T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/713
KARAR NO: 2020/361
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/08/2018
KARAR TARİHİ: 01/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillinin annesi olan ...'in 21/06/2018 tarihinde yaya olarak yaya geçidinin birkaç metre önünden karşıdan karşıya geçmekte olduğu sırada, ... Plakalı, ... Ltd. Ştİ. adına tescilli, sürücü ... yönetimindeki beton mikserinin asil ve tam kusurlu olarak, dikkatsiz ve özensiz kullanım sonucu ...'i ezerek olay yerinde vefat etmesine neden olduğunu, kaza nedeniyle müvekkillerin müşkül duruma düştüğünü, maddi ve manevi birçok zarara uğradıklarını, ... plakalı beton mikserinin ... sigorta poliçe numaralı Zorunlu Mali Trafik Sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta kapsamına alındığını, müvekkillerin annelerinin vefatı sebebiyle maddi manevi büyük zararlara uğradıkları gibi, hastane, cenaze ve defin masraflarına da katlanmak zorunda kaldıklarını, olay neticesinde davalı ... Sigorta A.Ş. 'ye 20.07.2018 tarihinde gönderilen ihtarnamenin 26.07.2018 tarihinde tebliğ olunduğunu, davalı şirketin ihtarnameye herhangi bir şekilde cevap vermediğini, zararları karşılamak adına herhangi bir girişimde bulunmadığını, vefat eden babalarının vefatından sonra tek dayanağı ve anneleri kalan müvekkillerin biçare olarak ortada kaldığını beyanla fazlaya dair haklar saklı kalmak şartıyla şimdilik 3.000,00 TL cenaze ve defin giderleri olarak maddi tazminat kapsamında ve işleten davalı ... Ltd. Şti. ve 3 notu davalı sürücü ... bakımından kaza tarihinden, 1 nolu davalı ... bakımından ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 26.07.2018 tarihinden başlayarak işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, sorumluluğun derecesine ve maddi zararın kapsamına göre müvekkilleri bakımından ayrı ayrı 15.000,00 TL toplamda 75.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme işleten ve sürücüden tahsiline (davalı ... manevi tazminat kapsamında sorumlu değildir), yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın ... poliçe numarası ile 29.05.2018- 29.05.2019 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi İle teminat altına alındığını, müvekkil şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluğun sigortalının kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda azami 360.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafında destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için müteveffa ile davacılar yönünden düzenli ve eylemli yardımın varlığı gerektiğini, tazminat hesabına karar verilmesi halinde müteveffanın belirli bir aylık kazancının bulunmaması durumunda asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasını, müteveffanın Sosyal Güvenlik Kurumu'na tabi olup olmadığının araştırılmalısını, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan dava konusu kaza nedeniyle kurum tarafından davacılara gelir veya aylık bağlanıp bağlanmadığını, bağlanmış ise peşin sermaye değerinin Sayın Mahkeme tarafından sorulmasını, dava konusu kaza nedeniyle davacının gerçek zararının belirlenebilmesi için dava konusu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara -var İse- yapılan Ödemeler belirlenerek tazminat tutarından indirilmesini, davacının ancak dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi talep edebileceğini beyanla davanın küliiyen reddine, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmasından dolayı yetki yönünden reddine, davacının ihtiyadi tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine, manevi tazminat talepleri yönünden müvekkil şirket açısından reddine, sigortalı araç sürücüsünün kusur durumunun belirlenmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesİ'ne gönderilmesine, ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu'na müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu kaza nedeniyle davacılara ödenen bağlanan rücuya tabi bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin bulunup bulunmadığı ve var ise tutarının sorulmasına, aktüeryal hesaplamanın Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen aktüerler tarafından TRH formülüne istinaden yerine getirilmesine, davaya yönelik tüm beyanların dikkate alınmak suretiyle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletil meşine, aksi takdirde hesaplanacak olan tazminat tutarından İndirim sebepleri göz önüne alınarak indirim uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce düzenlenen tensip zaptı ve dava dilekçesi ekleriyle birlikte diğer davalılara tebliğ edilmişse de bu davalılar yönünden mahkememiz dosyasına herhangi bir beyan ve cevap dilekçesi ibraz olunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, destekten yoksun kalma temelli maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırma yapılmış, mahkememizce dava konusu trafik kazasının meydana gelişinde tarafların kusur durumunun tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
12/07/2019 tarihli raporunda Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi; davalı sürücü ...'ın %80, müteveffa ...'in %20 oranında kusurlu olduğunu bildirmiştir.
Mahkememizce 30/10/2019 tarihli ara karar ile destekten yoksun kalma tazminatının hesabı için aktüer bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, 10/01/2020 havale tarihli raporunda bilirkişi özetle; davacıların olay tarihi itibariyle müteveffa annelerinin destek sürelerinden çıktığı görülerek destekten yoksun kalma maddi tazminat hesaplamasına mahal olmadığını, Yerleşik Yargıtay İçtihatları kapsamında yapılması zorunlu cenaze ve defin masraflarından davalıların sorumlu tutulabileceğini, taziye teşekkür giderleri, misafir ağırlama gideri gibi zorunlu olmayan cenaze merasimi vb. giderlerden sorumlu tutulamayacağını, belediyelerin ilgili birimleri tarafından ölülerin yıkanması, kefenlenmesi, mezarlığa kadar götürülmesi, mezar açılması ve kapanması için vatandaşlardan herhangi bir ücret alınıp alınmadığını, alınması halinde alınan cenaze ve defin masraflarının %20 kusur oranı nispetinde davalılar tarafından karşılanması hususunun mahkememize ait olduğunu, manevi tazminat taleplerinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları madde A.6. f maddesi teminat dışı kalan hallerde sayılarak davalı ... şirketinin poliçe kapsamı dışında tutulduğunu, diğer davalılar araç işleteni ve sürücüsü tarafından müşterek ve müteselsil talep edilen manevi tazminat tutarının takdir ve değerlendirmesinin mahkememize ait olduğunu tespitle beyan etmiştir.
Alınan bilirkişi raporu usulüne uygun şekilde taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca herhangi bir beyan ve itirazda bulunulmamıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatını belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçütten yararlanılmıştır. Şekli ölçüte göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüte göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüttür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi uyarınca, aynı kanunun 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.
Yine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde cenaze giderlerinin de ölüm nedeniyle meydana gelen zararlardan olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle zarar sorumlusu, ölüm halinde yapılan cenaze giderlerinden de sorumludur. Cenaze giderleri; ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan ve ölenin dini ile sosyal ve ekonomik durumuna uygun giderlerden ibaret olup ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti gibi giderleri kapsar. Ölüm nedeniyle yapılan cenaze giderlerinin tamamının belgelendirilmesi veya faturalandırılması mümkün olmasa da, yapılan giderlerin mahalli örf ve adetlere uygun olması gerekmektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş olup genel örf ve adetlere uygun görülen 3000.00TL defin giderlerinden davalı sürücü, işleten sıfatıyla ... Sanayı Ltd. Şti. Ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.
Destekten yoksun kalma tazminatı,ölen bir kişinin yaşarken destek verdiği kişilerin aldığı desteğin ölüm sebebiyle ortadan kalkması neticesinde destek alanların uğradıkları zarardır. Davacıların olay tarihi itibbariyle müteveffa annelerinin destek sürelerinden çıktığı tespit edilmiş olup destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmemiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Davalı ... ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olup manevi tazminat talebi poliçe teminatı dışında bulunmaktadır. Dava konusu olayda, kazanın meydana geldiği tarih, kazada davalı %80 kusurlu olması, davacının %20 kusurlu oluşu, ölümün karşılaşılabilecek en ağır sonuç bulunuşu, ölenin yaşı, davacılarla yakınlık derecesi(müteveffanın oğulları ve kızları), paranın alım gücü, belirlenen manevi tazminatların miktarı ve tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda; ölümle sonuçlanan haksız bir eylem sonucunda yukarıda açıklanan ilkelere ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenen takdir hakkının kullanılarak davacılar yönünden ayrı ayrı 15.000TL manevi tazminat talebi yönünden davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL olmak üzere manevi tazminat takdir edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların davasının kısmen kabulü ile davacılar için 3.000,00 TL defin gideri olmak üzere maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ... ve ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden olay tarihi olan 21/06/2018 tarihinden sigorta şirketi yönünden ise 06/08/2018 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Destekten yoksun kalma maddi tazminatının davalıların destek süresinden çıkmaları nedeniyle reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/06/2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... ve ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 3.620,43 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 266,41 TL harcın mahsubu ile eksik 3.354,02 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin hesaplanan tutarın 204,93 TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul olunan maddi tazminat talebi yönünden hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'un kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in red olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a verilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'un red olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a verilmesine,
12-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in red olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a verilmesine,
13-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in red olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a verilmesine,
14-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı ...'in red olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a verilmesine,
15-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red olunan manevi tazminat talebi yönünden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
16-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan toplam 307,51 TL ( 266,41 TL PH, 35,90 TL BH, 5,20 TL VH ) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
17-Davacı tarafından yapılan 1.084,05 TL ( 700,00 TL BK, 384,05 TL müzekkere ve tebliğler olmak üzere ) yargılama giderinden davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 806,08 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin hesaplanan tutarın 45,62 TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
18-Kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır