T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO2018/885 Esas
KARAR NO:2021/923
DAVA:İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/10/2018
KARAR TARİHİ:18/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 18.09.2012 tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme tanziminden sonra proje üzerinde değişiklik meydana gelerek inşaat ve imalat miktarlarının iki katını geçtiğini, bağlı olarak müvekkil şirketin edimlerinin arttığını, bu durumun taraflarca bağımsız bölümlerin paylaşımında dikkate alındığını, 16.01.2017 tarihinde “... Sanayi Sitesi ... Plaza Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi Teslim Tutanağının imza olunduğunu, buna göre müvekkil şirketin 31.12.2016 tarihi itibari ile hem sözleşmelerle ilgili hem de kiracılıkla ilgili karşılıklı alacak vereceği olmadığının taraflarca kabul edildiğini, müvekkil şirketin kat karşılığı sözleşmede yapılması gereken eksik imalatlar ve iklimlendirme sistemine istinaden toplam 1.050.000.- TL ödemeyi kabul ettiğini ve ileri vadeli kira ödemelerini mahsup ederek 875.000 TL 5 adet çeki verdiğini, böylece davalıya inşaatın tam ve eksiksiz olarak tespitinin kabul edildiğini, sözleşmeden kaynaklanan tüm edimlerin yerine getirilmiş olduğundan sözleşme ile davalıya teslim edilmiş bulunan 250.000.- USD bedelli teminat çekinin iadesinin talep edildiğini, ayrıca davalının kullanımına bırakılan büronun yapım ve kira giderleri için harcanan toplam 80,000-TL’nin talep edildiğini, davalı yanın sözleşme konusu edimlerin yerine getirilmediğinden bahisle teminatın iade edilmediğini,belirtmiş; dava konusu çeke ihtiyati tedbir kararının verilmesini, davanın kabulüyle, teminat çekinin davalıdan istiradına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil (Arsa Sahibi) ile Davacı Şirket (Yüklenici) arasında akdedilen Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi ile İstanbul ... 2.Bölge İkil 780 ada, 1 parselde 5 katlı binanın 12 ay içerisinde yapımının üstlenildiğini ve bitirilmiş toplam değer üzerinden %48 Yüklenici Şirkete, %52 Arsa Sahibine olmak üzere taşınmazın paylaşım şeklinin belirlendiğini, ancak davacı şirketin sözleşmeden doğan bir çok edimini halen yerine getirmediğini, ayrıca kararlaştırılan paylaşım oranına da aykırı davrandığını, dava dilekçesinin usul yönünden hukuka uygun olmadığını, sözleşmeye göre imzasından sonra inşaat sahasının genişletilmesi söz konusu olduğunda Yüklenici Şirketin Müvekkilden herhangi bir talebi olmadan gerekli inşaatı yapmak zorunda olduğunu, Yüklenici Şirketin sözleşmeye göre inşaatın 12 ay içerisinde tüm alt yapı ve çevre düzenlemesi ile tamamlanmış ve teslime hazır hale getirmediğini ve inşaat süresinin 2 yıl daha uzatıldığını, 18.12.2015 tarihinde imzalanan ek protokol gereği Davacı Şirketin 17 maddelik eksikleri 1 Ağustos 2019’a kadar tamamlayacağım taahhüt edip 250.000 - $ değerinde çek verdiğini, yine 16.01.2017 tarihinde imzalanan teslim tutanağına göre sözleşmeye göre eksik imalatlara istinaden 1.075.000-TL değerinde 5 çek vermeyi taahhüt ettiğini, Davacı Şirketin 01.01.2017 tarihinden itibaren 3 yıl boyunca bina izolasyon tamiratlarını yapacağını, 16.01.2018 tarihine kadar doğalgaz tesisatını tamamlanacağının kararlaştırıldığını, ancak bugüne kadar yapılmadığını, ek protokolde tahdidi sayılan edimlere karşılık 250.000.- $ değerinde çek verildiğini, son olarak da Davacı Şirket tarafından 1.075.000.-TL değerinde değil yalnızca 875,000.-TL değerinde 5 adet çek verdiğini, Müvekkilin Davacı Şirketten 200.000.-TL alacaklı olduğunu, binadaki eksikliklerin değerini ve kira gelirini azalttığını belirtmiş; huzurdaki haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya konu teminat çeki için davalı tarafça mahkememizden tevdii mahalli tayini istenmiş olup 02/08/2019 tarihli ara kararla teminat çeki yönünden tevdi mahalli yeri belirlenmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/10 D.İş sayılı dosyası, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyası, ... 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyası celp edilmiştir. Eksik imalatların olup olmadığı, teminat çeklerin iade edilip edilemeyeceği yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi heyetinin dosyaya sunduğu 23/09/2019 tarihli raporda " Davacının dava tarihi itibariyle davacının dava tarihi itibariyle henüz, 250.000 USD’lik teminat çekinin iadesini talebe hak kazanamadığı;3 yılın sonunda (01.01.2020 tarihinde) su yalıtımı sorunlarının tamamen ve kökünden giderildiğinin ve dogalgaz hattının yapıldığının tespit edilmesi (yani davacının bu taahhütlerini tamamen yerine getirdiğini tespite yönelik bir dava açıp bu taahhütlerini yerine getirdiği yönünde bir “Mahkeme Tespit Kararı" alması) ve de 200.000-TL’lik eksik ödeme tutarını tamamladığının (yani 200.000 TL daha ödeme yaptığının) tespit edilmesi (bu ödemeyi yaptığını ispata yönelik bir ödeme belgesi sunması) halinde, 250.000 USD’lik teminat çekinin iadesini talebe hak kazanacağı, iade alacağının muaccel olacağı " görüşü bildirilmiştir.
Taraf vekillerince yapılan itirazların değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış,Bilirkişi heyetinin dosyaya sunduğu 07/09/2020 tarihli raporda " davalının 01/01/2020 tarihi itibariyle 250.000-USD lik teminat mektubunu davacıya iade etme borcu altına girdiği ve bu borcunun muaccel olduğu " görüşü bildirilmiştir.
Doğalgaz ve izolasyon işlemleri yönünden inşaat bilirkişisinden ek rapor alınmış, Bilirkişiden aldırılan 08/02/2021 tarihli raporda " Yüklenici/Davacı taraf; sözleşmede ve eki protokolde belirtilen işleri tamamlamıştır.Yüklenici/Davacı doğalgaz tesisatını 04.12.2019 tarihi itibari ile bağımsız bölümlerin girişlerine kadar döşemiştir.Yüklenici/Davacı tarafın sözleşmeden ek protokolden kaynaklı garantisi ve sorumluluğu devam etmektedir. Otoparka inen rampa üzerindeki ızgara kanalın su çıkış ağzındaki izolasyon kaçağından kaynaklı bir alt kat bodrum kata akan suyun kesilmesi işi bu garanti ve sorumluluk altında giderilmelidir " görüşü bildirilmiştir.
Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, açılan dava, sözleşme uyarınca verilen teminat çekinin istirdatı istemine ilişkindir.Taraflar arasında 18/09/2012 tarihinde Kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış olup davacı yüklenici inşaatı tamamlamayı, davalı arsa sahibi işveren ise davacının payına düşen daireleri verme edimlerini üstlenmişlerdir.Taraflar arasında imzalanan 18/12/2015 tarihli Ek Protokolde aynen "... Kart karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan inşaat yükümlülüklerim nedeniyle yapmam gereken ancak halen eksik olan aşağıda belirtilen hususları ..... eksiksiz ve noksansız olarak tamamlayıp ...'a teslim edeceğimi ... aşağıda listelenen maddeler haricinde 18 Eylül 2012 tarihli Kart karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden diğer taahhütlerini yerine getirdiğini kabul eder. ... Yukarıda bulunan listede yer alan binanın ... 'a ait olan kısımlarının teknik ve mekanik taahhütlerinin karşılığı olarak 250.000-USD miktarlı ekte fotokopisi bulunan çeki ... / ... 'e 15 Ağustos 2015 tarihinde teminat olarak teslim ettim.Teslim tutanağında yukarıda belirtilen 17.madde ile eksik işler listesinin noksansız olarak tamamlayıp tesliminin kabulünden sonra ekte fotokopileri bulunan bu çekler tarafıma teslim edilecektir" ifadeleri hükme bağlanmış olup tarafların 17 madde ile eksik iş listesinin teminatı olarak 250.000-USD bedelli teminat çekinin verilmesini kararlaştırdıkları anlaşılmaktadır.Taraflarca imzalanan 16/01/2017 tarihli Teslim tutanağı ise 3 ayrı paragraf halinde düzenlenmiş olup 1.paragrafında tüm sözleşme ve ek sözleşmelerin yükümlülüklerinin yerine getirilmiş olup karşılıklı alacak ve borç kalmadığını tarafların kabul ettiği, 2.paragrafında yapması gereken eksik imalatlara ve iklimlendirme sistemine istinaden toplam 1.050.000-TL ödeme yapmayı davacının kabul ettiği, peşinen ödediği ileri vadeli kira ödemelerini mahsup edip 1.075.000-TL değerinde 5 adet çek vermeyi kabul ettiği, bu çeklerin ödenmesinden sonra karşılıklı alacak verecek kalmayacağını, 3.paragrafta ise 01/01/2017 tarihinden itibaren 3 yıl boyunca bina izolasyonundan kaynaklı tamiratları yapacağını, teslim tutanağını takiben 1 sene içerisinde doğalgaz hattının davacı tarafından yaptırılacağını kabul ve taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Somut davada davacı taraf, tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, teminat çekinin iadesi gerektiğini, davalı taraf ise sözleşme ve ek sözleşme ile belirlenen işlerin tamamlanmadığını, teminat çekinin iade koşullarının oluşmadığını iddia etmektedirler.Teminat çeki ek protokolde belirlenen eksik işlerin tamamlanması için teminat olarak verilmiş, işlerin eksiksiz tamamlanması halinde iade edileceği kararlaştırılmıştır. Teslim tutanağı bu nedenle uyuşmazlığın kilit noktasını oluşturmakta olup tutanağın ilk kısmında sözleşme ve ek sözleşmelerdeki yükümlülüklerin tamamlandığı belirtilmiş ve 2.kısmında eksik imalatlar ve iklimlendirme sistemine istinaden ifa yerine geçen ödeme taraflarca ve özellikle davalı tarafça kabul edilmiştir.Her ne kadar davanın açıldığı tarih itibariyle gerek tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda gerekse mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarında sabit olduğu üzere eksik işlerin ve doğalgaz hattı işlemlerinin yargılama devam ederken tamamlandığı anlaşılmış ise de davalı taraf teslim tutanağını imzalayıp içeriğini kabul edip eseri teslim alırken eksik kalan işler yerine geçen ödemeyi kabul etmiş durumdadır.Çeklerin alındığı ve davacı tarafından ödemenin yapıldığı hususu zaten ihtilaflı değildir. Teslim tutanağının 3.kısmına gelinecek olursa daha önceden Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 15 mad'de garanti süresi 10 yıl içinde imalatta gelecek yapım ve imalat bozukluklarından ve teknik hatalardan doğan zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağı kararlaştırılmış ise de bu kerre teslim tutanağında 01/01/2017 tarihinden itibaren 3 yıl boyunca bina izolasyonu için gerekli tamiratların yapılacağı hususunda garanti verilmiş doğalgaz hattı içinde 1 yıllık süre belirlenmiştir.Yani teslim tutanağının 3 kısmı yüklenicinin ileriye dönük garanti taahhüdünü kapsamakta olup dava konusu teminat çeki ile ilgisi bulunmamaktadır. Her ne kadar bilirkişi raporunda 01/01/2020 tarihi teminat çeki yönünden iade edilebilir tarih olarak belirlenmiş ise de yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda bu hususta bilirkişi raporu hükme esas alınmamıştır. Davalı tarafça teslim tutanağında ifa yerine geçen edim kabul edildiğinden ve davalı tacir olup basiretli bir tacir gibi iradesi ile bağlı olacağından eserin tamamlanması, teslimi ve ifa yerine geçen çeklerin ödenmiş olması ile teminat çekinin iade koşulları oluşmuş olup ispatlanan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
...Şubeye ait 01/08/2019 tarih ve ... çek numaralı 250.000,00 USD bedelli teminat çekinin (tevdi mahali tayini ara kararı ile ... da bloke edilen bedelin) davalı tarafa iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 101.798,97-TL nispi karar harcından peşin alınan 25.449,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 76.349,22-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 84.958,75-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 31.670,45 TL'nin ( 35,90 TL BVH, 5,20 TL VH, 25.449,75 TL Peşin Harç, 384,90 TL,Keşif harcı, 394,70 TL tebliğler, 5.400,00 TL bilirkişi ücreti.) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/11/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...