T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/430
KARAR NO:2022/355
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:20/08/2020
KARAR TARİHİ:03/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi, davalının ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollarını kullanmış olan şirket olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Kanunun Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30. maddesinin 5. fikrasının "4046, 3465 ve 3996 sayılı Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlal kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmünün haiz olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollarından geçişlerin, mezkür madde gereği ücretlendirildiğini, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulandığını, aynı kanunun 30. maddesinin 7. Fıkrası "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." hükmünün haiz olduğunu, anılan madde gereği otoyol ve köprüden çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmadığını, davalının 04.12.2017 ve 14.09.2018 tarihinde birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve/veya otoyollarından ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ... E. sayılı dosyasıyla takip ödenmediği için davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü başlatıldığını, davalının 09.11.2018 tarihli dilekçesiyle ödeme emrine itiraz ettiğini, bunun sonucunda takibin durdurulduğunu ve müvekkili şirketin mağduriyetine sebep olunduğunu, davalı vekilinin itiraz dilekçesinde yer alan "Takipte belirtilen borcun asıl ve faiz dahil olmak üzere tüm ferilerinin tümüne itiraz ediyoruz, müvekkilin böyle bir borcu bulunmamaktadır." şeklindeki beyanının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davalının belirtilen tarihlerde köprü ve/veya otoyolundan ihlâlli geçiş yaptığını, 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğunun anlaşıldığını, Davalının geçiş ücretini ödediğini iddia etmediğini, sadece HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia ettiğini, ancak bu hesaplardan para çekildiğinin de iddia edilmediğini, Davalının geçiş yaptığı esnada HGS/OGS sisteminde yeterli bakiyenin olup olmadığını veyahut sistemin tedarik ettiği banka/ödeme kanalından kaynaklı bir sorun olup olmadığını müvekkilinin bilemeyeceğini, araştıramayacağını ve kendisine böyle bir sorumluluk da atfedilemeyeceğini beyan ederek; davalının itirazının iptali ile takibin devamına, asgari %20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyaya sunulan müvekkili şirket Muhasebe ve İdari İşler Müdürü ... ve ... adına kayıtlı kredi kartı dökümlerinden de net bir şekilde görülebileceği üzere, iddia edilenin aksine müvekkili şirket tüm şirket araçlarına ait HGS yüklemelerini düzenli bir şekilde yaptığını, araçlara yapılan HGS bakiye yüklemelerinin detayına bakıldığında da HGS bakiye yüklemelerinin oldukça sık aralıklarla aksatılmaksızın yapıldığını, kimi zaman yapılan HGS geçişlerinde tamamen cihazlardan kaynaklı olarak araçlardaki HGS cihazlarını okumama ve bu nedenle geçiş ihlali söz konusu olabildiğini, ancak müvekkili şirket bankalara otomatik ödeme talimatı verdiğinden HGS cihazlarındaki tutarın belirli bir bakiyenin altına düştüğünde kredi kartından HGS cihazlarına otomatik olarak yükleme yapıldığını, bu nedenle de, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30uncu maddesinin 7nci fıkrasında yer alan "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." hükmü uyarınca 15 günlük süre dolmaksızın karşı tarafın cihazlarından kaynaklı ödenemeyen tutarların ödemesinin yapıldığını ve dolayısıyla da herhangi bir cezaya hükmolunmasının mümkün olmadığını, kredi kartı hesap dökümlerine de bakıldığında her bir araç için ödemelerin 1-5 gün arasında değişen sıklıklarda yapıldığını ve yükleme tutarlarının 100-200 TL gibi köprü geçişlerinde HGS ödemeleri için oldukça yeterli olduğunu, söz konusu ödenmemiş gözüken HGS geçişlerinin tamamiyle davacı yanın sisteminden kaynaklanan bir hata olduğu kanaatinde olduklarını, yapılan ödemelerin sisteme düşmemesinden veyahut da sistemden kaynaklanan herhangi bir nedenden ötürü ödenen tutarların tekrardan müvekkili şirketten talep edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını ve kamu güvenini de sarsıcı nitelikte olduğunu, bu nedenle müvekkili şirkete karşı başlatılan icra takibi ve işbu itirazın iptali davası haksız ve asılsız olduğunu, müvekkili şirketin araçlarının İstanbul'da ikamet eden her kişi ve kurum aracının olduğu gibi köprü ve otoyolları kullandığını, buna ilişkin olarak da halihazırda tüm araçlarında HGS cihazlarının mevcut olduğunu, kredi kartı ekstrelerinin de tevsik ettiği üzere; müvekkili şirketin köprü ve otoyol kullanım bedellerini eksiksiz ve düzenli olarak ödediğini, cihazlardan köprü ve otoyol geçişlerinde para ödemesi çekilmemiş olması durumunda cihazların içerisindeki bakiyede de düşüş olmayacağından ötürü bankalarca sık sık yeniden yükleme yapılması söz konusu olmayacağını, bu hususun bile kullanımlarda cihazlardan para çekildiğinin ve yeniden bakiye dolumu yapıldığının açık bir ispatı olduğunu, Müvekkili Şirketin basiretli bir tacir olarak üzerinde düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini ve şirket araçlarına ilişkin HGS geçişlerinin ödenip ödenmediğinin kontrolünü banka ve kredi kartı hesap dökümleri üzerinden gerçekleştirdiğini, buna karşın, davacı taraf sistemlerinde ve banka hesaplarında gerekli kontrolleri yapmaksızın müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, gerekli kontrolleri yapmaksızın icra takibi başlatan ve itirazın iptali davası açan davacı tarafın basiretli bir tacir olarak üzerinde düşen yükümlülükleri gereği gibi yerine getirmediğini, bu nedenle de kamu güveninin sarsılmasına sebebiyet verdiğini beyan ederek; davanın reddi ile davalı yan lehine alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, 22/12/2021 tarihli ara karar ile iddia ve savunma hudutları doğrultusunda dosya içeriği delil ve belgeler üzerinde davacının alacağının varlığının ve miktarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
04/04/2022 tarihli raporunda bilirkişi; davacının işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçların 04/12/2017 - 14/09/2018 tarihleri arasında; ... gişelerinden toplam 21 kez ihlalli geçiş gerçekleştirilmiş olduğu, Dosyada mevcut CD içerisinde her bir geçişe ilişkin fotoğraf ve provizyon kaydının mevcut olduğu ve bu kayıtların birbiri ile uyumlu olduğunun görüldüğü, ihlalli geçişlere ilişkin provizyon kayıtlarında red nedeni olarak; " Provizyon iptal edilmiş / Provizyon istek talebinde veri, Ürün kara listede / OGS de tanimli olmayan plaka, Kayıt Bulunamadı / İptal Ürün, Kayıt Bulunamadı / OGS de tanimli olmayan plaka " açıklamalarının yer aldığı, davacının dava dilekçesinde sunduğu İhlalli Geçiş provizyon listesine göre, ihlalli geçiş bedellerinin toplamının 107,60 TL, yasa gereği dört katı Gecikme Cezasının 430,40 TL olmak üzere toplam 538,00 TL olacağı, davalıya ait ... plakalı araçların 04/12/2017 - 14/09/2018 tarihleri arasında; ...., ..., ..., ..., ..., ... gişelerinden ücret ödemeden ihlalli geçiş yaptığı, davacının dava dilekçesinde sunduğu İhlalli Geçiş provizyon listesine göre, 107,60 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 430,40 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 538,00 TL borç tahakkuk edildiği, .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasında talep edilen asıl alacak ile uyumlu olduğu, Mahkememizce itirazın iptaline karara verildiği takdirde davacının davalıdan 107,60 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 430,40 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 538,00 TL tutarı talep edebileceği, 71,98 TL Faiz - (Ticari Yıllık), 12,96 TL KDV talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davacının alacağın takip tarihinden itibaren (Yıllık 19,5 Ticari Faiz-değişen oranlarda) işleyecek faizi ve KDV' sini icra giderleri ve avukatlık ücretini davalıdan talep edebileceği, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava, İİK mad. 67'ye dayalı olup davalı tarafın hakkındaki icra takibine vaki itirazının iptali istemine ilişkindir. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafın 538,00 TL asıl alacak, 71,98 TL ticari faiz, 12,96 TL KDV olmak üzere toplam 622,93 TL alacağın ve asıl alacağa yıllık %19,5 değişen oranlarda ticari faiz yürütülmek suretiyle tahsili istemi ile ilamsız takip yolu ile icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalının borca itirazı sonucu icra takibinin İİK'nın 66. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine göre bu itirazın iptali davasının İİK mad. 67'de öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki 1 yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, davalıya ait ticari aracın davacı şirket tarafından işletilen köprü/otoyoldan kaçak geçiş yapması sebebi ile kaçak geçiş ve ceza bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itiraz üzerine İİK 67 maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için davalıya ait bütün araçların bilgileri getirtilmiş, davalının HGS kayıtlarının dökümleri de PTT'den istenilerek davalının HGS hesaplarında yeterli para bulunup bulunmadığının tespiti için dosya içerisine alınmıştır.
Davacının, davalıya ait aracın işletme hakkı kendisinde olan köprü ve otoyolları ücret ödemeksizin kullanımından ötürü geçiş ücretleri ve cezalar toplamı üzerinden takip başlattığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, alınan bilirkişi raporuna ve toplanan delillere göre; davacının işletiminde olan otoyollardan davalının ..., plakalı aracının ihlalli olarak geçiş yaptığı, geçiş bedeli ödemeden 04/12/2017-14/09/2018 tarihleri arasında ihalli geçiş yaptığı, buna göre hesaplanan 107,60TL geçiş bedeli, yasa gereği 4 kat geçiş cezası 430,40TL buna göre toplam asıl alacak tutarının 538,00 TL olduğu tespit edilmiş olup davalıya ait aracın ihlalli geçiş tarihleri arasında yeterli bakiye bulunmaması, OGS/HGS kaydının bulunmaması nedeniyle herhangi bir geçiş ücreti ödemeden köprü ve otoyolları kullandığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. Açıklanan nedenlerle olduğu itirazın iptali ile DAVA DİLEKÇESİNDE 293,85TL talep edildiği bu kapsamda taleple bağlılık kuralı gereğince takibin 293,85TL asıl alacak üzerinden devamına, tarafların tacir olması nedeniyle asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19,5 ticari faiz (değişen oranlarda) işletilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Ayrıca, davalının icra inkar tazminatı talebi, asıl alacağın likit yani belirlenebilir nitelik taşımadığı, alacağın varlığının bilirkişi incelemesi ile netlik kazandığı anlaşıldığından reddedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 293,85 TL asıl alacak üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren %19,5 ticari faiz (değişen oranlarda) işletilmesine,
Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 80,70-TL nispi karar harcından peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 293,85-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 2.471,9-TL'nin ( 54,40-TL BVH, 7,80-TL VH, 54,40-TL Peşin Harç, 105,30-TL Tebliğ ve Posta, 2.250,00 ) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan arabulucu ...'ya 1.320,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00 TL arabuluculuk ücreti'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır