T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/345
KARAR NO: 2020/465
DAVA: TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 11/06/2019
KARAR TARİHİ: 14/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı ...Ş. vekili verdiği dava dilekçesinde, davalı ...Ş. ile 12.06.2018 tarihinde kendilerine ait ...'da ... Santrali kurulması için ön protokol yaptıklarını, bu protokole göre yapılacak santralin detay projeleri hazırlandıktan sonra projelerin ses ve akustik danışman firmasına gönderileceğini, bu firmanın hazırlayacağı rapor bedelinin de davalı şirket tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalının bu bedeli ödememesi üzerine davalıya ... 56. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesini gönderdiklerini ve proje bedeli olan olan 96.000,00 TL ve KDV'nin ilgili firmaya ödenmesinin istenildiğini, davalı şirketin de kendilerine ... 6. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesini göndererek danışman firmaya borçlarının olmadığını bildirdiğini ve proje bedelini ödemediğini, bu nedenle proje bedeli olan 113.280,00 TL'yi ilgili firmaya kendilerinin ödediğini, ödedikleri bedelin ödedikleri tarih olan 19.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ TALEBİ:
Davalı ...Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, davacının santrali kurmaktan vazgeçtiğini, sözleşmeye göre davacının santrali kurmaktan vazgeçmesi durumunda danışmanlık firmasının ücretini ödeme yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, ön protokolün imzalanmasından sekiz ay sonra ihtarname gönderildiğini, bu süre içinde teklif verilmesi, sözleşme imzalanması ve tesisin yapımına başlanılmasının talep edilmediğini, davacı tarafın delil olarak sunduğu 21.12.2018 tarihli @ postada döviz bazlı teklif sunmaları ve teminat göstermeleri için onay istediklerini, davacının kendilerine yanıt vermediğini, ekonomik sıkıntılarının olmadığını, davacının danışmanlık hizmeti aldığı ... Ltd. Şti. ile kendileri arasında sözleşme olmadığını, davacının bu şirketten danışmanlık hizmeti almakta ısrar etmesi nedeniyle başka firmalardan teklif alamadıklarını, davacı tarafın çıkarttığı fiyatın fahiş olduğunu, davacı tarafın dosyaya sunduğu ödeme dekontunda ödemenin neye ilişkin olduğunun belli olmadığını, davacı tarafın ödemeyi yaptıktan sonra kendilerini temerrüte düşürmediğini, dava dışı üçüncü firmanın da kendilerine ihtarname göndermediğini, ödeme yapıldıktan sonra da kendilerine bilgi verilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 129'a göre üçüncü kişi yararına sözleşmeden kaynaklı alacak davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, 12.06.2018 tarihli Elektrik Üretim Santrali Ön Protokolünü, ... 56. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, ... 6. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, @ posta yazışmalarını, tanık beyanlarını, ticari defterleri, yemin delilini, keşif ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı taraf, 12.06.2018 tarihli Elektrik Üretim Santrali Ön Protokolünü, ... 56. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, ... 6. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesini, @ posta yazışmalarını, tanık beyanlarını, ticari defterleri, yemin delilini, keşif ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 129'a göre üçüncü kişi yararına sözleşmeden kaynaklı alacak davasıdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 470'e göre; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." Taraflar arasında yapılan 12.06.2018 tarihli Elektrik Üretim Santrali Ön Protokolünün 1'inci maddesinde "Taraflar (...) Zorlu Center içerisinde koşulları ana sözleşmede belirlenmek üzere trijenerasyon elektrik üretim santrali kurulması konusunda karşılıklı olarak mutabakata varmışlardır." hükmü yer almaktadır. Yapılan sözleşme bu yönüyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 470 ve devamı maddelerine göre eser sözleşmesi niteliğindedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 129'a göre; "Kendi adına sözleşme yapan kişi, sözleşmeye üçüncü kişi yararına bir edim yükümlülüğü koydurmuşsa, edimin üçüncü kişiye ifa edilmesini isteyebilir." Sözleşmenin 2'nci maddesinde "Firma, kurulacak tesisin detay projelerini hazırlayacak, ... tarafından belirlenecek ses ve akustik danışman firmasına gönderecektir. Ses ve akustik danışman firması, ilgili projeler kapsamında gerekli hesaplamaları yaparak, sonuçlarını taraflara yazılı olarak raporlayacaktır." hükmü getirilmiştir. Sözleşmedeki bu madde ile kurulacak santralin ses ve akustik özellikleri konusunda başka bir firmadan hizmet alımı yapılacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmedeki bu madde TBK m. 129'a göre üçüncü kişi yararına sözleşme hükmündedir. Sözleşmenin 4'üncü maddesinde de "Taraflar ses ve akustik danışman firmasının danışmanlık bedelinin, firma tarafından karşılanması konusunda mutabıktırlar" hükmü getirilerek edimin üçüncü kişi konumundaki ses ve akustik danışmanlık firmasına yapılması konusunda da anlaşmışlardır.
Sözleşmede belirtilen ses ve akustik danışmanlık firmasından alınacak hizmetin türü ise ilgili projeler kapsamında gerekli hesaplamalar yapılarak sonuçlarının taraflara yazılı olarak raporlanması olup hukuki niteliği 6098 sayılı TBK m. 502 ve devamı maddelerine göre vekâlet ve iş görme sözleşmesidir. Dolayısıyla davacı ve davalı arasında yapılan eser sözleşmesi içerisinde düzenlenen maddelerle 6098 sayılı TBK m. 129'a göre üçüncü kişi yararına vekâlet ve iş görme sözleşmesi düzenlenmiştir.
Davacı tarafın davalıya gönderdiği ... 56. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesi incelendiğinde davalının hazırladığı projelerin ses ve akustik danışman firmasına ulaştırıldığı, bu firma tarafından hazırlanan raporun da 14.11.2018 tarihinde teslim edildiği ama davalı şirketin ses ve akustik danışmanlık firmasının bedelini ödemediği ihtar edilmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 4'üncü maddesine göre ses ve akustik danışmanlık firmasının bedelini ödeme yükümlülüğü davalı tarafın üzerinde olup ancak davacının sözleşme konusu santrali yapmaktan vazgeçmesi durumunda bu bedelin belgelendirilmesi durumunda davalıya ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacının davalıya gönderdiği ihtarnameden taraflar arasındaki sözleşmeye göre plan proje hazırlama ve bu plan ve projelerin danışmanlık firmasına sunulması aşamasının tamamlandığı dolayısıyla da danışmanlık firmasının ücretinin davalı yönünden muaccel hale geldiği anlaşılmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 129'a göre; "Kendi adına sözleşme yapan kişi, sözleşmeye üçüncü kişi yararına bir edim yükümlülüğü koydurmuşsa, edimin üçüncü kişiye ifa edilmesini isteyebilir." Davacının davalıya gönderdiği Beyoğlu 56. Noterliğinin 06.02.2019 tarih ve 02195 sayılı ihtarnamesi incelendiğinde TBK m. 129'a uygun şekilde danışmanlık firmasının ücretinin bu firmaya ödenmesi talep edilmiş, ödenmemesi durumunda ücretin kendileri tarafından ödeneceği ve davalıya rücu edileceği ihtar edilmiştir. Danışmanlık firmasına davalının ücreti ödememesi üzerine de ücret davacı tarafından ödenmiştir.
Danışmanlık firmasına yapılan ödeme ile ilgili olarak davalı taraf, davacının danışmanlık hizmeti aldığı dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti. ile kendileri arasında sözleşme olmadığı, davacının bu şirketten danışmanlık hizmeti almakta ısrar etmesi nedeniyle başka firmalardan teklif alamadıkları, davacı tarafın çıkarttığı fiyatın fahiş olduğu, davacı tarafın dosyaya sunduğu ödeme dekontunda ödemenin neye ilişkin olduğunun belli olmadığı, davacı tarafın ödemeyi yaptıktan sonra kendilerini temerrüte düşürmediği, dava dışı üçüncü firmanın da kendilerine ihtarname göndermediği, ödeme yapıldıktan sonra da kendilerine bilgi verilmediği itirazlarında bulunmuştur.
Taraflar arasında yapılan 12.06.2018 tarihli Elektrik Üretim Santrali Ön Protokolünde 6098 sayılı TBK m. 129'a göre üçüncü kişi yararına sözleşme maddesi olması nedeniyle davacının danışmanlık hizmeti aldığı dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti. ile davalı arasında ayrıca bir sözleşme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Sözleşmenin 2'nci maddesinde "Firma, kurulacak tesisin detay projelerini hazırlayacak, ... tarafından belirlenecek ses ve akustik danışman firmasına gönderecektir. Ses ve akustik danışman firması, ilgili projeler kapsamında gerekli hesaplamaları yaparak, sonuçlarını taraflara yazılı olarak raporlayacaktır." hükmü getirilmiştir. Dolayısıyla davalı taraf ses ve danışmanlık firmasının davacı tarafından seçileceğini sözlemeyi imzalarken kabul etmiş olup davacının tercih ettiği şirketten danışmanlık hizmeti almakta ısrar etmesi nedeniyle başka firmalardan teklif alamadıkları itirazının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Sözleşmenin 4'üncü maddesinde de "Taraflar ses ve akustik danışman firmasının danışmanlık bedelinin, firma tarafından karşılanması konusunda mutabıktırlar." hükmü getirilmiştir. Davalı taraf sözleşmeye hizmet alınacak danışmanlık firmasının vereceği hizmetin bedeli konusunda bir çekince koymamış olup bu nedenle davacı tarafın çıkarttığı fiyatın fahiş olduğu itirazında bulunmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.
Davalı taraf, davacı tarafın dosyaya sunduğu ödeme dekontunda ödemenin neye ilişkin olduğunun belli olmadığı itirazında bulunmuşsa da dosyaya sunulan ödeme dekontunda ödemenin dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti.'ne yapıldığı açıkça görülmektedir.
Davalı taraf, davacı tarafın ödemeyi yaptıktan sonra kendilerini temerrüte düşürmediği, dava dışı üçüncü firmanın da kendilerine ihtarname göndermediği, ödeme yapıldıktan sonra da kendilerine bilgi verilmediği itirazlarında bulunmuştur. 6098 sayılı TBK m. 129'a göre edimin üçüncü kişiye ifa edilmesini isteyebilme hakkına sahip olan davacı bu hakkını davalı tarafa gönderdiği ... 56. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile kullanmış ve davalı tarafı temerrüte düşürmüştür. Danışmanlık firmasının ücretini davacı taraf ödemek zorunda kaldığı için 6098 sayılı TBK m. 73'e göre rücu hakkına sahiptir.
Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 3'üncü maddesinde "Ses ve Akustik Danışmanlık firması ilgili hesaplamaları yaparken taraflar iş bu protokol kapsamında sözleşme imzalamak için görüşmelere başlayacaktır." düzenlemesi yapılmıştır. Dosya içerisine delil olarak sunulan @ postaların incelenmesi sonucunda davacı ile davalı arasında 26.09.2019 tarihine kadar yapılacak olan santralle ilgili olarak ücret pazarlığının ve proje çalışmalarının sürdüğü, davalı tarafın davacıdan döviz bazlı teklif sunması ve teminat göstermesini istediği anlaşılmaktadır. Bu @ posta yazışmaları davacının davalıya gönderdiği ... 56. Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesinden sonra da devam etmiş olup sözleşmenin 3'üncü maddesine göre asıl sözleşmeyi imzalamak için tarafların görüşmelere başladığı ve görüşmelerin devam ettiğini göstermektedir. Dolayısıyla davalı tarafın davacının santralin yapımından vazgeçtiği, bu nedenle de danışmanlık firmasının ücretinden davacının sorumlu olduğu yönündeki itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir.
Bu gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Faiz başlangıç tarihi olarak da davacının 06.02.2019 tarihinde davalıya ihtarname göndererek 6098 sayılı TBK m. 117'ye göre temerrüte düşürdüğü anlaşılmakla davacının danışmanlık firmasına ödeme yaptığı 19.03.2019 tarihi esas alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-113.280,00-TL alacağın 19/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 7.738,15-TL nispi karar harcından peşin alınan 1.934,54-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.803,61-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 14.711,60-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 2.247,54-TL'nin ( 44,40-TL BVH, 6,40-TL VH, 1.934,54-TL Peşin Harç, 262,20-TL Tebliğ ve Posta ) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/09/2020
Katip ...
*e-imzalıdır
Hakim ...
*e-imzalıdır