T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/683
KARAR NO:2021/446
DAVA:Tespit-Tazminat (Bayilik ve Ariyet Sözleşmesinden Kaynaklanan )
DAVA TARİHİ:13/12/2019
KARAR TARİHİ:01/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tespit-Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirketin, ... İli, ... İlçesi,...Cad No: ... ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz ve üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunda, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile akdettiği bayilik sözleşmesi (EK-2: 29.12.2015 tarihli Bayilik Sözleşmesi) ile davacı yana ... markası altında bayilik faaliyetinde bulunma hakkı tanındığını, kurumsal kimlik giydirme ekipmanları ve bir takım demirbaşların ariyeten teslim edildiğini, ayrıca müvekkil şirket ile davacı şirket arasında 10.12.2015 tarihli protokol imzalandığını ve işbu protokol ile davalı şirketçe 5 yıl süreli olarak bayilik faaliyeti üstlenildiğini, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından davalıya, bayilik sözleşmesine konu akaryakıt istasyonunda, bayilik sözleşmesi süresince ve bayilik faaliyetinde kullanmak üzere bir kısım malların ariyet olarak verildiğini, bahse konu malların davalı şirkete sağlam ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, ancak ne var ki, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin İşletme Kuralları başlıklı 6. Maddesinin B bendinin davalı tarafça açıkça ihlal edilmesi, davalı bayinin uzun süredir akaryakıt alım ve satımı yapmaması nedeniyle söz konusu bayilik sözleşmesinin 22.11.2018 tarihinde feshedildiğini, davalının ... lisans numaralı bayilik lisansının EPDK tarafından iptal edildiğini, her ne kadar feshi müteakip, müvekkil şirket ekipleri tarafından 24.11.2018 tarihinde ariyetlerin teslimi için anılan akaryakıt istasyonuna gidilmişse de davalı tarafça bu malzemelerin sökümüne izin verilmediğini, bu nedenlerle öncelikle tespit talebimizin kabulü ile, ... İli, ... İlçesi, ...Cad No: ... ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz ve üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunda keşif yapılarak, dava konusu ariyet malları olan kurumsal kimlik giydirme, ışıklı ağaç, market raf tefrişatı, tank ve pompa otomasyonu, otobil ekipmanlarının bulunup bulunmadığını, tedbir taleplerinin kabulü ile, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sona ermiş olması nedeniyle davalı tarafın müvekkili şirketin adı ve markası altında satış yapmasının veya müvekkili şirkete ait ariyet malzemelerin kullanılmasının yıpranmasının ve zarar görmesinin önlenmesi amacıyla dava konusu ariyet malzemelerin dava sonuna kadar muhafaza edilmek üzere yediemin sıfatıyla müvekkiline teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu ariyet malları olan kurumsal kimlik giydirme, ışıklı ağaç, market raf tefrişatı, tank ve pompa otomasyonu, otobil ekipmanlarının davalıdan alınarak müvekkili şirkete aynen iadesini, aynen iadenin mümkün olmaması halinde, dava konusu malların bilirkişi tarafından tespit edilecek rayiç bedellerin - fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL’nin, davalı tarafın malları iade borcunun doğduğu fesih tarihi olan 22.11.2018'den itibaren TCMB’nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; taraflar arasında akdedilip fesh edilen bayilik sözleşmesi gereğince demirbaşların teslim edilip edilmediği, varsa bunların davacıya aynen teslim edilip edilemeyeceği, aynen teslim mümkün olmadığı takdirde tespit edilecek rayiç bedellerinin faizi ile tahsilinin mümkün olup olmadığından ibaret olduğu görülmüştür.
DELİLER;
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde 29/12/2015 tarihli Bayilik Sözleşmesi, 10/12/2015 tarihli protokol, 15/03/2018 tarihli ariyet sözleşmesi, teslim tutanağı, hesap tablosu ve .... Noterliğinin 17/01/2019 tarih ve 1969 yevmiye numaralı ihtarname örneği Mahkememiz dosyasına sunulmuştur.
... Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... İlçesi ... Mah. ...Cad. No:... ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmazın tapu örneği celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup; 26/02/2021tarihli bilirkişi raporunda özetle; Montajlı olarak sağlam bir şekilde akaryakıt istasyonunda bulunduğu ve muhafaza edildiği, yerinde görülerek tespit edilmiştir. Ancak davacıya teslim edilip edilmediği tarafımızdan bilinmemektedir. Ünite ve ekipmanların faturaları, ... Kurumu yurt içi üretici fiyat endeksi baz alınarak 13.12.2019 tarihli dava dilekçesine göre güncel rayiç bedel hesaplanmıştır. Davacı ...nin dava dosyasında adı geçen ünite ve ekipmanlarından dolayı davalıdan güncel alacağının 170.508,24 TL, fesih tarihi Kasım 2018'deki alacağının 162.423,67 TL, temerrüt tarihi Şubat 2019'a göre alacağının 159.686,25 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava akaryakıt bayilik sözleşmesi ile birlikte imzalanan ariyet sözleşmesi gereğince, davalıya ariyeten teslim edilenlerin sözleşmenin feshi nedeniyle aynen iadesi, aynen iadenin mümkün olmaması halinde bedelinin tahsili davasıdır.
Dosyaya sunulan 29/12/2015 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi, 10/12/2015 tarihli protokol ve 15/03/2016 tarihli ariyet sözleşmesi ve ariyet sözleşmesi eki verilenler listesinden, taraflar arasında 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve ariyet sözleşmesi yapıldığı, ariyet sözleşmesi ekinde bulunan verilenler listesinde yazılı kesintisiz güç kaynağı, kurumsal kimlik giydirme, ışıklı ağaç, market raf tefrişatı, tank ve pompa otomasyonu, otobil ekipmanlarının, davacı tarafça davalıya ariyet olarak verildiği anlaşılmıştır. Yine dosyaya sunulan .... Noterliğinin 17/01/2019 tarih ve ... yev. nolu İhbarnamesinden davacının taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 22/11/2018 tarihinde feshedildiği, ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içinde ariyet olarak verilenlerin iadesini ihtar etmiş, ihtarname davalıya 08/02/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce dava konusu akaryakıt istasyonun bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılarak; mahallinde inşaat mühendisi ve makine mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak; dava konusu ariyetlerin istasyonda bulunup bulunmadığı, davacıya teslim edilip edilmediği hususunun ve ariyetlerin rayiç değerinin hesaplanması istenmiştir. 26/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu ariyetlerin, montajlı olarak sağlam bir şekilde akaryakıt istasyonunda bulunduğu, ünite ve ekipmanların faturaları, ... Kurumu yurt içi üretici fiyat endeksi baz alınarak ariyetlerin dava tarihi itibari ile güncel değerinin 170.508,24 TL olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamından, davaya konu kesintisiz güç kaynağı, kurumsal kimlik giydirme, ışıklı ağaç, market raf tefrişatı, tank ve pompa otomasyonu ve otobil ekipmanlarının davacıya ait olduğu, davalıya ariyeten verildiği, taraflar arasındaki bayilik ve ariyet sözleşmesinin sona erdiği anlaşıldığından; ariyet olarak verilenlerin davacıya ait olduğunun ve davalıya ait akaryakıt istasyonunda olduğunun tespiti ile ariyetlerin iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde bilirkişilerce tespit edilen rayiç değerinin davacıya ödenmesi davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının tespiti talebinin KABULÜ ile,
Davaya konu ve davalı tarafa ariyet olarak verilen kesintisiz güç kaynağı, kurumsal kimlik giydirme, ışıklı ağaç, market raf tefrişatı, tank ve pompa otomasyonu, otobil ekipmanlarının ... ili, ... ilçesi, ...Cad. No:... ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki akaryakıt istasyonunda olduğunun TESPİTİNE,
2- Ariyetlerin aynen teslimi davasının KABULÜ ile,
Yukarıda bahsedilen ve mülkiyeti davacıya ait olan ariyetlerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Ariyetlerin aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde bedelinin tahsili talebinin KABULÜ ile, ariyetlerin aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde dava tarihi itibariyle kesintisiz güç kaynağı 1.6070,88 TL, kurumsal kimlik giydirme ve ışıklı ağaç 94.441,34 TL, market raf teşrifatı 31.374,43 TL, tank ve pompa otomasyonu 21.183,48 TL, otobil ekipmanı 21.838,12 TL olmak üzere toplam 170.508,24 TL ariyet bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 11.647,42TL karar harcından peşin alınan 853,88TL ve tamamlama harcı ile alınan 2.058,00TL olmak üzere toplam 2.911,88TL harcın mahsubu ile eksik 8.735,54TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA;
5-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan toplam 4.972,58TL ( 44,40 BVH, 6,40TL VSH, 853,88TL Peşin Harç, 2.058,00TL tamamlama harcı, 419,90TL keşif harcı, 1.400,00TL bilirkişi ücreti, 190,00TL posta ve tebliğler, ) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan MURAT ERDAL'a 1.320,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00-TL arabuluculuk ücreti'nin 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-11 ve 118/A-13'e göre davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 20.148,28TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/06/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır