T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/583 Esas
KARAR NO:2023/894
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:27/09/2019
KARAR TARİHİ:20/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’ın eşi ... ile oğlu ...’ın ... plakalı aracın 27.03.2011 tarihinde yaptığı tek taraflı trafik kazasında vefat ettiği, meydana gelen trafik kazasında müvekkilin eşi olan müteveffa ...’ın kazayı yapan ... Plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu, aynı kazada vefat eden oğlu müteveffa ...’ın ... Plakalı aracın sürücüsü olduğu, müteveffa destekler eş ... ... ile oğul ...’ın vefatına sebebiyet veren ... Plakalı aracın kaza tarihi olan 27.03.2011 tarihinde Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile davalı şigorta şirketi ... Sigorta A.ş ye sigortalı olduğu, Sayın Mahkemede davayı ikame etmeden önce dava şartı olan arabulucuya başvurma şartının yerine getirilmiş ve yapılan görüşmelerde herhangi bir uzlaşma sağlanamamış olduğu, yerleşik yargıtay içtihat örneklerinde vefat eden sürücü işletenin desteğinden yoksun kalanların eş çocuk anne babanın esas itibariyle destekten yoksun kalan 3. Kişiler oldukları, ve dava ikame ettikleri , davacıların maruz kaldığı destekten yoksun kalma zararının tamamının tazmininden davalı sigorta şirketinin kusuru 3. kişiler olan davacılara yansıtmadan, kusur indirimi yapılmadan teminatları dahilinde sorumlu olduğunun hüküm altına alındığı, kazada eşini ve evladını ve tek desteklerini kaybeden müvekkilin yaşadığı ve yaşayacağı acılardan ötürü maddi ve manevi olarak zarara maruz kaldığı, destekten yoksun kalma zararlarının belli ve belirlenebilir olmadığından , tespiti yargılama ve uzman bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden Sayın Mahkemenin takdiri ile destekten yoksun kalma zararının belirli hale geldikten sonra artırmak üzere davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olduğunu beyanla müvekkilin ve müteveffa desteklerinin Vukuatlı Nüfus Kayıtlarının UYAP üzerinden celbini arz ettiğini , davalı sigorta müzekkere yazılarak kaza yapan ... Plakalı aracın kaza tarihi olan 27.03.2011 tarihini kapsayan Trafik Sigortası Poliçesinin onaylı bir suretinin celbini , ... cumhuriyet başsavcılığına müzekkere yazılarak trafik kazasına ilişkin olan 2011/... nolu dosyasının celbini, SGK ya müzekkere yazılarak müteveffa destekler ... ve ...’ ın trafik kazasında vefatından dolayı müvekkile rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının , yapılmış ise miktarının , vefatından önce SGKlı bir işte çalışıp çalışmadığının çalışıyor ise aylık hizmet dökümlerinin celbini, destekten yoksun kalma zararlarının tespiti için bilirkişi incelemesini, müvekkil için sosyal ve ekonomik zabıta araştırmasını talep ettiğini beyanla davanın kabulü ile destekten yoksun kalan 3. kişi olan bağlantılı olarak mirasçı eş - baba sıfatı da bulunan müvekkil için ... ve oğlu ...’ın tek taraflı trafik kazasından kaynaklanan 10.000 TL (BELİRSİZ ALACAK) destekten yoksun kalma zararının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalı şirketten tazmin ve tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı ve müvekkili şirket sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde, 1718231 poliçe numaralı, 03/03/2011-2012 vade tarihleri olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, müvekkili şirketin ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde, sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan maddi zarardan sorumluluğunun poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olabileceği, ...’ın ...’ın vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etmekte olduğu, söz konusu kaza nedeniyle ...'ın vefatı nedeniyle davacı yanın dava öncesi yaptığı başvuru sonucu hasar dosyası açılmış olup aktüer uzmanından rapor alınarak tespit edilen tazminat miktarı olan 21.837,00 TL tutarın Müterafik Kusur indirimi yapılmak suretiyle 21.03.2012 tarihinde davacı yana ödenmiş olduğu, ödeme dekontu ve ibranamenin ibraz edildiğini, müvekkil şirketçe sorumluluk gereği ödeme yapıldığından müvekkil şirketin başkaca sorumluluğu kalmamış olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, tazminat miktarlarına ilişkin yetersiz veva fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilir maddesinin olduğu, ibra belgesinin iptali için yasada öngörülen 2 yıllık sürenin geçmiş olduğu, murisinin yolcu olduğu araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu, davacı murisi ...’ın ehliyetsiz sürücünün aracına binmiş olduğu, müterafik kusurun söz konusu olduğu, tazminat rakamından müterafik kusur indirimi yapılmasını talep ettiği, davacı ...’ın araç işleteni ve sürücüsü olduğu, kazanın meydana gelmesinde de % 100 kusurlu olduğu, tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları, Sigorta Mevzuatı ile Yargıtay Kararlarına göre araç işleteninin üçüncü kişi konumunda olmadığı, Trafik Sigortacısının araç işleteninin 3. Kişiye vermiş olduğu zararı teminat almakta olduğu, araç işleteni 3. Kişi olmadığından ve Genel Şartları gereği tazminat talepleri teminat dışı olduğundan araç işleteni olan davacının tazminat taleplerinin haksız olduğunu, reddine karar verilmesini talep ettiği, davacı tarafın destekten yoksun kaldığı iddia edilerek tazminat talep etmeleri nedeniyle uzman aktüer bilirkişiden rapor alınması gerekmekte olduğu, murisin yaşı, eğitim durumu, geliri, sosyo-ekonomik durumu, davacı tarafa katkısının gözetilerek alınacak rapor doğrultusunda davacı tarafların talep edebileceği rakamın tespit edilmesini, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacılara herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, maaş bağlanıp bağlanmadığı hususlarının sorulmasını talep ettiği, davacı yanın avans faizi talep etmekte olduğu, uygulanacak faizin yasal faiz olması gerekmekte olduğunu beyanla davanın reddine, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı isteminden ibaret olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 04/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Yukarıda takdim edilen açıklamalar çerçevesinde, tarafıma verilen görev çerçevesinde, dosya kapsamındaki mevcut verilerin değerlendirilmesi sonucu; davacı ... için 1) desteği eş ... üzerinden, a) davalı sigorta şirketi tazminat ödeme tarihi 21/03/2021 verileri üzerinden destekten yoksun kalma tazminat tutarının 36,828.45 TL hesaplandığı, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 21.837 TL destekten yoksun kalma tazminat tutarının davacının gerçek zararını karşılamadığının takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, b) Sayın Mahkeme tarafından davacının gerçek zararını karşılamadığına hüküm kurulması durumunda rapor tarihi itibariyle destekten yoksun kalma tazminat tutarının 80,765.07 TL hesaplanmış olduğu, 21/03/2012 tarihinde ödemesi yapılan 21,837.00 TL destekten yoksun kalma tazminat tutarının rapor tarihine kadar hesaplanan 18,915.63 TL yasal faiz tutarı ile güncellenmiş değeri 40,752.63 TL nin tenzil edilmesi durumunda bakiye destekten yoksun kalma tazminat tutarının 40,012.44 TL hesaplandığı, c) bakiye destekten yoksun kalma tazminat tutarının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin kaza tarihi itibariyle kişi başı bakiye 178,163.00 TL sakatlanma ve ölüm teminatı dahilinde ödenip ödenemeyeceğinin takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 2) desteği oğul ... üzerinden, a) destekten yoksun kalma tazminat tutarının 41,685.80 TL hesaplandığı, b) destekten yoksun kalma tazminat tutarının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin kaza tarihi itibariyle kişi başı 200,000 TL sakatlanma ve ölüm teminatı dahilinde ödenip ödenemeyeceğinin takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 09/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "davacı ... için, 1) desteği eş ... üzerinden, a) davalı sigorta şirketi tazminat ödeme tarihi 21/03/2021 verileri üzerinden destekten yoksun kalma tazminat tutarının 36,828.45 TL hesaplandığı, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 21.837 TL destekten yoksun kalma tazminat tutarının davacının gerçek zararını karşılamadığının takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, b) Sayın Mahkeme tarafından davacının gerçek zararını karşılamadığına hüküm kurulması durumunda ek rapor tarihi itibariyle destekten yoksun kalma tazminat tutarının 121.458,86 TL hesaplanmış olduğu, 21/03/2012 tarihinde ödemesi yapılan 21,837.00 TL destekten yoksun kalma tazminat tutarının rapor tarihine kadar hesaplanan 21.532,48 TL yasal faiz tutarı ile güncellenmiş değeri 43.369,48 TL nin tenzil edilmesi durumunda bakiye destekten yoksun kalma tazminat tutarı78.089,39 TL hesaplandığı, c) bakiye destekten yoksun kalma tazminat tutarının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin kaza tarihi itibariyle kişi başı bakiye 178,163.00 TL sakatlanma ve ölüm teminatı dahilinde ödenip ödenemeyeceğinin takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, 2) desteği oğul ... üzerinden, a) destekten yoksun kalma tazminat tutarının 57.369,50TL hesaplandığı, destekten yoksun kalma - tazminat tutarının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin kaza tarihi itibariyle kişi başı 200,000 TL sakatlanma ve ölüm teminatı dahilinde ödenip ödenemeyeceğinin takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava; trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı isteminden ibaret olan tazminat davasıdır.
27/03/2011 tarihinde dava dışı müteveffa ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ... istikametinden Sapanca ilçesi yönüne doğru seyir halinde iken, karşı yönden gelen dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön köşe kısımlarına, idaresindeki aracın sol ön köşe kısımları ile çarpması sonucu dava konusu ölümlü kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde davacıların desteği ...'ın vefat ettiği, mahkememizce alınan 23/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda müteveffa ...'ın trafik kazasının oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Davacıların desteğinin, ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile olsun, salt vefat etmiş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup, desteğin kusurunun olması, davacıların hakkına halel getirir bir unsur olarak kabul edilemez. Dolayısıyla destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın, sigortacıdan talep edilmesi mümkündür.
Davacıların uğradığı zarara bağlı olarak talep ettikleri hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. Ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusur davacıya yansıtılamayacaktır. Dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olması desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyecektir ( Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/17669 E. 2017/919 K.sayılı kararı, HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas, 2012/92 karar, HGK'nun 16.1.2013 gün ve 2013/17-1791 esas ve 2013/74 karar sayılı ilamları).
Somut olayda kaza 27/03/2011 tarihinde meydana gelmiştir. Yeni genel şartlar 01/06/2015 tarihinde, Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde değişiklik yapan yasa ise 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, somut uyuşmazlıkta uygulanması olanaklı değildir. Bu halde yukarıda aktarılan Yargıtay kararları gereğince davacının mirasçı olarak değil, zarar gören 3. kişi konumunda bulunduğundan, murisin kusuru, davacılara yansıtılamayacaktır. Davacılar destekten yoksunluk zararını, davalı taraftan talep edebilecektir.
Müteveffa ... sevk ve idaresindeki ... plaka aracın 03/03/2011-03/03/2012 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi nezdinde Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmakla davalının sorumluluğun bulunduğu anlaşılmıştır.
Kaza sonrası davacılardan ...'ın davalı sigorta şirketine başvurusu üzerine 21/03/2012 tarihinde 21.837,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ...'a ödendiği, ödeme ile ibraname de düzenlendiği görülmüştür.
Yargıtay 17 Hukuk Dairesi'nin 20/05/2014 tarih ve 2013/6382 Esas, 2014/7900 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere KTK'nun 111. maddesi uyarınca tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre hak düşürücü süre olup, mahkemece res'en dikkate alınması gerekir.
Somut olayda; olay nedeniyle davalı tarafından davacılardan ...'a poliçe hükümleri gereğince ödeme yapılmış ve taraflar arasında 21/03/2012 tarihli ibraname imzalanmıştır. Eldeki davanın 27/09/2019 tarihinde açılmış olmasına göre, KTK 111. maddede öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçirildiği anlaşılmaktadır. Davalı süresinde verdiği cevap dilekçesinde zaman aşımı definde bulunmuştur. KTK 111. maddesi uyarınca ödemenin (ibranın) yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde ibranın iptali için dava açılmadığından ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacılardan, müteveffanın oğlu ... yönünden ise davacının ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açmasına, kaza tarihinin 11/04/2011 olmasına, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş'nin işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacı da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğuna(HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar sayılı, HGK'nun 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 esas,2013/74 karar sayılı, HGK'nun 18.11.2015 gün ve 2014/17-691 Esas-2015/2626 Karar sayılı ilamları uyarınca) gidilebileceğinden, davanın ... yönünden 03/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen ve davacı tarafça talep artırım dilekçesi ile belirlenen 57.369,50 TL üzerinden kabulüne, davacının talebi doğrultusunda arabuluculuğa başvuru tarihi olan 04/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının eşi ...'ın ölümü sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine,
2-Davacının oğlu ...'ın ölümü sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kabulü ile 57.369,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davacının talebi doğrultusunda arabuluculuğa başvuru tarihi olan 04/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 3.918,88TL nispi karar harcının, peşin ve ıslah ile alınan 507,06 TL harcın mahsubu ile geri kalan 3.411,82 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacının ... yönünden red edilen talebi üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı ... yönünden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 557,86 TL (44,40 TL BHV, 6,40 TL VSH, 44,40 TL peşin harç, 462,66 ıslah harcı) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.248,25 TL (267,95 TL tebliğler ve posta, 1.250,00 TL bilirkişi ücreti, 730,30 TL Atk fatura ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 952,17TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 760,96 TL'sının davacıdan, 559,04TL'sının davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır