T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/483
KARAR NO:2022/180
DAVA:Menfi Tespit-İstirdat
DAVA TARİHİ:30/10/2018
KARAR TARİHİ:29/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit-İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi olan ... davalılardan ... A.Ş ... Şubesinden 06/04/2016 tarihinde Bitkisel Üretim Tarım Kredisi çektiğini, müvekkillerin murisinin 30/10/2016' da vefat ettiğini, davalıların hayat sigortası nedeniyle bakiye borcu ödemiş iseler de çekilen krediye bağlı kredi kartı borcunu, hayat sigortası primi kesilmiş olmasına rağmen borç olarak tahsil edildiğini, davacı murisi olan eşi tarafından davalı bankadan kullanılan kredinin sigortalı olması nedeniyle bakiye kredi borcunun ödenmesinin kendisinden talep edilemeyeceğini, bakiye kredi borcunun sigorta şirketinden poliçe limitleri dahilinde karşılanması ve geriye kalan bedelin tarafına iadesine karar verilmesini istediğini, dava konusu uyuşmazlığın sigorta hukukuna göre değerlendirilmesi ve husumetin sigorta şirketine yöneltilmesinin gerektiğini, davanın husumetten reddine karar verildiğini, hükmün davacı tarafından temyiz edildiğini, davalı banka kredi sözleşmesinin tarafı ve aynı zamanda daini mürtehini olup husumet yöneltilmesinin doğru olduğunu, temyiz olan hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildiğini, peşin alınan harcın istek halinde iadesine karar verildiğini, re'sen göze alınacak sair nedenlerle fazlaya ait hak ve alacak istemlerinin saklı tutulması gerektiğini, müvekkillerinin davalı bankaya ödediği borcun ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği cevap dilekçesinde özetle; Açılan davanın 1yıldan fazla süre içinde açılması zamanaşımı sebebiyle davanın reddini gerektirdiğini, müteveffanın 06/04/2016 tarihli kredi sözleşmesine binaen sigortaca karşılanmayan faiz borcunu ödediklerini, müteveffanın kullandığı tarım kredisi için anapara üzerinden teminata alınarak hayat sigortası primi ve tarım kart tahsis edildiğini, taraflar arasında anlaşma sağlanıp 20/02/2017 tarihinde borçlarını ödemiş olduğunu, ...'in müşteri hesabına yatırılarak tüm kredilerinin kapatılmış olduğunu, davacı tarafından yapılan sigorta ödemesinin kredi kartı ilişkin borç bakiyesinin kapatıldığını, davacılar tarafından yapılan ödemenin hayat sözleşmesi kapsamında teminat dışında kalan faiz alacağına ilişkin olduğunu, müvekkil bankanın müteveffanın vefatından sonra o dönem mirasçıların ödeme yapmasını beklediğini, yapılan tahsilat ile kredilerini kapattığını, davacıların ise ödemiş olduğu borçlarını yaklaşık iki yıl aradan sonra iadesini talep ettiklerini, taraflarına yöneltilen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekili şirketin ikametgah adresinin ... Cad. No:22 ... İstanbul olduğunu, müvekkili şirketin adresi dikkate alındığında davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davanın hayat sigortası sözleşmesine ilişkin olduğunu, 6102 sayılı TTK 1420 maddesi göre sigorta alacaklarında zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, yine hayat sigortası genel şartlarının zamanaşımını düzenleyen C.13 maddesine göre sigorta sözleşmelerinden doğan tüm taleplerin 2 yıl zamanaşımına uğrayacağının hüküm altına alındığını, başvuruya konu sigorta poliçeleri üzerinde ... Bankası ...'nun daini mürtehin kaydı bulunduğunu, daini mürtehinin davanın açılmasına muvafakat ettiğine dair belgeyi sunmadığından davanın reddinin gerektiğini, öncelikle davanın yetki, görev, zamanaşımı ve husumetten reddini, davanın esastan reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacılara tahmil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan husus; davacıların murisi ...'in bakiye borcu ve çekilen krediye bağlı kredi kartı borcu olarak ödenen bedelin hayat sigortasından karşılanması gerektiğinden bahisle istirdatı ve borçlu olmadıklarının tespiti talebidir.
DELİLLER;
... ... Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak muris ...'e ait dava konusu tarım kredi dosyası ve tarımkarta ilişkin belgeler celp edilmiştir.
... Bankası ... Şubesine müzekkere yazılarak dava konusu kredi bakiyesi ve ödemeye ilişkin ödeme dekontları celp edilmiştir.
Dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas ... Karar sayılı 05/11/2018 tarihli yetkisizlik kararı gereği Mahkememiz esasına kayıt edildiği görülmüştür.
... Bankası İstanbul'a müzekkere yazılarak davalı ... A.Ş'den gönderilen sigorta ödemesinin ne kadar olduğuna ilişkin belgelerin ibraz edilmesi ve ne kadarının davacılara aktarıldığını gösterir belgelerin gönderilmesi, banka tarafından faiz olarak tahsil ettiğini beyan ettiği 3.173,00TL yönünden de faiz hesaplamasına ilişkin belgelerin sunulması, banka tarafından davacı tarafından sunulan 4.512,83TL kart ödemesine ilişkin dekontu kabul etmediğiniz ancak bu dekontun dosyada mevcut olduğu ve bankanızın bu dekont ile 4.512,83TL'yi tahsil edip etmediği hususları sorulmuştur.
Davacı vekili tarafından 14/01/2020 tarihli dilekçe ile dava konusu kredi genel sözleşmesinin örnekleri, tarım kart üyelik sözleşmesinin örnekleri, kredi ödeme planı, ... emeklilik tarafından yapılan ödeme dekontu, davacılar tarafından 20.02.2017 tarihinde yapılan 3.173TL bedelli ödeme fişi ve dekontu, müteveffanın hesap hareketlerini gösterir ekran görüntüleri, 20.02.2017 tarihli hesap kapatma dekontları, müteveffa adına mirasçılar yapılan yazılı başvuru belgeleri Mahkeme dosyasına sunulmuştur.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 16/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı ... A.Ş'nin ...'in kullandığı krediye istinaden düzenlediği hayat poliçe teminat tutarı 15.000,00TL'nin tamamını 20.02.2017 tarihinde ... Bankası ... Şubesi nezdinde mevcut ... hesabına yatırdığı, davalı ... A.Ş tarım kart kredi kartına bağlı olarak düzenlenen hayat poliçe teminat tutarı 4.800,00TL'nin 4.325,51TL'lik kısmını 20.02.2017 tarihinde ... Bankası ... Şubesi nezdinde mevcut ... hesabına yatırdığı, bakiye 474,49TL kaldığı, davacılar tarafından davalı bankaya 4.512,83TL ödeme yapılmadığı, davacılar tarafından ibraz edilen dekontun davalı bankanın tarım kredi kartı borcunun ...'in hesabından tenzil edilerek ödenmiş olduğuna dair bir belge olduğu, davacıların 4.512,83TL'nin tahsilini talep etmelerinin dayanağının bulunduğu, müteveffa ...'in kullandığı kredi ile kredi kart borcunun 20.02.2017 tarihinde kapanmış olduğundan davacıların bankaya borcu bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacılar vekili 30/09/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; müteveffa muristen tarım-kart kredi kartı için hayat sigortası poliçesi düzenlenmiş olup poliçe bedelinin ödendiğini, poliçe bedelinin 4.800,00.TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin taraflarına 4.325,51TL ödendiğini, müvekkillerinin ise hesaptan tarım kart ödemesi olarak 4.512,83 TL hesaptan ödediğini, müvekkili ...'in ise ayrıca 3.173,00TL ödediğini, sigortanın taraflarına eksik ödeme yaptığını, 4.512,83 TL'nin müvekkillerinin ödediğini, sigortanın ödediği 4.325,51TL, aradaki farkın 187,32TL olup ayrıca davacılardan ...'den 3.173,00. TL tahsil edildiğini, toplamda müvekkillerinden 3.360,32TL fazla tahsilat yapıldığını, bu nedenle rapora itiraz ettiklerini, banka ve sigortanın her şekilde eksik ödeme yaptığını, kredi kartının da hayat sigortasına bağlandığını, hesap hatasının açıkca görülebildiğini, bu nedenle taraflarınca hesap hatasının değerlendirilmesini veya bu konuda ek rapor istenmesini, talep sonucunun bilirkişi raporuna göre 3.360,32TL olarak ıslah ettiklerini ve ıslah dilekçesine göre karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...'in, davalı bankadan tarım kredisi çektiğini, tarımkart kredi kartı çıkarttığını, hesabından hayat sigortası primi kesildiğini, murisin vefatından sonra bankanın müvekkillerinin hesabına ölüm tazminatını ve kredi bakiye borcunu yatırdığını ancak hayat sigortası primi yatırılmasına rağmen hesap kapama tarihinde faiz ve kredi borcu olarak müvekkillerinden 4.512,83 TL tahsil edildiğini, bunun haksız olduğunu beyan ederek; işbu bedelin iadesi ile müvekkillerinin hayat sigortası sebebi ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı banka vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak, ... Emeklilik tarafından gerekli ödemeler bankaya yapıldıktan sonra hayat sigortası kapsamı dışında kalan CTD bitkisel üretim kredisinin 3.173,00TL faiz bakiye borcunun davacılar tarafından kayıtsız şartsız ödenerek murisin tüm kredilerinin kapatıldığını, davacının iddia ettiği 4.512,83 TLnin, sigortanın ödemesi olup müteveffanın kredisinin anaparası ve tarım kartına ilişkin borç bakiyesinin kapatıldığını beyan etmiş, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak murise ait iki poliçe olduğunu, taraflarınca bir poliçe kapsamında teminatın tamamı olan 15.000,00 TL'nin kredi borcuna istinaden davalı bankaya ödendiğini, diğer poliçe kapsamında teminatın 4.325,51 TL'sinin kredi borcuna istinaden bankaya ödendiğini, geriye kalan 474,49 TL'nin ödenmesi için yasal olarak zorunlu bulunan veraset ve ilişiksizlik belgesi talep edildiği ancak henüz sunulmadığını, başkaca ödenecek tutar olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
6102 sayılı TTK 1420 maddesine göre sigorta alacaklarında zamanaşımı süresi 2 yıldır. Yine, Hayat Sigortası Genel Şartlarının zamanaşımını düzenleyen C.13 maddesine göre sigorta sözleşmelerinden doğan tüm taleplerin 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı hüküm altına alınmıştır. Davacıların istirdatını talep ettikleri miktar, 20/02/2017 tarihinde yatırılmış, işbu dava 2 yıllık zamanaşımı süresinde 30/10/2018 tarihinde açılmıştır. Bu sebeple zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava sigorta sözleşmesinden ve kredi sözleşmesinden kaynaklandığından sözleşmelerin tarafı olan davalıların husumet itirazları, ayrı ayrı reddedilmiştir.
Müteveffa ...'in ... Bankası ... Şubesinden kullandığı 06/04/2016 tarihli krediye istinaden, davalı ... A.Ş nezdinde ... sayılı hayat poliçesi mevcut olup, poliçede vefat teminatı 15.000,00 TL olarak belirlenmiştir.
Müteveffa ...'in kullandığı tarım kart- kredi kartına ilişkin olarak davalı ... A.Ş nezdinde, 2439 sayılı Hayat poliçesi düzenlenmiş olup poliçede teminat tutarı 4.800,00 TL olarak belirlenmiştir.
Davacıların miras bırakanı müteveffa ... 30/10/2016 tarihinde vefat etmiştir. Davalı ... A.Ş, 20.02.2017 tarihinde krediye bağlı hayat poliçe teminat tutarı 15.000,00 TL ile kredi kartına bağlı hayat poliçesinden 4.325,51 TL olmak üzerc toplam 19.325,51 TL ödeme yapmıştır.
Davalı ... A.Ş, krediye bağlı teminat tutarının tamamı olan 15.000,00 TL'yi ödemiş bulunmaktadır. Kredi kartı - tarım karta bağlı 66192439 sayılı hayat poliçe teminat tuları 4.800,00 TL'nin 4.325,51 TL'lik kısmını ... Bankasına ödemiş, bakiye ödemesi gereken tutar 474,49 TL olarak belirlenmektedir.
Davalı ... Bankası, diğer davalı ... ve A.Ş tarafından ...'in hesabına gönderilen 19.325,51 TL'den, hesaptan tarım kart ödcmesini 4.512,83 TL olarak tahsil etmek sureti ile, diğer bir anlatımla tarım kart borcunu sigorta şirketi tarafından yatırılan miktardan tenzil etmek sureti ile kapatmış bulunmaktadır.
... Bankası ... Şubesi, yapılan bu işleme istinaden davacı ...'e 4.512,83 TL tutarlı banka dekontumu vermiştir. Banka dekontu üzerinde “hesaptan tarım kart ödemesi” yapıldığı yazılıdır. Bankaya davacı ... tarafından ayrıca 4.512,83 TL yatırılmamıştır. Davacıların elinde bulunan dekontta “hesaba para yatırılmıştır” ibaresi yer almamaktadır. Dekont, sadece bankanın yaptığı işlemi tevsik eden bir dekonttur.
Davacılar tarafından ... hesabına 3.173,00 TL 20.02.2017 tarihinde yatırılmak sureti ile ... tarafından kullanılan kredinin bakiyesi kapatılmış bulunmaktadır. Bu miktar, sigorta teminat miktarını aşan miktardır.
Tüm dosya kapsamından; davacıların murisinin tarım kart kredi borcu ile bitkisel üretim kredi borcu kapanmış olduğundan, davacıların bankaya her hangi bir borçları olmadığı, 4.325,51 TL tutarlı bir ödeme yapmadıkları, taraflarından haksız olarak alınan bedelin söz konusu olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 80,70 TL maktu karar harcının peşin alınan 77,06 TL harcın mahsubu ile eksik 3,64TL harcın davacılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA;
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.512,83TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluklarında gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2022
Katip ...
*e-imzalıdır
Hakim ...
*e-imzalıdır