T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/114
KARAR NO:2020/313
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 03/06/2016
KARAR TARİHİ:16/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...isimli işyerinde ticari faaliyet gösteren bir şahıs firması olduğunu, davalı ...ve dava dışı ...taraflarınca 01/01/2015 tarihli açık satış sözleşmesi imzalandığını, ticari ilişkinin 2014 yılına dayanmakta olup, son güncel tarihli müvekkiline teslim edilmediğini, 01/01/2015 tarihli sözleşmenin celbinin gerektiğini, sözleşme edimleri gereğince belirli bir miktar üzerinde ve düzenli olarak satılması, bunun karşılığında ise davalı tarafça müvekkilinin iş yeri açılmasında ve işletmesinde kullanılmak üzere sözlemede belirtilen miktarda işletme faaliyetlerine katkı payı ödeneceğini, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini, sözleşme maddesi gereğince ödenmesi gereken 100.000,00TL'nin 80.000,00TL'sinin ödendiğini, 20.000,00TL'sinin ödenmediğini, müvekkili tarafından 26/05/2015 tarihinde 20.000,00TL'lik fatura düzenlendiğini, faturanın davalı tarafından iade edildiğini, iade edilen faturanın ... tarihinde ... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile gönderildiğini, 08/06/2015 tarihinde şirkete tebliğ edildiğini, e mail yolu ile de davalı ...ile ve dava dışı ...ye şikayet yapıldığını, dönüş yapılmadığını, hatta 15/06/2015 tarihli e mail ile servis hizmetleri verilmediğini, müşterilerden şikayetler geldiğinin bildirildiğini, ilgilenilmediğini, dekorasyon değişikliği talebinde bulunulduğunu, hiçbir hizmet verilmediğini, 26/05/2015 tarihinde 20.000,00TL'lik faturanın müvekkiline ödenmediğini, üstelik ödemeye ilişkin dava dışı ... A.Ş tarafından bir mutabakat metni düzenlenmediğini, bu nedenlerle davalı tarafın sunacağı deliller üzerinde duracağı her türlü iddialara karşı cevap ve delilleri saklı tutmak kaydı ile işbu iddiaları kapsamında bahse konu sözleşme gereğince ödenmesi gereken 20.000,00TL'lik faturaya istinaden davalı tarafın müvekkiline borçlu olduğunun tespiti ile taraflarca başlatılan... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibinin devamını, ... tarihli 20.000,00TL bedelli faturanın davalı yana ihtarname ile tebliğinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini, haksız itiraz nedeniyle alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin...'nda hatırı sayılır büyüklükteki bir bölgeye içecek, meşrubat dağıtıcılığı işi ile iştigal ettiğini, müşterilerinden sahadaki satış elamanları aracılığıyla alınan içecek ve meşrubat siparişlerinin dağıtımını yaptığını ve ürünlerin bedelinin tahsilatını gerçekleştirdiğini, müşterileri ile yapılan anlaşmalar dahilinde distribütörlüğünü yaptığı firmaların ürünlerinin dağıtımı hususunda açık satış sözleşmesi yapıldığını, iş bu sözleşme ile müvekkili şirketin ve müşterinin yükümlülüklerinin belirlenmekte olup tarafların yükümlülüklerini getirdiği takdirde taahhüt edilenlerin yapıldığını, müvekkili şirketin davacı ile yine bu nedenle bir süredir ticari ilişki kurduğunu, davalının siparişlerini gereğince ve aksatmadan teslim ettiğini, açık satış sözleşmesinde kendi üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davacının dava dilekçesinde dayanak göstermiş olduğu açık satış sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının gerek müvekkili şirket tarafından gerekse dava dışı ...tarafından defalarca kez uyarıldığını, kendilerine yazılı ve sözlü ihtarlara rağmen davacı yükümlülüklerini yapmamak konusunda direndiğini, açık satış sözleşmesinde satışı yapılan ürün ve firmanın reyon dizaynı, dolap dizaynı, ilgili resim ve panoların dizaynı, müşterinin satın almış ürün miktarı gibi hususların davacı tarafından sözleşmeye aykırı bir şekilde ihlal edildiğini, başka bir şirketle anlaşan davacının kötü niyetle davranarak işletmesine kurulan tüm dizaynı bozduğunu, davacı vekilinin açık satış sözleşmesine istinaden 80.000TL işletme katkı payı olarak ödeme yapıldığı beyanın doğru olduğunu, ancak davacının bu ödemeyi aldıktan sonra sözleşme hükümlerine riayet etmemesi, müvekkili şirkete borcunu ödememesi nedeniyle müvekkili şirketin sözleşme hükümlerine dayanarak hizmetini pasife aldığını, ticari hayatta bir ticarin hakkında icra takibi yaptığı bir işletme ile çalışmaya, hizmet vermeye devam etmesinin olağan hayatın akışına aykırı olduğunu, müvekkili şirketin davacının borçlarını ödememesi üzerine davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, davacının beyanlarında her ne kadar sözleşmeye uygun hareket ettiğini, yüksük miktarda satışlar yaptığını iddia etmiş ise de bu iddiaların gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketten almış olduğu ürün miktarının belli olduğunu, ancak davacının yüksek miktarda sattığını iddia ettiği ürünü başka yerden temin ettiği anlamına gelmediğini, başka yerden temin edilen ürünler için gerek Sağlık Bakanlığı denetimlerinde gerekse diğer sorunlar nedeniyle müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, bilerek tüm dizaynının bozulması ve kırılması akabinde teknik ekibin gelmediğini, temizlik yapılmadığını beyan etmesinin kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, davacının kötü niyetli ve gerçeğe aykırı beyanlarıyla amacının hakim durumda olan müvekkili şirketin rekabet kurulu karşısında zor duruma düşürmek olduğunun ortada olduğunu, ancak gerek mevcut deliller gerekse tanıklar dinlendiğinde davacının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğinin ortaya çıkacağını, diğer taraftan gerek ürün sahibi ve gerekse açık satış sözleşmesinin tarafı olması bakımından ... Mah. ... Cad. No:... ... adresinde bulunan ...ye ihbar edilmesini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, davacının kötü niyetle başlatmış olduğu icra takibi nedeniyle %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İHBAR OLUNAN .... A Ş, vekili 22.12.2016 tarih İhbar dilekçesine cevap dilekçesi ile; davanın Müvekkil Şirket ile davalı ... arasında akdedilen ...tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi'nde belirtilen katkı bedelinin eksik ifa edildiğini bu sebeple de .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasıyla eksik ifa edilen 20.000,00-TL'nin yıllık %10,5 avans faizi ile birlikte tahsilini davalıdan talep etmiş, davalı tarafından ilgili borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz edilmesi üzerine işbu huzurdaki davanın ikame edildiğini, davacı tarafın iddialarının mesnetsiz, haksız kazanç sağlamaya yönelik ve kötüniyetli olması sebebiyle davanın tüm yönleriyle usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususlar; taraflar ve ayrıca dava dışı ...A.Ş. Arasında imzalanan 01/01/2015 tarihli sözleşme kapsamında davalı tarafın işletme faaliyetlerini katkı payının davacı tarafa ödenip ödenmediği, ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, davacı tarafın varsa talep edebileceği sözleşmeden kaynaklanan alacağı olup olmadığı, faizin türü ve başlangıcının ne olduğundan ibaret olduğu tespit edilmiştir.
DELİLLER;
...İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosya aslı celp edilmiştir.
... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosya sureti celp edilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde; dava konusu 26.05.2015 tarihli fatura, 26.05.2016 tarihli e-mail görüntüleri, ... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarname fotokopisi Mahkeme dosyasına sunulmuştur.
Davalı vekili tarafından delil dilekçesi ekinde; dava konusu olaya ilişkin fotoğraflar ve dava konusu sözleşme fotokopisi Mahkeme dosyasına sunulmuştur.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince fatura alacaklarının varlığı ve miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup; 25/09/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... ile davalı ...arasında imzalanmış 01.02.2015 tarihli "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" (Standart Sözleşme-Miktar Taahütlü) sözleşmesinin 12.maddesi doğrultusunda ödenmesi gereken 100.000,00TL'nin bakiye 20.000,00TL'sinin "İş bu sözleşmenin imzalanmasını müteakip "İşletme Faaliyetlerine Katkı" adıyla tanzim edilecek sözleşme süresince bir defaya mahsus olmak üzere ve herhangi bir hedefe ve yahut rakip ürünlerin satılması koşuluna bağlı olmaksızın, KDV dahil 20.000,00TL'lik faturanın düzenlenme ve davalı ...ye teslimini müteakiben 30 gün içerisinde ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, davacı firmanın davalı firmadan takip 01.04.2016 tarihi itibariyle; toplam 21.583,33TL olduğu, takip 01.04.2016 tarihinden itibaren 20.000,00TL asıl alacak üzerinden 3095 sayılı yasanın 2/2.maddesi doğrultusunda TC Merkez Bankası tarafından belirlenmiş olan yıllık %10,50 ve değişen oranlarda uygulanması gerektiği, tarafların masraf, yargılama giderleri ile avukatlık ücreti taleplerinin Mahkemenin kanaatine olduğu görüşüne varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince taraf itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla; 11/05/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle, davacı ... ile davalı ...arasında imzalanmış 01.02.2015 tarihli "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü) sözleşmesinin 12.maddesi doğrultusunda ödenmesi gereken 100.000,00TL'nin bakiye 20.000,00TL'sinin "İş bu sözleşmenin imzalanmasını müteakip "İşletme Faaliyetlerine Katkı" adıyla tanzim edilecek faturanın şirkete tesliminden sonra 30 gün içinde yapılacak ve iş bu sözleşme süresince bir defaya mahsus olmak üzere ve herhangi bir hedefe ve yahut rakip ürünlerin satılması koşuluna bağlı olmaksızın KDV dahil 20.000,00TL'lik faturanın düzenleme ve davalı ...ye teslimini müteakip 30 gün içerisinde ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, davacı firmanın davalı firmadan takip 01.04.2016 tarihi itibariyle; toplam 21.583,33TL alacağı olduğu, takip 01.04.2016 tarihinden itibaren 20.000,00TL asıl alacak üzerinden 3095 sayılı yasa 2/2.maddesi doğrultusunda TC Merkez Bankası tarafından belirlenmiş olan yıllık %10,50 ve değişen oranlarda uygulanması gerektiği, tarafların masraf, yargılama giderleri ile avukatlık ücreti taleplerinin mahkemenin takdirinde kaldığı görüşüne varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce ... Esas ... Karar sayılı ... tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmakla; kararın davalı vekilinin istinafı üzerine; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/1673 Esas 2019/245 Karar sayılı 22/02/2019 tarihli ilamı ile; kaldırılmakla dosya Mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince cevap dilekçesindeki savunma ve iddiaların irdelenmesi, sözleşme hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi bakımından bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olmakla; 24/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda, hukuki değerlendirme Mahkemenin takdirinde olmak üzere; davacının ... tarihinden sonraki ...mal alımının bulunmadığı, ancak rapor içerisinde belirtilen önceki dönemlere kıyasla günlük ortalama mal alımlarında sürekli artış olduğu, dava tarihinden sonraki dönemde ise günlük ortalama mal alımlarında ciddi miktarda düşüş olduğu, davalının iddiaları çerçevesinde sunmuş olduğu deliller, bilgi ve belgeler kapsamında davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerine aykırı davranıp davranmadığının tespiti yapılamadığından davalının sözleşmenin 21.maddesine dayanarak "kredi veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği" hükmünü uygulayamayacağı, bu nedenle davacının 20.000,00TL alacaklı olduğu, alacağın işlemiş faizinin de 1.563,33TL olarak hesaplandığı, icra inkar tazminatı ve sair taleplerin sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde,
Dava, hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında imzalanan açık satış sözleşmesi uyarınca davacıya ödenmesi gereken bakiye 20.000,00 TL katkı payının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı katkı payının hiçbir koşula bağlı olmaması nedeniyle ödenmesi gerektiğini iddia etmiş, davalı ise davacının sözleşmeye aykırı davrandığını, kendi edimini yerine getirmediğini, satışı yapılan ürün ve firmanın reyon dizaynı, ilgili pano ve resimlerin dizaynı, satın almış olduğu ürün miktarı gibi hususların davacı tarafından ihlal edildiğini iddia ederek davacının karşı taraftan edim talep etme hakkının bulunmadığını ileri sürmüştür.
Sözleşmenin 12. Maddesinde davaya konu fatura içeriği olan işletme katkı payı belirtilmiştir.
Sözleşmenin 2. Maddesi; "İşletici.... adresinde işletmekte olduğu işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımın yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı taahhüt eder." şeklindedir.
Sözleşmenin 3. Maddesinde; " İşletici işletmekte olduğu işyerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 80.000 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt etmektedir. İşbu sözleşme herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sonra erecektir. İşbu madde ile şirkete ait bira ürünlerinin işleticiye ait satış noktasında bulunurluğunun sağlanması hedeflenmekte; işleticiye Rekabet Kurulu'nun 22.04.2005 tarih 05-27/317-80 sayılı kararına aykırı olacak nitelikte tek marka satma yükümlülüğü getirilmemektedir." denilmektedir.
Sözleşmenin 10. Maddesi; "İşleticinin satış ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak uyması gereken kural ve şartlar ile yükümlülükler bu maddede düzenlenmektedir." şeklindedir.
Sözleşmenin 21. Maddesi; "İşletici, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenler ile işbu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi şirket veya bayi veya distribütör kayıtlarındaki borçları ile şirketten veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket veya bayi veya distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 50.000 ABD doları cezai şart ile birlikte şirket veya bayi ve distribütörün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder." şeklindedir.
Davacının dava tarihinden önceki dönemde günlük ortalama mal alımlarında sürekli artış olduğu bilirkişilerce tespit edilmiştir. O halde; davacının sözleşmenin 2. Ve 3. Maddesini ihlal etiğinden bahsedilemez.
Her ne kadar davalı taraf, davacının sözleşme gereğince satışı yapılan ürün ve firmanın reyon dizaynı, ilgili pano ve resimlerin dizaynı hususunda yükümlülüklerini ihlal etiğini iddia etmiş, bunu ispatlamak için delil ibraz etmiş ise de; elden tebliğ edildiği belirtilen belgede imza bulunmadığı, kime tebliğ edildiğinin bilinmediği görüldüğünden Mahkememizce bu belgeye itibar edilmemiştir. Ayrıca davalı tarafından dosyaya sunulan fotograf çıktılarının ne zaman çekildiği, işletme kurulurken mi sonraki dönemde mi çekildiği tespit edilememiş, taraflar arasında akdedilen sözleşme ekinde yerleşim planı ve kroki de bulunmadığından bu fotograflarla karşılştırma yapılamamış, bu bağlamda; davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlüğünü ihlal ettiği iddiası sabit görülmemiştir.
Tüm bu bilgiler ışığında; davalının iddialarını kanıtlayamadığı, davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerine aykırı davrandığının tespit edilemediği, bu nedenle sözleşmenin 21. Maddesine dayanarak 'kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceğine' dair hükmün uygulanamayacağı, davacının dava konusu faturayı sözleşme hükümlerine uygun olarak düzenlediği, faturanın ticari defter ve kayıtlara göre ödenmemiş olduğu, davacının bu nedenle 20.000,00-TL alacaklı durumda bulunduğu, faturanın ve ihtarnamenin 08/06/2015 tarihinde tebliğ edildiği, sözleşme hükümlerine göre 30 gün sonrası olan 09/07/2015 tarihinde davalının temerrüte düşeceği buna göre hesaplanan faizin 1.563,33-TL olduğu anlaşılmakla; açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, ayrıca dava konusu likit yani belirlenebilir olduğundan davacı tarafça talep edilip davalı da itirazında haksız olduğundan; kabul edilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 20.000,00TL asıl alacak, 1.563,33TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.563,33TL ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına,
2-Asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan alınması gereken 1.472,99TL harçtan peşin alınan 262,55TL'nin mahsubu ile bakiye 1.210,44TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Bozmadan önce verilen ... Esas ...Karar sayılı 26/06/2018 tarihli karar nedeniyle bakiye 1.211,81TL harcın tahsili için yazılan 01/10/2018 tarih ve 2018/413 harç tahsil nolu müzekkereye konu 1.211,81TL harcın tahsil edildiğine ilişkin makbuzun ibrazı halinde yatıran tarafa iadesine,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 296,05TL (29,20TL BH, 262,55TL PH, 4,30TL VH ) harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 3.486,35TL(3.200,00TL bilirkişi ücreti, 286,35TL tebliğ ve müzekkere masrafı) yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 3.458,28TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 50,00TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 0,50TL'sinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE;
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 175,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
10-Kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır