T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/874 Esas
KARAR NO:2022/819
DAVA :Tazminat
DAVA TARİHİ:27/09/2018
KARAR TARİHİ:14/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
31.08.2018 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs cinsi aracı ile ... istikametinden ... istikametine seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın ardından müvekkili ...'ın ... ... Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındığını, akabinde tedavisinin ... ... Hastanesi ve ... ... Hastanesinde devam ettiğini, kaza neticesinde kaburgalarında ve omurgasında kırıklar bulunan müvekkilinin maddi zarar uğradığını, adli muayene raporuyla bu zararların sabit olduğunu, kazada müvekkilinin yolcu konumunda olduğunu, her hangi bir kusurunun bulunmadığını, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52 / 1- b maddesini ihlal ettiğini bu durumun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, kazanın meydana gelmesinin asli ve tek müsebbibi olduğunu, ... plakalı aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Sigorta poliçesi düzenlenmediğinden zarardan ... Hesabının sorumlu olduğunu, araç sürücüsü ... hakkında 3. Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosya ile kovuşturma yapıldığını, zararın tazmini için 06.09.2018 tanzim tarihli dilekçe ile yazılı başvuruda bulunulduğunu, başvuru dilekçesinini 07.09.2018 tarihinde ... Hesabı Genel Müdürlüğü'ne teslim edildiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 1.000 TL belirsiz maddi tazminatın kaza tarihi olan 20.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talep ve dava etmiştr.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davaya konu olay sebebi ile, dava öncesi gerekli tüm belgelerle müvekkil kuruma başvuru yapılmadığından davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça gerekli tüm evraklarla bir başvuru yapılmadığından başvurunun olumlu bir şekilde değerlendirilmediğini, eksik evrakla başvuru yapıldığını, başvuru sebebi ile davacı taraftan eksik belgelerin temininin 11.09.2018 tarihli yazı ile talep edildiğini, davacı tarafça eksik belgelerin ikmali yerine dava açıldığını, kanuna uygun geçerli bir başvuru yapılmadığından davanın reddi gerektiğini, ödeme yükümlülüğü'nün genel şartlarda belirtilen belgelerin iletilmesi halinde başladığını, bu nedenle yazılı başvurunun söz konusu belgeler eklenerek yapılması gerektiğini, zira bu belgeler olmadan yasada gösterilen 8 yada 15 günlük süreler içinde inceleme ve ödeme yapılmasının fiilen mümkün olmadığını, davanın ... plaka sayılı araç sürücüsü ile işletenine ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ne ihbar edilmesini davaya konu taşıma faaliyetinin toplam 53.9 km'lik taşıma olduğundan yetki belgesi kapsamında yapılmayan yolcu taşımaları için Zorunlu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığından kapsam dışında kalan talebin karşılanmasının mümkün olmadığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının mevcut olduğunu ve talebin bu poliçeden karşılanması gerekeceğini davanın açılmasına müvekkilin sebebiyet vermediğini ve faizin başlangıç tarihi ve türünün kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;
Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası nedeniyle ölüme bağlı tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, can sigortası türlerinden olup, bir meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir.
Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın A.1.maddesine göre, bu sigorta ile sigortacı yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı teminat altına alır.
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar.
Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, 25/02/2004 tarih, 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... nolu Bakanlarlar Kurulu kararı ile ihdas edilmiş olup, yayımlandığı tarihte Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalar Ulaştırma Bakanlığınca belirleneceği açıklanmıştır.
13/11/2009 tarih, 27405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... nolu Bakanlar kurulu Kararı ile ... sayılı Kararda değişiklik yapılmış ve Zorunlu Koltuk Ferdi kaza Sigortasının yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaların belirleme yetkisi Ulaştırma Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığına verilmiş, Hazine Müsteşarlığı ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 28/06/2010 tarihinde çıkarmış olduğu 2010/8 sayılı ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının kapsam, muafiyet ve istisnalarını yeniden belirlemiştir. Anılan genelge'nin yürürlük tarihi 01/07/2010 günüdür.
Genelgede, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde yolcu taşımasına yönelik olarak tanımlanan ve şehirlerarası veya uluslararası ticari olarak yapılan yolcu taşımaları için verilen A1, A2, B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri kapsamında yapılan yolcu taşımaları için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırılması zorunlu hale getirilmiştir. Diğer taraftan il sınırları içerisinde yapılan yolcu taşımacılığı ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımacılığı için verilen (Y) türü yetki belgesi ve bu belgenin yerine geçecek olan ve 11/06/2009 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin geçici 7. maddesi ile uygulamaya giren, (D4) türü yetki belgeleri genelge kapsamı dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla 01/07/2010 tarihinden itibaren bu belgeler kapsamında yapılan yolcu taşımacılığı için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Kural olarak 01/07/2010 tarihinden sonra yapılan yolcu taşımalarında, taşımacıların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunabilmesi için, taşımanın il sınırları içinde yapılmaması, 100 km'nin üzerinde şehirlerarası veya uluslararası taşıma olması ve 2010/8 nolu genelgede açıklanan yetki belgelerinden herhangi birine haiz bulunması şarttır. Aksi halde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmamaktadır. Yine aynı Genelge’de sigorta teminatı için açıklanan kapsama dahil yetki belgesine tabi bir taşımanın yeterli olduğu ancak taşımanın yetki belgesi olmadan yapılmasının teminatı ortadan kaldırmadığının kararlaştırıldığı belirtilmiştir.
Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir.
Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır. Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır.
... Hesabı Yönetmeliği'nin 9. Maddesine ... Hesabı'na ancak zorunlu sigortalar yönünden başvurulabilir. Sigorta yaptırması zorunlu olmayan kişilerin neden olduğu zararlar yönünden ... Hesabı'na başvurulması mümkün değildir.
Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olay gelindiğinde; davacı taraf, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırmayan araçta seyahat ettiği esnada yaralandığını ileri sürerek tazminat talep etmekte, davalı taraf ise davacının seyahat ettiği aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında olmadığını, ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.
Tüm dosya kapsamı anılan düzenlemeler ile birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava dilekçesinde ... ilinden ... ilçesine seyretmekte iken gerçekleştiğini beyan ettiği, kaza tarihi olan 31/08/2018 tarihinde ... plakalı otobüsün sebep olduğu davaya konu kazanın Hazine Müsteşarlığı'nın 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin genelgesinden sonra ve il sınırlarında şehir içi yolcu taşımacılığında gerçekleştiği, “Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” yaptırma mecburiyeti bulunmadığı, dolayısıyla kazaya karışan otobüs için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırılmasının zorunlu olmadığı, kaza tarihi itibariyle Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmayan araçtan dolayı ... Hesabı'nın sorumluluğunun doğmayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 80,70.TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 35,90 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 44,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı14/12/2022
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır