kabul edilse dahi bu durumundan sözleşmeye kefil sıfatı ile imza atan diğer davacı ...’nın etkileneceğini kabul etmenin kefalet müessesinin mahiyetine zıt olacağını, kefilin ancak kefalete konu borç kapsamından sorumlu tutulabileceğini, Genel Faktoring Sözleşmesinde asıl borçlu ... A.Ş.'nin BSMV'den sorumlu olduğuna ilişkin hiçbir madde mevcut olmadığını, imzası bulunmayan 06.02.2015 ve 30.03.2015 tarihli taahhütnameler nedeniyle sorumluluk altına sokacak biçimde yorumlanamayacağını, davalı ...Ş.'nin icra takibi yoluyla talep ettiği BSMV gider vergisi niteliğindeki vergi olduğunu, davacılar ... A.Ş. ile diğer davacı kefil ...'nın kur farkından kaynaklanan BSMV'den dolayı borçlu olmadıklarının tespiti için dava açma zarureti hâsıl olduğunu, Mahkemece yapılacak tahkikat ile iddialarının sübut bulacağını, ancak davalı tarafça BSMV kur farkından doğduğu iddia olunan 96.559,79.-TL alacağın, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğundan kambiyo senedine davalı icra takibinin işbu dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacı tarafından Mahkememizde açılan menfi tespit davasının haksız ve hukuka aykırı olup reddi gerektiğini, davacılardan ...Şti. ile (... Elektromekanik) ile davalı şirket arasında 16.04.2014 tarihli faktoring sözleşmesi mevcut olduğunu, davacılardan ... Elektromekanık ile davalı şirket arasında 16.04.2014 tarihli ve 10.000.000-USD azami limitli faktoring sözleşmesi mevcut olup, iş bu sözleşme çerçevesinde davacı şirkete muhtelif tarihlerde faktoring işlemleri yapıldığını ve krediler kullandırıldığı, faktoring sözleşmesi ve taahhütnameler çerçevesinde yabancı para üzerinden kullandırılan krediler nedeniyle oluşan kur farkı BSMV tutarları davacı tarafından ödenmediği için ...Noterliğinin 22.02.2016 tarih...yevmiyeli ihtarnamesi ile davacının faktoring sözleşmesinin feshedildiğini ve 96.559,79-TL kur farkı BMSV tutarı davacıdan talep edildiğini, akabinde davacı aleyhine 23.02.2016 tarihinde İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.iş dosyası ile ihtiyati haciz başvurusu yapıldığını ve bu kararın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile uygulandığını gerek ihtarname ve gerekse de ihtiyati haciz ve icra takibinin hiçbir itiraza uğramadığını, yapılan icra takibi neticesinde davacıların hacze kabil malı bulunmadığı ve davacılardan ... tarafından, diğer davacı ... şirketinin kurucu ortaklarından Hüseyin Doğan’a mal kaçırma amacıyla yapılan devirlerin iptali için İstanbul Anadolu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla tasarrufun iptali davası açıldığını ve akabinde de davacıların eldeki menfî tespit davasını açtığını, dolayısıyla tasarrufun iptali davası üzerine bu davanın açılmasının tasarrufun iptali davasını sürüncemede bırakmayı amaçladığını, sözleşmenin VI/1 maddesinde faktörün kayıtlarının HMK'nın 193 uyarınca münhasır delil niteliğinde olduğu ve VI/10.maddesinde müteselsil kefillerin de müşteri gibi sözleşme hükümleriyle bağlı ve sorumlu olduğu hükümlerinin yer aldığını, kur farkı BMSV tutan gider vergisinin kanununda düzenlenen bir tür gider vergisi olup sözleşmenin çeşitli maddelerinde sözleşmeden ve yapılan işlemlerden kaynaklanan tüm giderlerin vergi ve harçların bağlandığını, yine taraflar arasındaki faktoring sözleşmesinin yabancı para limitli olup yapılan işlemler de yabancı para üzerinden yapılmış ayrıca davacıdan çeşitli zamanlarda sözleşmeye ilave olarak kur farkı taahhütnameleri alındığını, dolayısıyla gerek faktoring sözleşmesi ve gerekse de taahhütnameler uyarınca davacıların kur farkından kaynaklanan gider vergisi olan BSMV tutarlarından sorumlu olduğunu ve davalı şirketin davacılardan olan bu alacağı konusunda faktoring sözleşmenin VI/I .maddesinde yer verildiği üzere davalı şirketin kayıt ve belgeleri münhasır delil niteliğini haiz olduğunu, davacılardan ...’ntn davayı açmakta hukuki yaran ve davacı sıfatı olmadığını, yukarıda yer verildiği üzere davacıların faktoring sözleşmesi çerçevesinde sorumlu olduklarını, yine alman taahhütlerde davacılardan ...'nın imzası bulunmasının da gerekmeyip söz konusu taahhütlerin faktoring sözleşmesinin bir parçası olmasından başka faktoring sözleşmesine uygun ve sözleşmenin feri niteliğindeki belgeler olduğunu, ayrıca söz konusu belgelerin faktoring sözleşmesini limitini artırıcı yahut hükümlerim değiştirici bir yanı bulunmayıp söz konusu taahhütnamelerin alınmasına gerek olmaksızın faktoring sözleşmesinin uygulanmasından doğan her türlü masraf, vergi ve ferilerin davacılara ait olduğu sözleşmede müteaddit kereler yer aldığını, dava konusu icra dosyası dayanağı 06.04.2014 tanzim ve 19.02.2016 vade tarihli 3.000,000-TL tutarlı bono olduğunu, davacı ...'nın icra takibine konu bonodan dolayı avalist sıfatıyla sorumlu olduğunu, yalnızca bonodaki şekli eksiklikleri ileri sürerek dava açma hakkı tanındığından davacı ...'nın eldeki davayı açmasının hukuken mümkün olmadığını ve ...'nın davacı sıfatı olmadığını, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davacılar yönünden ayrı ayrı davanın reddine karar verilerek masraf ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 03/07/2018 tarihli celse ara kararı gereğince bir bankacı, bir SMM ve bir borçlar hukuku konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyetten rapor alınmıştır.
03/02/2018 Tarihli Bilirkişi Raporunda; Mali ve sektörel analize göre; davalı faktöring şirketinin davacılardan şirkete karşı verdiği faktöring hizmetinden, dava ve uyuşmazlığa konu olan dövize endeksli olarak kullandırılan finansman, temlik edilen alacaklarla bağlantılı çek/senetlerin vadelerinde tahsil edilmelerini takiben ön ödeme anında mutabık kalınan kur ile çek / senetlerin tahsilatları aşamasındaki cari gün kurlarındaki farklılıklar nedeniyle oluşan kur farkı BSMV tutarlarının davacı şirket hesabına borç tahakkuk ettirilmesine ve tahsiline yönelik işlemlere ilişkin davalının sorumlu tutulmasını gerektirecek herhangi bir kusuru olmadığı ve yüklenmesi gereken zarar sorumluluğu bulunmadığı, davalı faktöring şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu tespit edilen 13.05.2016 dava tarihi itibariyle 33.209,45 USD karşılığı 96.559,80 TL tutarında kur farkı BSMV alacağı olduğu, buna karşılık delillerle doğrudan temas eden Mahkeme, eğer davacının savlarının yerinde olduğunu mütalaa e...ek olursa, davacı istemi yönünde hüküm kurmakta muhtar bulunduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dosya içerisinde yer alan faktoring sözleşmesinin II-24 maddesinde kur farkı bedelinin müşteriden tahsil edileceği hükmü yer almaktadır. Yine aynı sözleşmenin VI-10 maddesinde de müteselsil kefillerin sözleşme ve eklerinden sorumlu oldukları düzenlenmiştir. Öte yandan BSMV, yasa gereğince ödenmesi gereken vergi olup oranı da yasayla belirlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin VI-17. maddesinde de BSMV'den davacı müşterinin sorumlu olduğu açıkça düzenlenmiştir. Denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde faktoring sözleşmesini imzalayan davacı şirket ve diğer davacı kefilin kur farkı ve BSMV'den sorumlu olduğu sabit olmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 44,40-TL maktu karar harcından peşin alınan 1.649,00-TL harcın mahsubu ile artan 1.604,60-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 10.474,78-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Bu Belge, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa Göre Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.