T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/503
KARAR NO:2024/124
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:22/09/2020
KARAR TARİHİ:28/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Beykoz / İstanbul adresinde kiracı olduğu, aylık kira bedelinin 8.000,00-TL olduğu, değerli madenlerden olan altın ve platin ham maddelerini cam üzerinde işlemek suretiyle endüstriyel cam yapımı ve cam tasarımı ticareti ile iştigal olduğu, müvekkili şirkete ait iş yeri ve iş yeri içinde bulunan tüm emtia ve müvekkili şirketin satarak ticari kazanç elde ettiği değerli madenlerden olan altın ve platin emtiaları ... no'lu poliçe kapsamında teminat alındığı, müvekkili şirkete ait iş yerinde 28/12/2019 tarihinde büyük çaplı yangın meydana geldiği, yangın hadisesi aynı gün davalı şirkete bildirildiği, davalı şirket tarafından yetkilendirilen eksper 30/12/2019 tarihinde iş yerinde incelemelerde bulunduğu ve 27/02/2020 tarihinde raporunu tanzim ettiği, davalının tazminat ödeme yükümlülüğü başladığını, yaşanan yangın sonrasında davalı şirket 12/06/2020 tarihli yazısı ile yanlı, subjektif, hatalı ve hukuka aykırı ekspertiz raporuna istinaden ve ibra edilmesi şartına bağlı olarak müvekkili şirkete 323.525,49 TL ödemeyi kabul ve teklif ettiği ,mahkememizce poliçe kapsamında olan tazminat alacağının miktarının hukuka uygun ve denetime elverişli şekilde hesap edilmesi yeterli olduğu, davalı şirketin 12/06/2020 tarihli kabul yazısı uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın sadece tazminat tutarının miktarı üzerinde toplandığı görüldüğü, riziko sonucunda zayi olan %10 saf altın içerikli altın yaldız ve %80 platin içerikli platin yaldız emtialarının da poliçe kapsamında olduğu açık olduğu, eksper raporunda belirtilen ve zayi olduğu tespit edilen %10 saf altın içerikli altın yaldız ve %80 platin içerikli platin yaldız emtia bedellerinin, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle tespit edilerek riziko tazminatına dahil edilmesini talep ettiklerini, yaşanan riziko sonrasında 9. paragrafta arz edildiği üzere müvekkiline ait iş yerinde yaklaşık 6 ay boyunca tüm işlerin durduğunu, müvekkili şirketin ciro kaybına ve artan çalışma masraflarına katlanmak zorunda kaldığını, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının tetkiki suretiyle uğranılan ciro kaybının ve artan çalışma masraflarının tespitini ve bu kaybının da tazminata dahi edilerek davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... sayılı Kobi Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davacı şirkete ait işyerinde 28/12/2019 tarihinde çıkan yangın sebebiyle müvekkili şirkete hasar ihbarında bulunulduğu ve hasar dosyası açılarak hasar tespiti için eksper görevlendirildiği, yapılan eksper incelemesi neticesinde toplam 323.525,49-TL tazminat bedeli hesaplandığını, davacı ile müvekkili şirket arasında yaşanan uyuşmazlık tazminat tutarında olduğu, gereksiz tekrar yapmamak adına tazminat hesabını tek tek belirtmemekle birlikte ekspertiz raporunu sunduklarını, tazminatın nasıl ve ne şekilde hesaplandığı ekspertiz raporunda mevcut olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; kobi paket sigorta poliçesi kapsamında iş yerinde çıkan yangın nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini isteminden ibarettir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 23/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İnşaat Hasarı Maliyetleri Kapsamında; Konu binanın yangın sırasında görmüş olduğu hasar sebebiyle binada enkaz kaldırma, katlardaki hasarların tamiri, yeniden inşaat mekanik ve elektrik isleri yapılması ve çatı yapılması işleri düşünüldüğünde yaklaşık olarak 4 ay bu işlerin süreceğinin kabul edilebileceği, İş Durması ve Ciro Kaybı Kapsamında; Mali Perspektifte Yapılan İnceleme Neticesinde; eksper raporunda belirtilen hususlara kanaat getirilmesi durumunda davacı tarafın 20 günlük iş durması-kaybı doğrultusunda (kazanç kaybı olmaksızın) 56.975.34 TL alacaklı olabileceği, eksper raporunda tespit edilen 20 günlük işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 58.459,57 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 348.302.01 TL alacaklı olabileceği, heyetin teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı talep edilemeyeceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda ise 339.272,92 TL alacaklı olabileceği, sigorta kapsamında yapılan inceleme neticesinde ise; Poliçe incelendiğinde eksper raporunda da belirtildiği üzere ciro kaybı yada artan çalışma masraflarına bağlı olan brüt kar kaybı talebine ilişkin ek teminat mevcut olmadığı ve bu suretle teminat kapsamında olmadığı, Hasar Gören Emtialar Kapsamında;- Mamüller açısından eksper tarafından yapılan incelemede 184.304,38 TL'lık kısmın tazminat tutarı olarak belirlendiği, altın-platin valdız. emtiasının ise değer madenlerden imal emtia olması nedenivle ek sözleşme ile teminat altına alınabilecek kıymetlerden olması sebebiyle tazminat hesabına dahil edilmediği, Kök rapor kapsamında detaylı olarak belirtmiş olduğumuz üzere; davacı tarafın ticari defterleri ve kaydi belgeleri doğrultusunda mali perspektifte 150.01.002 ... (altın-platin) kalemine ilişkin en yüksek 521.000 TL'sı, 152.02 mamul mal kalemine ilişkin olarak en yüksek 304.000 TL'sı talep edebileceği, poliçe incelendiğinde kıymetli maden ve bunlardan mamul sair üretilen mamullere ilişkin ek teminat mevcut olmadığının görüldüğü, heyetimizde yer alan kuyumcu bilirkişi zayi olduğu belirtilen altın yaldız ve platin yaldız emtialarının ziynet eşyası niteliğinde olmadığı, bu emtialar yönünden altın yaldız ve sıvılaştırılmış platin sıvılarının davacı tarafın ürettiği cam ürünlerin kaplandığı ve buradaki ürünleri sıvılaştırılmış altın olduğunu belirtmiş olmakla, hasar gören sıvılaştırılmış altın ve platinin kıymetli maden olarak kabul edileceği ve poliçede ek teminat bulunmaması nedeni ile poliçe teminat kapsamı dışında kalacağı kanaatine varıldığı, İnşaat -Mali Mesuliyet, Demirbaş ve Dekorasyon Hasarları Kapsamında; Eksper tarafından demirbaş emtia dekorasyon hasarı dışında kiracının mülkine karşı mali mesuliyet teminatı kapsamında, binada oluşan hasarların belirlendiği binada oluşan hasar yönünden mülk sahibinin muvafakati halinde oluşan zararın sigortalıya ödenebileceği, Teknik perspektifte yapılan incelemede eksper raporunda yapılan hesaplama ve belirtilen tutarların günün şarftları doğrultusunda hesaplandığı ve tutarsal olarak kadri maruf olduğu, Eksik sigorta uygulaması sonrasında dekorasyon-inşaat hasarının 28.328,87 TL demirbaş hasarının 19.782,85 TL mali mesuliyet kiracının mülk sahibine karşı hasarının 54.075,42 TL olarak kadrimaruf bulunduğu, davadan önce davalı sigorta şirketine 30.12.2019 tarihinde hasar ihbarında bulunulmuş olup, TTK 1427 maddesi gereğince ihbardan 45 gün sonra sigorta şirketinin temerrütte düşmüş kabul edileceği, takip tarihi itibariyle dava sürecinde işleyecek faiz talebinin de Mahkememiz değerlendirme ve takdirinde olabileceği, dava dosyasına mübrez tüm inceleme ve değerlendirmelerin mali teknik bilgi ve belgeler üzerinden yapıldığı, hukuki tüm görüş ve izahların mahkememiz değerlendirme ve takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 25/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; SMMM Bilirkişi İşbu ek rapor kapsamında yapmış olduğum incelemelerde tarafların beyan ve itirazları ayrı ayrı incelendiği, 23.01.2023 tarihli bir önceki ek rapor içerisinde , teknik bilirkişilerce belirlenen iş durması süresi kapsamında alanı gereği mali perspektifte hesaplamalar yapılmış olduğu, davalı tarafın işbu ek rapora karşı beyanları ile yapmış olduğum hesaplamaların sigorta poliçesi kapsamında talep edilip edilemeyeceği hususları Sigortacı Bilirkişi tarafından değerlendirilebilecek olduğu, davacı tarafın ek raporumuza karşı beyan ve itirazları incelendiği, mesleki alanı iştigal konusu dahilinde tekrar inceleme ve değerlendirmeler yapıldığı, davacı tarafın, iş durması hesaplamasına ilişkin 4 aylık sürenin farklı olduğu beyanı, inşaat bilirkişisi tarafından işbu ek rapor içerisinde değerlendirilmiş ve “bir önceki ek raporda beyan edilen görüşlerini değiştirecek herhangi bir hususun mevcut olmadığı" kanaatine varıldığı, işbu suretle bu konuda tarafımca herhangi bir Frevize çalışma yapılmamış bir önceki ek raporda belirtilen görüş aynen korunduğu, davacı tarafın, ciro kaybına ilişkin beyanları incelenmiş, müvekkili şirketin ticari defterlerinin incelenmesi yönünde talepte bulunduğu görüldüğü, ancak 23.01.2023 tarihli ek rapor ekleri incelendiğinde tarafınca davacı şirkete gidildiği, davacı vekili ve yetkilileri huzurunda davacı şirket ticari defter ve belgelerinin incelendiği tutanak ile kayıt altına alınmıştır. İşbu 23.01.2023 tarihli raporda davacı tarafın ciro kaybı yerine kar kaybı talebinde bulunabileceği değerlendirilmiş ve gerekli hesaplamalar davacı tarafın vergi idaresine beyan etmiş olduğu yasal ve kesin kurumlar vergisi beyannameleri doğrultusunda belirlendiği, işbu suretle bu konuda herhangi bir revize çalışma yapılmamış bir önceki ek raporda belirtilen görüş aynen korunduğu, yaşanan riziko sonucunda tüm enkazın davacı tarafça kaldırıldığı ve enkaz kaldırma ve nakliyesi konularına ilişkin birtakım ödemeler yapıldığı, işbu hususa ilişkin masraflarında tazminata dahil edilmesi gerektiği beyan edildiği, işbu husus bir önceki 23.01.2023 tarihli kök raporda incelenmiş, dava dosyası içerisinde sunulmuş somut zararı ticari defter kayıtları ile karşılıklı olarak tespit edebilecek fatura ve belgelerin mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Keza işbu ek rapor kapsamında yapmış olduğu incelemelerde yine aynı şekilde bu fatura ve belgelerin dava dosyasına sunulmadığı bir kez daha tespit edildiği, işbu suretle bu konuda tarafımca herhangi bir revize çalışma bir önceki ek belirtilen görüş aynen korunduğu, Kuyumcu Bilirkişi; ilk bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; “Dava konusu zayi olduğu belirtilen 10 saf altın içerikli altın yaldız ve 80 platin içerikli platin yaldız emtialarının dava dosyası üzerinde verilen belgelerden incelemeler sonucunda anlaşıldığı üzere bu emtialar ziynet eşyası altın niteliğinde kullanılan ürünler mücevherat tarzında altın olmadığı, bu emtialar çeşitli kimyasallaştırma yöntemleri ile elde edilen sı $ altın yaldız ve sıvılaştırılmış platin sıvıları olduğu, bu sıvılaştırılmış ürünler ancak kimyasal yöntemlerle başka bir malzemenin üzerinin kaplanması ile kullanılabildiği, davacı tarafın ürettiği cam ürünlerin de bu şekilde üretim yöntemi ile kaplanarak altın kaplama ürün olarak nihai sonuca ulaştığı görüldüğü, ürünlerin sıvılaştırılmış altınlardır olduğu, bu bilgiler ışığında burada kullanılan ürün fiziki altın olarak kullanılmadığı, sigorta yönünden inceleme : yer alana kuyumcu bilirkişi keşif sonrasında, kullanılan ürünün fiziki altın olarak kullanılmadığını, bunların mücevherat tarzında bir altın olmadığını belirlemiş bulunmakla, kaplamada kullanılan sıvılaştırılmış emtianın teminat kapsamında olduğu, altın olarak addedilemeyeceği kanaatine varıldığı, ek rapor da yer alan görüş revize edildiği, İnşaat Hasarı Maliyetleri Kapsamında; konu binanın yangın sırasında görmüş olduğu hasar sebebiyle binada enkaz kaldırma, katlardaki hasarların tamiri, yeniden inşaat mekanik ve elektrik isleri yapılması ve çatı yapılması işleri düşünüldüğünde yaklaşık olarak 4 ay bu işlerin süreceğinin kabul edilebileceği, İş Durması ve Ciro Kaybı Kapsamında; Mali Perspektifte Yapılan İnceleme Neticesinde; eksper raporunda belirtilen hususlara kanaat getirilmesi durumunda davacı tarafın 20 günlük iş durması-kaybı doğrultusunda (kazanç kaybı olmaksızın) 56.975.34 TL alacaklı olabileceği, eksper raporunda tespit doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği 58.459.57 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 348.302.01 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı talep edilemeyeceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda ise 339.272,92 TL alacaklı olduğu, Sigorta Kapsamında Yapılan İnceleme Neticesinde ise; Poliçe incelendiğinde eksper raporunda da belirtildiği üzere ciro kaybı yada artan çalışma masraflarına bağlı olan brüt kar kaybı talebine ilişkin ek teminat mevcut olmadığı ve bu suretle teminat kapsamında olmadığı, hukuki değerlendirme ve takdirinin Mahkemeye ait olabileceği, kaplama olarak kullanılan sıvılaştırılmış emtianın altın olarak kabul edilmediği ve poliçe teminat kapsamında bulunduğu, ek raporda yer alan görüşün revize edildi; mamuller açısından eksper tarafından yapılan incelemede 184.304,38 TL'lık kısmın tazminat tutarı olarak belirlendiği, altın-platin yaldız emtiasının ise değerli madenlerden imal emtia olması nedeniyle ek sözleşme ile teminat altına alınabilecek kıymetlerden olması dahil edilmediği, kök rapor kapsamında detaylı olarak belirtmiş olduğumuz üzere; davacı tarafın ticari defterleri ve kaydi belgeleri doğrultusunda mali perspektifte 150.01.002 ... (altın- platin) kalemine ilişkin en yüksek 521.000 TL'sı, 152.02 mamul mal kalemine ilişkin olarak en yüksek 304.000 TL'sı talep edebileceği, poliçe teminat kapsamında bulunduğu, İnşaat -Mali Mesuliyet, Demirbaş ve Dekorasyon Hasarları Kapsamında; eksper tarafından demirbaş -emtia -dekorasyon hasarı dışında kiracının mülk sahibine karşı mali mesuliyet teminatı kapsamında, binada oluşan hasarların belirlendiği binada oluşan hasar yönünden mülk sahibinin muvafakati halinde oluşan zararın sigortalıya ödenebileceği, Teknik perspektifte yapılan incelemede eksper raporunda yapılan hesaplama ve belirtilen tutarların günün şarftları doğrultusunda hesaplandığı ve tutarsal olarak kadri maruf olduğu, Eksik sigorta uygulaması sonrasında dekorasyon-inşaat hasarının 28.328,87 TL demirbaş hasarının 19.782,85 TL mali mesuliyet kiracının mülk sahibine karşı hasarının 54.075,42 TL olarak kadri maruf bulunduğu, davadan önce davalı sigorta şirketine 30,12.2019 tarihinde hasar ihbarında bulunulmuş olup, TTK. 1427 maddesi gereğince ihbardan 45 gün sonra sigorta şirketinin temerrütte düşmüş kabul edileceği, dava dosyasına mübrez tüm inceleme ve değerlendirmelerin mali — teknik bilgi ve belgeler üzerinden yapıldığı, hukuki tüm görüş ve izahların Mahkememizin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 23/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Emtia yönünden eksik sigorta söz konusu olmadığı ve emtia zararının 521.000 + 304.000 TL olmak üzere toplam 825.000,00 TL olduğu ve poliçe teminatında bulunduğu, dekorasyon ve demirbaş hasarı yönünden eksik sigorta uygulaması sonrasında nihai zararın dekorasyon için 28.328,87 TL ve demirbaş için 19.782,85 TL olarak tespit edildiği ve poliçe teminatında bulunduğu, kök ve ek raporlarda teknik bilirkişilerce iş durması kazanç kaybı tazminat tutarı 4 aylık süre için 348.302,01 TL olarak belirlenmiş ise de, sigorta teminatının poliçede 82.546,46 TL olarak yer olması nedeni ile sigorta şirketinin iş bu 82.546,46 TL Teminat miktarından sorumlu olacağı, kiracının mülk sahibine karşı oluşan hasarının 54.075,42 TL olduğu, mülk sahibinin davacı kiracıya tazminatın ödemesi konusunda muvafakatinin bulunduğu, davalı sigorta şirketinin 30/12/2019 ihbar tarihinden 45 gün sonra 14/02/2020 tarihinde temerrüte düştüğü sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, Kobi Paket Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre davacıya ait endüstriyel cam yapım ve cam tasarım fabrikasının 27/12/2019-2020 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi nezdinde Kobi Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, hasara konu yangın riskinin de teminat altına alındığı, 28/12/2019 günü sigortalı işyerinde meydana gelen yangın sonucunda oluşan davalı sigorta şirketince ekspertiz incelemesi neticesinde toplam 323.525,49 TL tazminat bedeli hesaplanarak davacıya teklif edildiği, davacının teklifi kabul etmeyerek zararın tazmini amacıyla işbu davayı ikame ettiği anlaşılmıştır.
Davaya konu sigorta poliçesi incelendiğinde; bu sigorta ile yangının, yıldırımının, infilakın veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararlar, poliçede belirtilen sigorta bedeline kadar Türk Yangın Sigortası Genel Şartları dahilinde temin olunmuş olup davalı sigorta şirketince yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda Demirbaş hasarı için : talep edilen 255.090,00 TL talebin 19.782,85 TL'si, Emtia hasarı için : talep edilen 187.032,02 TL'nin 184.304,38 TL'si, Dekorasyon hasarı için : talep edilen 122.524,00 TL'nin 55.229,00 TL'si, Mali Mesuliyet (Kiracının mülk sahibine karşı) için : talep edilen 69.334,78 TL'nin 54.075,42 TL'si, İş Durması için : talep edilen 56.975,34 TL'nin 37.033,97 TL'si, Emtia (Değerli madenlerden imal) için : talep edilen 189.175,66 TL'nin 0,00 TL'si, kabul edilerek toplam talep edilen 880.131,79 TL'den 323.525,49 TL kabul ve teklif edilmiştir. Teklifin davacı tarafça kabul edilmediği anlaşılmıştır.
Talep edilen alacak kalemleri yönünden mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup Sigorta uzmanı, Elektrik Mühendisi, Makine Mühendisi, Yangın Uzmanı, İnşaat Mühendisi, SMMM, Kuyumculuk uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan 06/05/2022 tarihli kök ve 24/01/2023 tarihli ek raporda özetle;
" Emtia Yangın Tazminatı yönünden; Mamüller açısından eksper tarafından yapılan incelemede 184.304,38 TL’lık kısmın tazminat tutarı olarak belirlendiği, altın-platin yaldız emtiasının ise değerli madenlerden imal emtia olması nedeniyle ek sözleşme ile teminat altına alınabilecek kıymetlerden olması sebebiyle tazminat hesabına dahil edilmediği, davacı tarafın ticari defterleri ve kaydi belgeleri doğrultusunda mali perspektifte 150.01.002 ... (altın-platin) kalemine ilişkin en yüksek 521.000 TL, 152.02 mamul mal kalemine ilişkin olarak en yüksek 304.000 TL talep edebileceği, kıymetli maden ve bunlardan mamul sair üretilen mamullere ilişkin ek teminat mevcut olmadığının görüldüğü, zayi olduğu belirtilen altın yaldız ve platin yaldız emtialarının ziynet eşyası niteliğinde olmadığı, bu emtialar yönünden altın yaldız ve sıvılaştırılmış platin sıvılarının davacı tarafın ürettiği cam ürünlerin kaplandığı ve buradaki ürünlerin sıvılaştırılmış altın olduğunu belirtmiş olmakla, hasar gören sıvılaştırılmış altın ve platinin kıymetli maden olarak kabul edileceği ve poliçede ek teminat bulunmaması nedeni ile poliçe teminat kapsamı dışında kalacağı kanaatine varıldığı,
Demirbaş, Dekorasyon, Mali Mesuliyet yönünden; Eksper tarafından demirbaş –emtia –dekorasyon hasarı dışında kiracının mülk sahibine karşı mali mesuliyet teminatı kapsamında, binada oluşan hasarların belirlendiği binada oluşan hasar yönünden mülk sahibinin muvafakati halinde oluşan zararın sigortalıya ödenebileceği, teknik perspektifte yapılan incelemede eksper raporunda yapılan hesaplama ve belirtilen tutarların günün şarftları doğrultusunda hesaplandığı ve tutarsal olarak kadri maruf olduğu, eksik sigorta uygulaması sonrasında dekorasyon-inşaat hasarının 28.328,87 TL, demirbaş hasarının 19.782,85 TL, mali mesuliyet kiracının mülk sahibine karşı hasarının 54.075,42 TL olarak kadrimaruf bulunduğu,
İş Durması Tazminatı yönünden; binanın yangın sırasında görmüş olduğu hasar sebebiyle binada enkaz kaldırma, katlardaki hasarların tamiri, yeniden inşaat mekanik ve elektrik isleri yapılması ve çatı yapılması işleri düşünüldüğünde yaklaşık olarak 4 ay bu işlerin süreceğinin kabul edilebileceği, eksper raporunda belirtilen hususlara kanaat getirilmesi durumunda davacı tarafın 20 günlük iş durması-kaybı doğrultusunda (kazanç kaybı olmaksızın) 56.975,34 TL alacaklı olabileceği, eksper raporunda tespit edilen 20 günlük işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 58.459,57 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 348.302,01 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı talep edilemeyeceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda ise 339.272,92 TL alacaklı olabileceği,
Sigortacı bilirkişi kapsamında yapılan inceleme neticesinde ise; poliçe incelendiğinde eksper raporunda da belirtildiği üzere ciro kaybı yada artan çalışma masraflarına bağlı olan brüt kar kaybı talebine ilişkin ek teminat mevcut olmadığı ve bu suretle teminat kapsamında olmadığı" tespit ve görüşlerine yer verilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine, birinci heyette bulunan inşaat mühendisi, SMMM, kuyumcu bilirkişi ve sigortacı bilirkişiden alınan 26/05/2023 tarihli ek raporda özetle;
"Emtia Zararı tazminatı yönünden; Mamüller açısından eksper tarafından yapılan incelemede 184.304,38 TL’lık kısmın tazminat tutarı olarak belirlendiği, altın-platin yaldız emtiasının ise değerli madenlerden imal emtia olması nedeniyle ek sözleşme ile teminat altına alınabilecek kıymetlerden olması sebebiyle tazminat hesabına eksper tarafından dahil edilmediği, kök rapor kapsamında detaylı olarak belirtmiş olduğumuz üzere; davacı tarafın ticari defterleri ve kaydi belgeleri doğrultusunda mali perspektifte 150.01.002 ... (altın-platin) kalemine ilişkin en yüksek 521.000 TL, 152.02 mamul mal kalemine ilişkin olarak en yüksek 304.000 TL talep edebileceği, poliçe teminat kapsamında bulunduğu,
Demirbaş, Dekorasyon, Mali Mesuliyet yönünden; Eksper tarafından demirbaş –emtia –dekorasyon hasarı dışında kiracının mülk sahibine karşı mali mesuliyet teminatı kapsamında, binada oluşan hasarların belirlendiği binada oluşan hasar yönünden mülk sahibinin muvafakati halinde oluşan zararın sigortalıya ödenebileceği, teknik perspektifte yapılan incelemede eksper raporunda yapılan hesaplama ve belirtilen
tutarların günün şartları doğrultusunda hesaplandığı ve tutarsal olarak kadri maruf olduğu, eksik sigorta uygulaması sonrasında dekorasyon-inşaat hasarının 28.328,87 TL – demirbaş hasarının 19.782,85 TL – mali mesuliyet kiracının mülk sahibine karşı hasarının 54.075,42 TL olarak kadrimaruf bulunduğu, İİş Durması Tazminatı yönünden; eksper raporunda belirtilen hususlara kanaat getirilmesi durumunda davacı tarafın 20 günlük iş durması-kaybı doğrultusunda (kazanç kaybı olmaksızın) 56.975,34 TL alacaklı olabileceği, eksper raporunda tespit edilen 20 günlük işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 58.459,57 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı da talep edebileceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda 348.302,01 TL alacaklı olabileceği, heyetimiz teknik bilirkişilerce tespit edilen yaklaşık 4 aylık işdurması-kaybı doğrultusunda kazanç kaybı talep edilemeyeceği yönünde kanaate ulaşılması durumunda ise 339.272,92 TL alacaklı olabileceği,
Sigortacı bilirkişi kapsamında yapılan inceleme neticesinde ise; poliçe incelendiğinde eksper raporunda da belirtildiği üzere ciro kaybı yada artan çalışma masraflarına bağlı olan brüt kar kaybı talebine ilişkin ek teminat mevcut olmadığı ve bu suretle teminat kapsamında olmadığı, hukuki değerlendirme ve takdirinin Sayın Mahkemeye ait olabileceği, kaplama olarak kullanılan sıvılaştırılmış emtianın altın olarak kabul edilmediği ve poliçe teminat kapsamında bulunduğu, ek raporda yer alan görüşün revize edildiği,tespit ve görüşlerine yer verilmiştir.
Davalı vekilinin itirazlarının bir kısmının değerlendirilmemiş olması sebebiyle, birinci heyetten alınan 02/11/2023 tarihli ek raporda özetle;
"Emtia Zararı tazminatı yönünden; eksik sigorta söz konusu olmadığı ve emtia zararının 521.000 TL + 304.000 TL olmak üzere toplam 825.000,00 TL olduğu ve poliçe teminatında bulunduğu
Demirbaş, Dekorasyon yönünden; eksik sigorta uygulaması sonrasında, nihai zararın dekorasyon için 28.328,87 TL ve demirbaş için 19.782,85 TL olarak tespit edildiği, ve poliçe teminatında bulunduğu,
İş Durması Tazminatı yönünden; iş durması kazanç kaybı tazminat tutarı 4 aylık süre için 348.302,01TL olarak belirlenmişse de, sigorta teminatının poliçede 82.546,46TL olarak yer alması nedeni ile , sigorta şirketinin iş bu 82.546,46 TL teminat miktarından sorumlu olacağı,
Mali Mesuliyet (Kiracının mülk sahibine karşı oluşan sorumluluğu) yönünden; kiracının mülk sahibine karşı oluşan hasarının 54.075,42 TL olduğu, mülk sahibinin davacı kiracıya tazminatın ödemesi konusunda muvafakatinin bulunduğu,tespit ve görüşlerine yer verilmiş alınan son rapor itirazları karşılar mahiyette olduğu ve karar vermeye elverişli olduğu kanaati ile mahkemece hükme esas alınmıştır.
Somut olay incelendiğinde; bilirkişiler, sigorta poliçe teminatı kapsamında olduğu kanaatine varılan ve kaplamada kullanılan altın platin ... emtia hasarını 521.000 TL ve diğer mamul mal emtia hasarını 304.000,00 TL olarak belirlemiş, davalı sigorta şirketinde yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde ... Limited Şirketi tarafından düzenlenen 27.02.2020 tarihli H-182878 sayılı ekspertiz raporunda, emtia sigorta değerinin 1.559.915,84 TL olduğu, poliçede yer alan bir 1.500.000 TL sigorta bedelini aşan "eksik sigorta klozu" gereğince %10 üzerinde bir fark bulunmadığı, eksik sigorta uygulaması yapılmayacağı, sigorta bedelinin sigorta değeri ile aynı (%10 fazlası ile bir fark bulunmdığından) olduğu dikkate alındığında, teknik bilirkişilerle belirlenen; 304.000,00 TL diğer mamül mal hasarı ile 521.000,00 TL altın platin kaplama boya emtia hasarının poliçe teminatı kapsamında bulunduğu, eksik sigorta söz konusu olmadığı kanaatine varmışlardır. Teknik bilirkişilerce 4 aylık iş durması kazanç kaybı oluşacağı belirtilmekle, zarar tutarı 348.302,01 TL olarak belirlenmiştir. Poliçede iş durması teminatı maksimum 90 gün için 82.546,46 TL olarak belirlenmiştir. 7 gün muafiyet şartı mevcuttur. Günlük kazanç kaybı, 348.302,01 TL/ 120 gün(4 ay) =2.902,51 TL olarak hesaplanmış, muafiyet miktarı 2902,51TLx 7 gün = 20.317,57TL olarak hesaplanmış, nihai iş durması kar kaybı zararı 348.302,01TL - 20.317,57TL = 327.984,44 TL olarak tespit edilmiş, poliçede teminat ise 82.546,46 olarak belirlendiğinden, davalı sigorta şirketinin bu teminat limiti ile sınırlı olarak sorumluluğu bulunduğu anlaşılmıştır. Teknik bilirkişilerce, ekspertiz raporunda yer alan ve eksik sigorta uygulanması sonrasında tespit edilen 28.328,87 TL inşaat dekorasyon hasarı ile, 19.782,85 TL demirbaş hasarı kadri maruf bulunmuştur. Ekspertiz raporunda, demirbaşların sigorta değeri 320.000,00 TL olarak tespit edilmiş ve poliçede yer alan sigorta bedeli 41.339,00 TL'ye oranınca eksik sigorta uygulaması yapılarak tespit edilen 153.102,47 TL demirbaş hasarı eksik sigorta sonrasında 19.782,85 TL olarak eksper tarafından belirlenmiştir. Teknik bilirkişilerce, bu tutar kadri maruf bulunmuştur. Ekspertiz raporunda inşaat dekorasyon yönünden sigorta değeri 58.500,00 TL olarak yer almıştır. Poliçede yer alan 30.000,00 TL dekorasyon teminatına oranınca eksik sigorta uygulaması yapılmıştır. Ekspertiz raporunda dekorasyon hasarı 55.229,00 TL olarak belirlenmiş ve eksik sigorta sonrasında nihai dekorasyon zararı 28.328,87 TL olarak yer almaktadır. Heyetimizde yer alan teknik bilirkişi eksik sigorta uygulaması sonrasında 28.328,87 TL'ye kadri maruf bulmuştur.
Davalı vekili iş durması konusunda teminat kapsamı ve durma süresinin yanlış değerlendirildiğini yalnızca sabit giderlerin teminat altında olduğunu, kar kaybının talep edilemeyeceğini iddia etmiş ise de sigorta poliçesinde yer alan iş durması teminatına göre, "Yangın sigortası genel şartlarına ekli klozlar uyarınca işbu poliçe ile teminat altına alınmış olan rizikolardan (deprem ve yanardağ püskürmesi hariç) birinin gerçekleşmesi sonucu sigortalı mahalde meydana gelen hasarlardan dolayı işletmenin faaliyetinin tamamen durması halinde poliçede belirtilen bedeli aşmamak üzere, hasar tarihinden itibaren 90 günlük bir tazminat süresi içerisinde belgeleyeceği (kira, personel ücreti, kredi faizleri, sabit enerji giderleri ve benzeri) zararlar sigortalıya poliçede belirtilen limite kadar sigortalıya "iş durması" tazminatı olarak ödenecektir." düzenlemesi bulunmakta olup, kira, personel ücreti, kredi faizler, sabit enerji giderleri ve benzeri denilmek suretiyle belirtilen kalemlerin tahdidi değil, tadadi olarak sayıldığı, nitekim aynı teminatın son paragrafında "sigortalının piyasada itibar ya da pazar kaybı nedeniyle uğrayacağı zararlar" da iş durması teminatına eklenmiş olmakla kar kaybının evleviyetle iş durması teminatına dahil olacağı kanaatine varılmıştır. Davalı aynı zamanda, davacının talebi doğrultusunda 15 günlük durma süresi üzerinden hesaplama yapıldığını, 21/01/2020 tarihinde yapılan ekspertizde tesisin çalışır durumda olmadığını beyan etmek suretiyle rapora itiraz etmiş ise de 21/01/2020 tarihinde işe başlanıldığına ilişkin dilekçe ekinde sunulan fotoğrafın davacı iş yerine ait olup olmadığı anlaşılamadığı gibi, davacı iş yerine ait olsa dahi işe başlanıldığı kanaatine ulaştıracak mahiyette bulunmadığı gözetilmiş, ekspertiz raporu sonucu teklif edilen miktarın davacı tarafça kabul edilmemesi karşısında eksperin tespit ettiği 15 günlük süreye değil, bilirkişilerin tespit ettiği 4 aylık süreden, poliçede teminat altına alınan 90 günlük kısmına itibar edilmiştir.
Davalı vekili mülk sahibinin zararının karşılanması için "davacının mülk sahibine karşı sorumluluğunun " netleşmesi gerekmekte olup bu talebin sigortalıya ödenmesinin mümkün olmadığını, varsa bir zarar mülk sahibinin talepte bulunması gerektiğini iddia etmiş ise de davacının bu alacak kalemi yönünden hasarı talep edebilmesi için ya bina maliki üçüncü kişinin hasarın karşılanması yada bina sahibi kendi binasındaki hasar tazminatının davacıya ödenmesi konusunda muvafakat vermesi gerekli olup Mal sahibi ..., 05.02.2020 tarihli muvafakatnameyi imzalayarak, iş yerinde oluşan hasarın kiracı ... Limited şirketine ödenmesine muvafakat etmiş olduğu anlaşılmakla bina hasarının davacıya ödenmesinde bir hukuki engel bulunmamaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda bina maliyeti hesaplanmıştır.
Belirtilen yasal düzenlemeler ve yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda dava, "Kobi Paket Sigorta Poliçesi" ile sigortalı olan davacı şirkete ait işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, bilirkişi heyetince yapılan hesaplama ve değerlendirme neticesinde davacıya 1.009.733,60 TL tazminat ödenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Davacı vekili tarafından işbu dava 400.000,00 TL üzerinden belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, 20/12/2023 tarihli dilekçe ile talebi 1.009.733,60 TL'ye artırılmış olmakla davanın kabulüne ve bu bedelin davacı şirket tarafından, davalı sigorta şirketine yapılan bildirim tarihi 30/12/2019 tarihi olduğundan, 45 günlük sürenin sonu temerrüt tarihi olan 14/02/2020 tarihinden (bu hususta tashih şerhi yazılmıştır) itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
1.009.733,60 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 24/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 68.974,90-TL nispi karar harcının, peşin ve tamamlama harcından alının 17.243,73- TL harcın mahsubu ile geri kalan 51.731,17-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 141.070,70- TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 17.725,83-TL (54,40-TL BHV, 7,80-TL VSH, 6.831,00-TL peşin harç, 10.412,73-Tamamlama Harcı, 419,90-TL Keşif Harcı) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 14.332,10-TL (382,10-TL tebliğler ve posta, 13.950,00-TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/03/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Kısa kararın 1. maddesinde "1.009.733,60 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 24/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine” şeklinde hüküm kuurlmuş ise de, 14/02/2020 tarihinin "14" kısmında "1" yazılması gerekirken sehven "2" yazılması suretiyle "24/02/2020" yazıldığı görülmüş olup, hükmün tashihini düzenleyen 6100 sayılı HMK’nin 304/1. maddesinde yazılı "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir” hükmü gereğince, mahkememizce resen hükmün 1. fıkrasının;
"1-Davanın KABULÜ İLE,
1.009.733,60 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 14/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine," olarak tashihine karar verildi. 06/03/2024
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır