T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/365
KARAR NO: 2020/182
DAVA: İSTİRDAT
DAVA TARİHİ: 18/06/2019
KARAR TARİHİ: 24/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ:
Davacı ... Ltd. Şti. vekili verdiği dava dilekçesinde, davacının iş yerinin soyulduğunu, bu esnada davaya konu... Şubesi, ...numaralı, keşidecis... olan 3.000.00 TL bedelli, 15.08.2018 keşide tarihli çekin de çalındığını, olay nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunduklarını, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından ödemeden men kararı verildiğini, çekin daha sonra davalı ... tarafından İş Bankası aracılığı ile takasa sunulduğunu öğrendiklerini, çek arkasında yer alan cirantalardan kendilerinden sonra gelen...Ltd. Şti. ile ticari ve hukuki ilişkisinin olmadığını, çeki elinde bulunduran davalının çeki tarafına iade etmesi için dava açtığını belirtmiştir.
DAVALININ TALEBİ:
Davalı ... vekili verdiği cevap dilekçesinde, davaya konu çekle ilgisinin olmadığını, kendisinin ...Şubesi, ... numaralı, keşidecisi ...Ltd. Şti. olan 2.400,00 TL bedelli, 15.06.2018 keşide tarihli çeki ağabeyi ...'a ait olan ...Ltd. Şti. adına bankaya sunduğunu, bunun dışında başka bir çekle ilgilisinin olmadığını belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ:
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadı davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı taraf, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasını,...Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.
Davalı taraf cevap dilekçesi vermiş ancak delil sunmamıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesine göre; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Mahkememizde açılmış olan dava bu yasa kapsamında arabuluculuk dava şartına bağlı olup arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmakla davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadı davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Bu maddeye göre yetkili hamil iddiasında bulunan kişi öncelikle yetkili hamil olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Yetkili hamilin ispatı ise 6102 sayılı TTK m. 790'a göre yapılacaktır. Bu maddeye göre; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." Bu maddeye göre davacının yetkili hamil sayılabilmesi için çekin arkasındaki müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan davacının hak sahibi olduğunun anlaşılması gerekmektedir.
Dava konusu çek görüntüsü getirtilerek dosya içerisine alınmış ve incelenmiştir. Çekin lehtarının davacı ... Ltd. Şti. olduğu görülmektedir. Bu nedenle 6102 sayılı TTK m. 790'a göre davacı yetkili hamil olduğunu ispatlamıştır.
Dava konusu çekin kim tarafından hangi tarihte sunulduğunun tespiti için ...gülü isimli kişi tarafından takasa sunulduğu bilgisi verilmiştir.
Dava konusu çek incelendiğinde çekin ön yüzünde lehtar olarak davacı...Ltd. Şti. olduğu, keşidecisinin ... olduğu görülmekte, arka yüzünde ise sırasıyla davacı ... Ltd. Şti, ...Ticaret Ldt. Şti., ..., ... ve...'nün ciroları olduğu görülmektedir. Davalı ...'ın ise cirosu bulunmamaktadır.
6102 sayılı TTK m. 792'ye göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Bu madde hükmüne göre çeki geri vermekle yükümlü olan kişi "çek eline geçmiş bulunan yeni hamil" olup davalı ... gerek bankalardan gelen yazı cevaplarından gerekse çek üzerindeki ciranta bilgilerinden anlaşıldığı üzere çek eline geçmiş yeni hamil durumunda değildir. Bu nedenle davada taraf ehliyeti de bulunmamaktadır.
Bu gerekçelerle 6100 sayılı HMK m. 114/I-d ve 115'e göre davanın usulden reddine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davalının açılan davada taraf sıfatı olmadığı anlaşılmakla, davanın 6100 sayılı HMK madde 114/1-d ve madde 115'e göre usulden REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin icra iflas kanunu madde 72'ye göre istirdat davalarında kötüniyet tazminatı düzenlenmediğinden cevap dilekçelerinde de kötüniyet tazminatı talebinde bulunmadıklarından talebin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 54,40-TL maktu karar harcının peşin alınan 51,24-TL harçtan mahsubu ile eksik 3,16-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/02/2020
Katip ...
*e-imzalıdır
Hakim ...
*e-imzalıdır