T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/929 Esas
KARAR NO: 2019/923
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 05/10/2018
KARAR TARİHİ: 26/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin, ... İlçesi, 800 Parselde yapılacak Güneş Enerjisi Santrali için davalı ile arasında 05/10/2017 tarihli "Güneş Enerjisi Santrali (GES) Yapım Sözleşmesi11 nin imzalandığını, toplamda 3 milyon USD'lik proje bedeli olan bu işin elektrik malzeme altmr ve işçiliğinin davalıya devredildiğini, sözleşmenin 7.5 nolu maddesine göre işin tamamlanarak teslim tarihinin başlangıç tarihinden itibaren 11 hafta olduğunu, ancak davalının kendisine tanınan bu sürede işi tamamlamadığını, sözleşmeye aykırı davranışta bulunarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını,Üretim sahası İçin ihtiyaç duyulan malzemelere ait proforma faturaların davalı tarafından imzalanarak müvekkili şirkete sunulduğunu. Davalı şirket sahibinin müvekkili şirkete l1malzemeler hazır, parayı yatırın, alalım" dediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin davalının hesabına kısa süreli aralıklarla toplamda 200.000,00 USD yatırdığını, buna dair dekontların ve vvhatsapp konuşmalarının mevcut olduğunu,Yapılan tedarik anlaşmasında kararlaştırılan ... marka dağıtım merkezi, köşk binası ve hücrelerinin temin edilerek sahaya getirildiği. Davalının çalışmış olduğu ({dava dışı}} ... isimli şahıs tarafından kurulumu yapacak kepçe operatörüne birtakım ölçüler verildiğini, malzemelerin konulacağı atanın bu ölçülere uygun olarak kazılmış ve kuruluma hazır hale getirildiğini, ancak daha sonra ... firması görevlileri kurulum için geldiğinde, bu yerin kuruluma müsait olmadığını, bu şekilde prefabrik yapının sığdırılmasının mümkün olmadığını,Davalı tarafından hazırlanan beton zeminin çok ince olduğunu, bu betonun kurulacak prefabrik yapıyı taşıyamayacağını belirttiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin davalıdan ... Firması tarafından tespit edilen hataların ve ayrıç ayı nverter ve köşk binası yerlerinin eğri olarak yapılmış betonlarının düzeltilmesmi istediğini, ... Firması çalışanları yemden geldiğinde kurulumu yapmayacaklarını, bu şekilde kurulum yapılması halinde binanın çökebileceğini, bunun da dm'yİ patlatabileceğim belirttiğini, Müvekkil şirketin kendi imkânları İle hatalı işleri düzelttiğini ve sonrasında ... ekibinin 3, Defa gelerek kurulumu gerçekleştirdiğini,Santralin Enerji Nakil Hattı işini yapan firma haritacısının koordinatları girdiğinde İnverter ve köşk binasının yoldan geçtiğini tespit ettiğini, müvekkili şirketin bu durumun sebebini davalının çalıştığı (dava dışı) ... isimli kişiye sorduğunda, "Bunun doğal bir şey olduğu, müvekkil şirketin fazla abartıp titiz davrandığım" söylediğini, Enerji Nakil Santrali yapan firmanın xlp kablolarının düz değil eğri şekilde olduğunu, bu nedenle işin düzgün şekilde yapılamadığını bildirdiğini, Müvekkili şirketin yoldan geçen bu alanı kendi bütçesi ile düzelttiğini ve yeni baştan kurduğunu, İnventer ve köşk binalarının tamamen müvekkili şirketin imalatı olduğunu,Sözleşmede teslimi kararlaştırılan ... Elektrik Panosu (... markalı) ürünün, 28 Kasım 2017 tarihinde, sözleşmede belirlenen şartlara uygun olmayan, kusurlu bir biçimde teslim edildiğini, ürün teslim alındığında 16 adet malzemenin, eksik malzeme kullanımı nedeniyle projeye uygun olmadığının tespit edildiğini, müvekkil şirketin ürünü teslim aldıktan sonra aynr gün bu kusuru tesprt ederek bu hususta 30/11/2017 tarihli tutanağı düzenlediğini, konuyu bildirmek üzere davalı ... nın arandığını ancak ulaşılamadığını, bunun üzerine müvekkili şirketin pano firması olan (dava dışı] ...yu aradığım; yetkililerin ürünün eylül ayında hazırlandığını, davalı ... tarafından bekletildiğini, malın davalı ...'ya satılmış olması nedeniyle muhataplarının davalı ... olduğunu söylediğini,Makul bir süre işin düzeltilmesini bekleyen müvekkili şirketin faydalı bir sonuç alamayacağım anlayarak davalıya ...Noterliğinin 09/02/2018 tarihli ... yevmiye nolu İhtarnamesini göndererek, ürünün ayıbını resmi yolla ihtar ettiğini, ürünün değişimini, aksi takdirde bedelinin ladesini talep ettiğini, ancak davalının, ... Noterliğinin 27/02/2018 tarihli ... yevmiye nolu İhtarnamesi İle ürünün ayıbım kabullenmediğini ve teslim esnasında İmzalanan, sadece malın teslim edildiğini gösteren bir tutanağı dayanak göstererek zararı gidermeye yanaşmadığını, bunun üzerine müvekkili şirketin ... Noterliğinin 06/03/2018 tarihli ...yevmiye nolu ihtarı ile davalıya son defa uyarıda bulunduğunu, aksi takdirde yasal işlemlere başlayacağını İhtar ettiğini,Müvekkilinin sahada olmadığı bir tarihte davalı şirketin elemanlarının sahaya geldiklerini, müvekkilinin sahaya gelen çalışanlar ile görüştüğünde davalının kepçe operatörünün çalışma esnasında sahada bulunan xlp kablosunu kopardığını, belli olmaması için üzerinin toprakla örtülmüş olduğunu, davalı ve ortağının bu durumu bildiğini ve müvekkillerine söylemediğini,Müvekkilinin bütçesi 3 milyon USD olan bu projeyi hayata geçirmek için yüklü miktarda kredi kullandığını ve sahibi olduğu birikimini ortaya koyduğunu, ortaya çıkan aksaklıklar sebebiyle projenin yetişmemesi halinde maddi anlamda çöküntüye uğrayacağını,Davalıya ödenen bedelden teslim edilen malzemelerin düşülmesi sonucu ortaya çıkar alacağın 40.000,00 USD ve sözleşmede belirlenmiş 60.000,00 USD cezai şartın da 10.000.00 USD' si olmak üzere 50.000,00 USD alacağın dava yoluyla talep etme zorunluluğunun doğduğunu, bevan ettiği,Davalı adına kayıtlı taşınır, taşrnmaz mallar ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak İhtiyaten Haczini talep ettiği,Toplam da 50.000 USD' nin ödeme tarihindeki güncel kur üzerinden TL karşılığının ihtarname tarihinden itibaren İşleyecek faizi ile birlikte talep ettiği,Yargılama giderleri ve Avukatlık ücretinin de Davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili firmanın davacı şirket ile ticari faaliyette bulunduğunu ve davacı firmanın Güneş Enerjisi Santrali (GLS) yapımını İçeren sözleşmesini İmzaladığım, müvekkili firmanın Konya İli Karapınar İlçesinde 800 Parselde yapılacak olan üretim sahası güneş panelleri için ihtiyaç duyulan malzemeleri sözleşmede belirtilen nitelik ve kalitede temin ettiğini, ayrıca malların sorunsuz olarak karşı tarafa teslim edildiğini, müvekkili firmanın kendi edimini yerine getirdiğini,Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye ilişkin eserin, müvekkili şirkete ödenmesi gereken ve üretim sahası için ihtiyaç duyulan malzemelere ait KDV hariç 332,353,30 ABD Doları olan sözleşme bedelinin, davacı tarafından da dava dilekçesinde ikrar edildiği gibi sadece 200.000.00 USD'lik kısmının müvekkiline Ödendiğini, bu nedenle davacı tarafın sözleşmeye aykırı hareketle müvekkili şirketi zor durumda bıraktığını, 27/02/2018 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile davacı tarafa 7 günlük süre verilerek ödeme talep edildiğini,Davacı taraf 28/11/2017 de teslim edilen ve teslime ilişkin davacı şirket yetkilisi ... tarafından aynı tarihli eksiksiz ve hasarstz teslime ilişkin saha teslim tutanağı İmzalandığını, davacı tarafın ürünün uygun özelliklere sahip olmadığı iddiası İle bildirimde bulunduğunu, söz konusu ürünlerin üretimden önce örnek üzerinden davacı şirket tarafından görüldüğünü ve alınan onayın ardından örneğe sadık kalınacak şekilde İmal edildiğini ve davacı tarafa teslim edildiğini,Davacı şirket İle imzalanan sözleşmenin 7,1 maddesi ve TTK 23/1-c maddesinden ayıplı malın ve sürecinin detaylı olarak izah edildiğini, ancak davacının bu şartlara uymadığını,Ayrıca müvekkili firma tarafından keşide edilen ... nolu 8.544,78 TL, ... nolu 83.570,55 TL, ... nolu 83.570,55 TL, 043913 nolu 230.949,50 TL, ...nolu 66.305,09 TL, ... nolu 71.366,40 TL, ... nolu 77.148,40 TL, 043917 nolu 132.160 TL'lik faturaların davacı şirkete İletildiğini ve itiraz edilmediğini, bu faturalar kaynaklı görüleceği üzere müvekkili şirketin ifasını yerine getirdiğini,(dava dışı) Doğu Elektrik firmasının davacı şirketi aradığı iddiasının, davacı şirketin sözleşme bedelini tam olarak müvekkiline ödemediğinin bir göstergesi olduğunu, hali hazırda davacının müvekkiline 132.353,30 USD daha muaccel olan sözleşmeden kaynaklı borcu olduğunu, sözleşmede belirtildiği üzere ödemesi kapanmayan siparişlerin teslimatının yapılamadığım, sözleşmede belirtilen cezai şartın koşullarının gerçekleşmemiş olduğunu, beyan efflâl Davacı tarafın açmış olduğu davanın ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine, tüm yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin Davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflarca gösterilen delliller toplanmış, sözleşmeye konu alacağın ileri sürülüp sürülemeyeceği ve miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 16/08/2019 tarihli raporda " L 1 Nolu Davacı şirket (... A.Ş.) Ticari Defterlerinin; 6102 savılı kanunun 64. Md. ve 6100 Sayılı H.M. Kanununun 222. md uyarınca kendi lehlerine delil olma niteliğini haiz olmadığı, bu suretle -Haili mevzuatın somut olaya tatbikine baâlt olarak- kendi aleyhine delil sayılabileceği (ticari defterlerin delil kıymeti açısından genel ilkeler için bkz: Prof. Dr. ..., Ticari İşletme Hukuku» Ankara 2018. 24.tıpkıbasım» sh. 388 vd.l lr« 2 nolu davacı taraf Ticari Defterinin [...); 6102 savılı kanunun 66. Md. 64. Md. ve 213 Savılı Vergi Usul Kanunun 220. md. uyarınca usulüne uvgun olarak tutulmuş olduğu, 6100 Savılı Kanunun 222.md uyarınca kendi lehleri; niteliğini haiz olduğu delil olma Davalı taraf Ticari Defterinin; 6102 sayılı kanunun 66. Md. 64. Md. ve 213 Savılı Vergi Usul Kanunun 22Q. md. uyarınca usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, 6100 Savılı Kanunun 222.md uyarınca kendi lehlerine delil olma n[teliftim haiz olduğu,Yapılan anlaşma doğrultusunda davacılar tarafından toplamda 200.000,- USD' nin davalı hesabına aktarıldığı, bu hususta taraflar arasında herhangi bir husumetin olmadığı ,1 nolu Davacı şirketin sunmuş olduğu Davalı tarafa ait Carı hesap ekstresinde yer alan işlemlerin, kendi ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu ve şahsi beyanlarını doğruladığı, 2017 yılsonu bakiyesinin defter kayıtları İle uyuştuğu, Is bu İnceleme neticesinde Davacı tarafın 31.12.2017 tarihi sonu itibariyle Kavdl Olarak Davalı taraftan 170.923.20 TL 143.000 USD Alacaklı olduğu diğer şahıs ödemelerinin dava dosyası içerisindeki banka dekontlarından teyit edildiği, Davalı tarafın cevaba cevap dilekçesinde faturaların davacıya PTT aracılığıyla iletildiğini beyan ettiği, Davalı tarafın cevaba cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu PTT posta alındısı evraklarında 21.12.2017 tarihinde davalı tarafından davacı şirkete posta gönderildiğinin görüldüğü, ilgili posta alındısı üzerinde yapmış olduğumuz İncelemede posta İletisi İçeriğinde "... A.S. Faturaları" ibaresinin mevcut oldufeu» ancak posta iletisinin davacıya ulaşıp ulaşmadığına dair herhangi bir kesin kanıya yarılamadığı, ayrıca ilgili evrakın kopya (sureti olması sebebiyle savın Mahkemenizce takdir edilmesi durumunda PTT idaresinden müzekkere İle ilgili evrakların talep edilmesi, ilgili postanın kime teslim edildiğinin - teslim edilmedi İse posta gönderi sonucunun tarafınıza bildirilmesinin gerekeceği,Davalı tarafın sunmus oldu&u PTT posta alındı evraklarının asıllarrnın ve teslim sonucunun savın Mahkemenizce kabul görmesi durumunda davacı tarafın TTK 21/2 maddesi uyarınca herhangi bir itirazda bulunmadık ve usulen faturaları kabul etti sonucuna ulaşılabileceği,Ancak bu varsayımın, kendi basına geçerli bir borç alacak ilişkisinin doğduğu anlamına gelemeyeceği, borçlu tarafın itirazı doğrultusunda alacaklının İlgili mal va da hizmet ifasını doftru bir şekilde gerçekleştirdiğini de ispatlaması gerektiği,Davalı tarafın keşide etmiş olduğu işbu faturaları Ispatlavıcı nitelikte, ürünleri teslim ettiğine dair dava dosyası içerisinde herhangi bir bilgi veya belge görülemediği, 27.02.2018 tarihli saha teslim tutanağının mevcut olup, sadece 16 adet ...'m teslim edildiği ancak bu teslimin de davacı tarafların itirazı doğrultusunda kusurlu olduğunun iddia edildiği, ilgili kusurun Mahkemenize takdir edilmesi durumunda, Teknik Bilirkişi(ler) tarafından tespit edilebileceği, Keşide edilen ilgili faturaların davalı taraf ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu. ilgili faturaların davalı taraf 2017 yılı ll.ay KDV beyannamesinde ve toplam gelirin 2017 yılı 4.dönem geçici vergi beyannamesinde beyan edildiği,İlgili faturalar ve daha önce davacılara iletilen proforma faturalar karşılıklı olarak incelendiğinde davacılardan ... tarafından gönderilen ödemelere karşı faturalarının da ... adına kesilmesi gerektiği ancak tüm faturaların d içer davacı ... A.S/ne keşide edildiei. ancak faturaların vanlıs klslve keşide edilmesi, ifamn verine getirilmediği anlamına gelemeyeceği,Proforma faturanın kaideten icaD niteliği taşıdım, bu durumun hukuki nitelik taşıması sebebiyle Sayın Mahkemeniz değerlendirme ve takdirinde olduğu, ayrıca keşide edilen faturalardaki tutarların fahiş olup olmadığına ilişkin Sayın Mahkemenizce atanacak Teknik Bilirkişileri tarafından da olvasa ravic fiyatları doğrultusunda karşılaştırma yapılması gerektiğinin düşürülebileceği;KİL Sözleşmenin hizmetler ve vükümlülükler başlıklı S.maddesl b bendi gereği: Takdiri yüce Mahkemenize ait olmak üzere Sahada vapılması gereken İnşaat İşlerinin yüklenici/davaliva ait olduğu görüş ve kanaatine ulaşıldığı,Dava dosyasına mübrez bilgi ve belgeler doğrultusunda yapmış olduğumuz incelemelerde; davacı tarafından ayıplı olduğu iddia edilen ürünün ayıbına ilişkin herhangi bir uzman görüsü ve tesoitine ilişkin detaylı raporunun mevcut olmadığı, ürünün 32 sigorta girişli olması veya diğer olması gereken niteliklerini gösterir herhangi bir anlaşma metin/eklerinin dosvada görülemediği, 30.11.2017 tarihinde tespit edilen ayıplara ilişkin davalının hangi volla bilgilendirildiğinin görülemediği, bilgilendirmenin ise 19 02.2018 tarihinde yapıldığının tespit edildiği, ayrıca konunun bilgi alanımız dışı olması sebebiyFe ürüne/esere/imalata ilişkin ayıbın ve iddia konusu kusurların tespit edilmesi amacıyla alanında uzman teknik bilirkişi tarafından ilgili ürün/eser/imalat üzerinde inceleme yapılması (Sayın Mahkemeniz takdirinde), gizil ayıp mevcut ise veva davacı yanın izhar ettiği anlamda eksik/kötü ifa mevcutsa buna ilişkin bilgi vermesinin yerinde olacağının düşünülebileceği Yukarıda tafsilen ifade edildiği üzere, davalı yanca yapılan İşlemlerin sözleşmenin içerik ve amacına uygun ve süresinde yapılıp yapılmadığının öncelikle İnşaat ve elektrik mühendisi bilirkişilerce ve rapor içinde takdire arz edildiği gibi takdiren talimat yoluyla yapılmak suretiyle işin yapıldığı sahada gerçekleştirilecek teknik bilirkişi tespitlerine ihtiyaç gösterdiği, Sayın Mahkeme bu yönde bir rapor teminini uygun bulduğu ve böylesi hususlarda bir teknik belirleme yapıldığı ve ayrıca bu Raporda mali kısımda izhar edilen orijinal evrak sunumu tamamlandığı takdirde, nihâi kanaat arz edebilme mevkiine gelinebileceği,Dava dosyasına mübrez tüm inceleme ve değerlendirmelerin KAYDİ bilgi ve belgeler üzerinden yapıldığı, hukuki tüm görüş ve tavsifin yüce Mahkemenizin değerlendirme ve takdirinde olduğu " görüşü bildirilmiştir.
Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; açılan dava davalının kötü ifası ve kusurlu edimleri nedeniyle sözleşmeye bağlı alacak ve cezai şart tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 05/10/2017 tarihli " Güneş Enerjisi Santrali Yapım Sözleşmesi " imzalandığı, Konya ili Karapınar İlçesi 800 parselde yapılacak olan Güneş Santralinin planlama, tesis, üretim, nakliye, montaj, devreye alma ve inşaat revizyon işlerinin sözleşme kapsamında belirlendiği, sözleşme bedeli olarak KDV hariç 332.353,30 USD olarak kararlaştırıldığı sözleşme süresi olarak işin başlangıç tarihini takiben 11 hafta olduğu ve 19/11/2017 tarihinde geçici kabulün yapılacağı belirlenmiştir. Bu hükümler esas alındığında taraflar arasında imzalanan sözleşme eser sözleşmesidir. Davacı taraf, davalının sözleşmeye aykırı, ayıplı ve kötü ifada bulunduğunu iddia etmektedir. Fakat somut davada bu ayıbı belirlemek için mahkeme kanalıyla yaptırılmış bir delil tespiti veya haricen teknik bilirkişiden alınmış bir uzman görüşü bulunmamakta olup davacı tek taraflı olarak tuttuğu tutanağı ihtarname ile 19/02/2018 tarihli ihtarname ile tebliğ etmesine rağmen süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı veya bildirimi de bulunmamaktadır. Çünkü sözleşmenin 7.1 mad.de 5 iş günü içerisinde işveren tarafından reddedilmeyen veya değiştirilmeyen projeler kabul edilmiş sayılır " hükmünü içermekte olup ayrıca TTK 23 mad.de belirtilen 8 günlük ayıp ihbar süreleri de geçirilmiştir. Eser sözleşmelerinde ayıbın belirlenmesi hususunu düzenleyen TBK 474 mad.göre işsahibi eseri gözden geçirmek ve ayıbı varsa uygun bir süre içinde bunu bildirmekle mükelleftir. Oysa davacı taraf buna uygun bildirimde bulunmamıştır. Ayrıca yüklenicinin sözleşme hükümlerine aykırı olarak veya ayıplı olarak işe meydana getireceği açıkça anlaşılıyorsa TBK473/2 gereğince ayıbın giderilmesi içinde bildirimde bulunulmamıştır. Davacının sözleşmeden dönme veya sözleşmeyi feshetme iradesi de yoktur. Buna uygun delil dosyada mevcut değildir. Sözleşme bedeli KDV hariç 332.353,30 USD olmasına rağmen davacı tarafça sadece 200.000 USD ödenmiş olduğu da her iki tarafın beyanları ile sabittir. Süresinde ve usulüne uygun ayıp bildirimi de olmadığına göre davalı tarafça verilen hizmetler sözleşme hükümleri uyarınca kabul edilmiş sayılması gerekmekte olup davacının 40.000 USD 'ye yönelik alacak talebi bu nedenle yerinde olmayıp reddedilmiştir. Cezai şart tazminatı istemine gelince sözleşmenin 13.2 mad.göre yüklenicinin sözleşme hükümlerini ihlal etmesi halinde işveren sözleşmeyi tek taraflı olarak derhal feshetme hakkına sahip olup bu durumda yüklenici ceza olarak 60.000 USD tazminat ödemeyi kabul etmiş durumdadır. Fakat davacının sözleşmeyi feshettiğine dair herhangi bir beyan veya ihbarı bulunmamaktadır. Buna göre davacı işveren cezai şart tazminatı talep etme hakkına haiz olmadığından bu talebinde reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan alınması gereken 44.40-TL harçtan peşin alınan 35,90-TL'nin mahsubu ile eksik 8,50-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına;
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 24.527,50-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...