T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/828 Esas
KARAR NO:2023/862
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:18/09/2018
KARAR TARİHİ:13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkiline ait otelin ... Bakanlığı tarafından verilen 23/01/1992 tarihli ve 5301 sayılı Turizm İşletme Belgesine sahip olduğunu ve yine müvekkiline ait otelin ... abone numaralı Elektrik aboneliği bulunmakta olduğunu, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete bölgedeki sanayi ve meskenlere uygulanan en düşük tarife uygulanması gerektiğini ticarethanelere uygulanana yüksek tarife üzerinden fazla bedeller alındığını, müvekkili şirket ile davalı idare arasında abonelik sözleşmesi imzalandığını sözleşme imzalanmasından bugüne kadar müvekkili şirketin eksiksiz olarak faturalarını ödediğini ancak yapılan inceleme neticesinde davalı idare tarafından müvekkili şirkete tarifelerin en düşüğünün uygulanması gerekirken en yüksek tarife üzerinden fatura kesildiğinin tespit edildiğini müvekkili şirket tarafından işletilen ve ... abone numaralı elektrik aboneliği bulunan ...isimli otelden davalı idare tarafından fazlaca alınan elektrik bedellerinin ticari avans faizi ile birlikte, alacağın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu oranda arttırılmak üzere, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı yan, müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturalarda düşük tarife yerine yüksek tarife uygulandığı gerekçesiyle huzurdaki alacak davasını ikame ettiğini 29.06.2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 24.05.2010 tarihli Turizm Belgeli Yatırım ve İşletmelere Elektrik Enerjisi Desteği Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı'nda, ... Bakanlığı'ndan "Turizm Yatırım Belgesi" veya "Turizm İşletme Belgesi" almış yatırım ve işletmelerin tükettikleri elektrik enerjisi bedellerinin bir kısmının bütçeden karşılanacağı şeklinde düzenleme yapıldığını söz konusu karar gereğince, ilgili belgelere sahip işletme ve yatırımların turizm teşviği kapsamında bir kısım elektrik enerjisi bedelleri ... Bakanlığı'nca ayrılan bütçeden karşılanacağını anılan nedenlerle davacı yanın, fazladan ödediğini iddia ettiği bedellerin iadesini müvekkili şirketten değil ... Bakanlığı'ndan talep edebileceğini dolayısıyla müvekkili şirkete yöneltilebilecek bir husumet bulunmadığından huzurdaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmekte olduğunu esas hakkındaki savunmanın yanında; talep edilen bedellerin bir an için haklı olduğu düşünülse dahi, maddi hukuk açısından süreye tabi olduğunu ve zamanaşımına uğradığını husumet yokluğu nedeniyle davanın müvekkili şirket yönünden reddini, haksız ve zamanaşımına uğrayan davanın reddini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; turizm teşvik kapsamında şirkete uygulanması gereken tarifelerin en düşüğünün uygulanmadığı iddiasıyla yüksek tarife üzerinden ödenen fazlaya ilişkin fatura bedellerinin iadesine ibaret olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 27/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Turizm İşletme belgeli davacının 2004 yılından itibaren ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarına istinaden elektrik enerjisi destek ödemelerinden faydalandığı, dolayısı ile başlangıçta yüksek tarifeden fatura ödese de. sonradan aldığı enerji destek ödemeleri ile bu zararın ilgili Bakanlık tarafından karşılandığı, Bu sebeple davacının davalıdan bir alacağı bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 12/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Dosya kapsamında sunulan KW-TL bazında tüketim ekstreleri dikkate alınarak aktif tüketim bedellerinin ticarethane yerine sanayi tarifesinden hesaplanması durumunda aradaki farkın 548.199,00 TL olabileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce ikinci kez ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 20/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Dosya kapsamında sunulan KW-TL bazında tüketim ekstreleri dikkate alınarak aktif tüketim bedellerinin ticarethane yerine sanayi tarifesinden hesaplanması durumunda aradaki farkın 567.554,00 TL olabileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce üçüncü kez ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 13/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"Kök rapor sonrası hazırlanan ek raporlardaki eksik tüketim hesabının mahkemenizin talebi üzerine oluşturulduğu, bu sebeple bir çelişki içermediği, Bilirkişi 2. ek raporumda hesaplanan KW-TL bazında tüketim ekstrelerinde, 18/09/2008-16/07/2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hesaplamaların da dahil olduğu, bu sebeple 2. ek rapor sonucunun değişmediği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava; turizm teşvik kapsamında şirkete uygulanması gereken tarifelerin en düşüğünün uygulanmadığı iddiasıyla yüksek tarife üzerinden ödenen fazlaya ilişkin fatura bedellerinin iadesine ibaret olan alacak davasıdır.
Uyuşmazlığa ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde, 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 16. maddesi "Turizm belgeli yatırım ve işletmeler elektrik, gaz ve su ücretlerini o bölgedeki sanayi ve meskenlere uygulanan tarifelerden en düşüğü üzerinden öderler" hükmünü içermektedir. Ancak, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tabi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tabi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz. Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce üçüncü fıkrada belirtilen kanunlar dışında; kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına 31/12/2001 tarihinden itibaren son verilir."şeklinde düzenleme yapılarak 31.12.2001 tarihinden itibaren Kanunda sayılan istisnalar dışında indirimli tarife uygulamalarına son verilmiş ve muafiyetler konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.
Bunun üzerine, Bakanlar Kurulunun 23.05.2002 gün ve 24763 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 12/4/2002 gün ve ... sayılı Kararı ile indirimli tarifeden yararlanacak kişi ve kurumlar düzenlenmiş, adı geçen kararının 2. maddesinin (b) bendinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca turizm belgeli yatırım ve işletmelerin de indirimli tarifeden yararlanacağı kararlaştırılmıştır. Bakanlar Kurulunun 29.06.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 24.05.2010 tarih ve ... sayılı kararında ise; 12.04.2002 tarih ve ... sayılı Kararnameye ekli kararın turizm belgeli yatırım ve işletmelerle ilgili olan 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılarak, ... Bakanlığından Turizm Yatırım Belgesi veya Turizm İşletme Belgesi almış olan yatırım veya işletmelerin tükettikleri elektrik enerjisi bedellerinin bir kısmının bütçeden karşılanmasının esasları düzenlenmiştir. ... sayılı Bakanlar Kurulu kararının 8. maddesinde ise kararın 16/07/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu düzenlemeler göstermektedir ki; Bakanlar Kurulunun ... sayılı kararı ile turizm belgeli yatırım ve işletmelerin indirimli tarifeden yararlanacakları kararlaştırılmış iken, 16.07.2009 tarihinde yürürlüğe giren ... sayılı kararla turizm işletmeleri hakkındaki indirimli tarife uygulaması yürürlükten kaldırılarak, turizm belgeli yatırım ve işletmelere yaptıkları elektrik enerjisi sarfiyatının bir kısmının enerji desteği olarak ödenmesi kararlaştırılmıştır.
Somut olayda davacı 01/05/2008 tarihinden itibaren davalı idarece fazla faturalandırılıp tahsil edilen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte istirdatı talepli belirsiz alacak davası açmış, davalı tarafça husumetin Hazineye yöneltilmesi ileri sürülmüş ise de, dava konusu edilen alacağın ait olduğu dönemler itibarıyla, yukarıda açıklanan Bakanlar Kurulu kararına göre yüksek tarifeden tahsil olunan enerji bedellerini tahsil eden tedarikçi şirket olan davalıya husumetin yöneltilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüş, davalı tarafça zamanaşımına uğrayan kısımlar yönünden talebin reddi gerektiği ileri sürülmüş, mahkememizce davanın açıldığı 18/09/2018 tarihi ve zamanaşımı itirazı gözetilerek, davacı şirketin 18/09/2008 tarihi ile ... sayılı kararın yürürlük tarihi olan 16.07.2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin fazladan ödenen bedelin tespiti için bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi raporunda 2008/09-2009/07 dönemleri arasında toplam 143.737,00 TL fark oluştuğu tespit edilmiş, davacı tarafça talep artırım dilekçesi bu bedel üzerinden sunulmuştur. Ancak ... Müdürlüğünün, ... Bakanlığına hitaben yazdığı 05/03/2010 tarihli yazı ekinde davacı şirkete toplam 116.227,70 TL destek ödemesi yapıldığı görülmüş olup, tespit edilen 143.737,00 TL'den alınan destek ödemesi olan 116.227,70 TL düşülerek davacının fazladan yapmış olduğu ödeme 27.509,30 TL olarak tespit edilmiş ve bu bedele dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına yönelik hüküm kurulmuştur,
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
27.509,30 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.879,16TL nispi karar harcının, peşin ve ıslah ile alınan 2.454,68 TL harcın mahsubu ile artan 575,52 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 18.596,43 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 1.920,26 TL (35,90 TL BHV, 5,20TL VSH, 1.879,16 TL karar harcı) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.221,20 TL (371,20 TL tebliğler ve posta, 1.850,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 425,11 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır