T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/120
KARAR NO:2022/412
DAVA:ALACAK
DAVA TARİHİ:14/02/2020
KARAR TARİHİ:21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye ... Kurumu Genel Müdürlüğü ihalesinde müvekkili davalı bankaya ait 15.228 Euro bir teminat mektubunu kullanmış ve kuruma verdiğini, kurumla yapılan işler hak edişler ödemeler sonucu gelinen safahatta kurumun 12/12/2016 tarihinde teminat mektubu eksiltme konulu yazısını davalı bankaya yolladığını, yazının PTT kayıtlarında da 19/12/2019 tarihinde davalı banka ... şubesi çalışanı ... tarafından tebliğ alındığını, müvekkilinin 15.228 Euro teminat mektubunun 12/12/2016 tarihinden itibaren artık 7.614 Euro kısmının blokesinin devam ettiğini bakiye olan 7.614 Euro kısmının serbest bırakılmasına rağmen davalı bankanın da 19/12/2016 tarihi itibari ile davalı banka tüm komisyonları eskisi gibi tahakkuk ettirdiğini ve tahsil ettiğini, müvekkili fazladan 7.614 Euro daha teminat olarak gözüktüğünden bunu başka yerlerde kullanamamış kredibilitisinde azalma olduğunu, müvekkilinin ticari hayatının olumsuz etkilendiğini, müvekkilinin ... Kurumu'nun bankaya teminat mektubunun yarısının serbest kaldığına dair bir yazı yolladığını Aralık 2019'da kurumdan hasbel kader öğrendiğini, öğrenir öğrenmez davalı banka ... şubesi yetkilileri ile temasa geçtiğini, ancak hiçbir müspet yaklaşım ve cevap alamadığını, davalı bankanın müvekkili firmaya teminat mektubunun yarısının serbest bırakılmasına rağmen bunu uygulamadığını, müvekkilinden sakladığını, müvekkilini yıllarca haksız ve kötüniyetli tahsilat yaptığını, müvekkiline fazladan 950,62 Euro yanında ticari hayatı da teminat mektubunda serbest bırakılan 7.614 Eruo kullanılmamasından dolayı olumsuz etkilendiğini, 7.614 Euro üzerindeki tasarruf hakkı yaklaşık 3 yıl boyunca kısıtlandığını, kredibilitesi azaldığını, risk analizi ve forexde teminatın fazla gözükmesi olumsuz etkiye sebep olduğunu, müvekkilinden fazladan ve kötüniyetle tahsil edilen (1.130,04 Euro dava açıldığı tarih itibari ile 13/02/2020 merkez bankası kuru olan 6,58 TL) 7.435,66 TL'nin 19/12/2016 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankaya dava dışı idare Türkiye ... Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından davaya konu teminat mektubuna ilişkin yazı tebliğ edilmediğini, teminat mektubunun iadesi geçersiz hale gelmesi, vadesinin sona ermesi, muhatap tarafından ibra edilmesi, hükümsüzlüğün tespit kararı gibi kesin dayanakların bulunması halinde müvekkili bankanın lehtarın davranışlarını garanti etme ve ortaya çıkan riski üstlenme yükümlülüğü ile birlikte mektup lehtarından komisyon talep etme hakkı da sona erdiğini, mektup aslı şubeye iade edilmek üzere teslim edildiğini, 10/12/2019 tarihinde risk çıkışı yapıldığını, taahhüt sektöründe ve büyük ölçekli işlerde yüklenicinin işi yapabilmek için avansa gereksinim duyması gerektiği, ihaleyi yapan kuruluşun avansı kabul etmesi ve avans ödeneceğinin sözleşmede belirtilmiş olması koşulu ile lehtar, bankadan alacağı avans teminat mektubu karşılığında istihkaklarından mahsup edilmek üzere avans kullanabileceğini, yükleniciye verilen avans mahsup edildikçe teminat mektubunun bir kısmı muhatap tarafından serbest bırakılabileceğini ve banka kalan kısım üzerinden komisyon alacağı işletildiği, avans teminat mektupları nitelikleri itibariyle kesin teminat mektupları gibi sözleşme hükümlerinin yerine getirilmesini teminat etmek için değil, borç olarak verilen bir miktar paranın iadesini temin için verileceğini, yüklenici yükümlülüğünü yerine getirmez ise idare istihkaklardan mahsup işlemi yapmazsa bankanın mektup bedelini ödeyeceğini, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar ve vakıalar avans teminat mektuplarına ilişkin olduğu, kesin teminat mektupları niteliği gereği sözleşme hükümlerinin tümünü temin ettiğinden avans ve mahsup edilme işlemlerine kapalı olduğu, davacı eğer teminat altına alınan riskin kısmi olarak serbest bırakılmasından faydalanmak istiyorsa bunu kesin teminat mektubu üzerinden gerçekleştirmeyeceğini, davacının iddia ettiği maddi zararlarını ispat edemediğini, zarar unsurunun oluşmaması yanında müvekkili bankanın davacıya yönelik hukuka aykırı bir fiili de bulunmadığını, banka düzenlediği kesin ve vadesiz teminat mektubu ile davacı lehtarın muhataba karşı sözleşmenin esasına ilişkin borcunu ifa etmeme eyleminin tamamını garanti altına aldığı gibi ortaya çıkacak riski de üstlendiğini, bu nedenle müvekkili bankanın hak ettiği haklı komisyon hukuka uygun olduğu, davacı taraf her ne kadar dava dilekçesinde aksini iddia etse de bugüne kadar muhatap idari kurum tarafından kısmi risk düşümü yazısının tebliğ edilmediğini, davacının dava dilekçesinde bu yazının tebliğ edildiğini ispat eder nitelikte yazılı belgesi de bulunmadığını, davacı vakıaları ispat edemediğini, davacı tarafından yazılı ihtar veya hiçbir yazılı bildirimde bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Davacı şirketin dava dışı Taş Kömürü İşletmeleri'ne verdiği teminat mektubunun kısmen bildirilmesi nedeniyle fazla tahsil edilen teminat mektubu komisyon alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, Mahkememizce verilen 18/01/2022 tarihli celse kararı ile dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi ile iddia ve savunma hudutları doğrultusunda, dosya içeriği delil ve belgeler ile taraf iddialarının yerindeliği, davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesi bakımından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
08/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ve davalı banka arasında 17/10/2012 tarihli 1.000.000,00 TLL limit dahilinde Genel Nakdi ve Gayri nakdi Kredi Sözleşmesi imzalanmış olduğu, ..., Genel Nakdi ve Gayri nakdi Kredi Sözleşmesine istinaden kullandırılan ve kullandırılacak tüm kredilerden kaynaklı tüm borçlardan 17/10/2012 tarihinde 1.000.000,00TL, ye kadar müteselsil kefit sıfatıyla sorumlu olmayı kabul, beyan ve taahhüt ettiği, beyanı çerçevesinde aynı tutar dahitinde kefil sıfatıyla İmzası bulunduğu, ... İş Makinaları San.Tic.Ltd.Şti Genel Nakdi ve Gayri nakdi Kredi Sözleşmesine istinaden kullandırılan ve kullandırılacak tüm kredilerden kaynaklı tüm borçlardan 17/10/2012 tarihinde 1.000.000,00TL, ye kadar müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olmayı kahul, beyan ve taahhüt ettiği, beyanı çerçevesinde aynı tutar dahilinde kefil sıfatıyla imzası bulunduğu, davaya konu teminat mektupları komisyonlarına ait ,dava dosyasına sunulan TEMİNAT MEKTUBU örneği incelendiğinde, 245151 barkod nolu Teminat Mektubunun 19/02/2016 tarihinde düzenlendiği, Teminat Mektubunun KESİN ve SÜRESİZ TEMİNAT MEKTUBU olarak düzenlenmiş olduğu, 19/02/2016 tarihli düzenlenen Teminat Mektubunun “Türkiye ... Kurumu Genel Müdürlüğü”ne hitaben düzenlenmiş olduğunun görüldüğü, teminat Mektubu komisyonlarının 3 aylık dönemlerde eşit taksitlerde tahsil edildiği, tahsil edilmesi gereken komisyon tutarı - 1.599,20 EUR olduğu(Vergiler hariç) tahsil edilen komisyon tutarı 12.661,40 EUR olduğu(Vergiler hariç) fazla tahsil edilen komisyon toplam :1.062,20 EUR olduğu (Vergiler hariç) Tespit edildiği, tarafların sözleşmede daha yüksek akdi faiz kararlaştırmadığı hallerde, yabancı para borcunda faiz Madde 4/a - (Ek : 14111990 - 3678/30 md.) maddesine göre; sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödendiği en yüksek faiz oranı uygulandığı, dava tarihi itibariyle fazla tahsil edilen teminat mektubu komisyon tutarlar için dava tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile faiz talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamından, hükme esas alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere fazla tahsilen komisyon bedeli tespit edilmiş olup; davanın kısmen kabulü ile; 1.062,20 Euro karşılığı dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı 1.062,20 Euro x 6,58 TL= 6.989,28-TL nin her bir komisyon için tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu hususta 08/04/2022 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davacı tarafın maddi tazminata ilişkin isteminin ise komisyon bedelinin serbest bırakılmaması nedeniyle davacı yanın uğradığı zararlara ilişkin somut bilgi ve belge dosyamız arasına sunulmadığı haliyle maddi zararın tespiti yapılamacağı anlaşılmakla maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1.062,20 Euro karşılığı 6.989,28-TL nin her bir komisyon için tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu hususta 08/04/2022 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,
2-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Davacı tarafın maddi tazminata ilişkin istemin REDDİNE,
4-Yargılama giderleri ve sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 477,44-TL nispi karar harcının peşin alınan 144,06-TL harçtan mahsubu ile eksik 333,38-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 139,25-TL tebliğler ve posta yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre takdiren hesaplanan 115,37-TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Ayrıca davacı tarafından dava açılırken yatırılan toplam 206,26-TL ( 54,40-TL BH, 144,06-TL PH, 7,80-TL VH ) harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-Davalı tarafından yargılama esnasında yapılan toplam 909,00-TL ( 9,00-TL tebliğler ve posta, 900,00-TL BK ) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre takdiren 155,85-TL'nin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.446,38-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, DAVALIYA VERİLMESİNE,
11-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan Mualla Öztürk'e 1.320,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00-TL arabuluculuk ücreti'nin 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'a göre davadaki red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.093,67-TL'nin davalıdan, 226,33-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2022
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır