T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/605
KARAR NO:2023/870
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/08/2019
KARAR TARİHİ:14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında 08/06/2016 tarihinde sözleşme akdedildiğini, sözleşme gereği muaccel hale gelen komisyon alacağının bulunduğunu, davalı şirket tarafından herhangi ödeme yapılmadığını, buna ilişkin .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas numaralı icra takip dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalı şirkete tebliğ edilmesi üzerine davalı şirketin takibe, borca ve borcun tüm ferilerine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, işbu davayı açma zarureti doğduğunu, davanın kabulüne, .... icra Müdürlüğü’nün ... Esas numaralı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun takip konusu miktarın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davanın kimin tarafından ikame edildiğinin anlaşılamadığını, davacı tarafından arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, Davacı ile müvekkili arasında akdedilmiş bir komisyon sözleşmesinin bulunmadığını, davacı müvekkili ile ihracat ilişkisi olan ... firmasının Türkiye temsilcisi olduğunu iddia ettiğini, bu iddiayı ispatlaması gerektiğini, Müvekkili ile ... Dış Tic. San. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişki komisyon ilişkisi olmadığını, hesaplamanın neye göre yapıldığının belli olmadığının, davacı tarafça talep edilen komisyon alacağının ne şekilde hesaplandığı açıklanması gerektiğini, davanın önce usulden değerlendirilerek reddİne, davanın esasına girilmesi halinde yapılacak yargılama akabinde davanın esastan reddine, davacının alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 02/07/2020 tarih ve .... Sayılı kararı ile "Davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından açılan davanın REDDİNE," dair karar verilmiş, davacı vekilinin kararı istinafı üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi' ne gönderilmiş BAM 12. Hukuk Dairesi' nin 08/10/2020 tarih 2020/1094 - 2020/964 E.K. Sayılı ilamı ile "davacı şirketin dava açmaya aktif husumet ehliyeti bulunduğu anlaşıldığından davanın esası hakkında sunulan deliller değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddi yerinde görülmemiş, HMK 353(1)-6 kapsamında kalan hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" dair karar verilmiş ve dosya mahkememize gönderilerek 2020/605 esas sırasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLER;
Davalı şirketin ticaret sicil kaydı dosyaya celp edilmiştir.
Davalı şirketin 26/08/2016 - 04/06/2018 tarihleri arasındaki ihracat kayıtları,
Dava dışı ... LTD. ŞTİ'nin 2014-2016 yılları arası BS/BA formları,
Dava dışı ... LTD ŞTİ'nin ticaret sicil kayıtları,
Davalı ... ... Otelcilik Anonim Şirketi'nin (V.N:...) 2016-2018 tarihlerine ait BA formları,
.... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın incelenmesinde, davacı tarafından 72.000,00 USD komisyon alacağı, 12.960,00 USD KDV olmak üzere 84.960,00 USD toplam alacağın asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemli ilamsız icra takibi yapıldığı davalının İİK 66 Mad.uyarınca itiraz ederek takibi durdurduğu anlaşılmıştır, itirazın iptali davası İİK 67 mad.belirtilen ve hak düşürücü nitelikte olan 1 yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup tarihli 24/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının alacak iddiasının, 08.06.2016 tarihli protokole dayandığı, anılan protokol
incelendiğinde, protokolün davalı tarafından imzalandığı ve protokolde “... Turistik, ... Türkiye Temsilcisi olan ... Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi temsilcisi ...'a ... firması tarafından Körfez ülkeleri için satın alınan ürünler için aşağıdaki bedeli ödemeyi taahhüt eder. Koli başına 0,04 USD+KDV İş bu sözleşme ... ... Turistik işbirliği devam ettiği müddetçe geçerli” şeklinde hükümlere yer verildiği,
Dolayısıyla anılan taahhüt uyarınca, davalı tarafından davacılara körfez ülkeleri için satın alınan ürünler için koli başına 0,04 USD+KDV ödenmesi gerektiği, Kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davalı tarafından 2.866.675 koli satıldığının tespit edildiği, buna göre davacılara ödenmesi gereken alacağın 135.307,06 USD olarak hesaplanabileceği, Hesaplanan bu alacak için icra inkar tazminatı talep etme şartlarının da doğduğu, " görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup tarihli 21/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"Davacı ... Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi’nin 26.08.2016 Tarihinde düzenlemiş olduğu A ... Nolu 4.568,55 USD+ 365,48 USD KDV Toplam 4.934,03 USD bedelli faturada 1 adet komisyon bedeli yazıldığı,
komisyona ait detay bulunmadığı, Dosyada Davadışı .... LTD. ŞTİ. Tarafından düzenlenen faturaların örneklerinin bulunmaması ve Davalı tarafça da Davadışı .... LTD. ŞTİ. Tarafından düzenlenen
faturaların örneklerinin sunulmaması nedeniyle faturalarda uygulanan komisyon oranının ne olduğu hususlarında bir tespit yapılamadığı, Davalı tarafın Vergi Dairesince ve Davadışı ... Ltd. Şti’nin Vergi Dairesince sunulan BA Formları ve BA/BS karşılaştırma analizine göre Davalı’nın yıllar itibariyle aşağıdaki şekilde BA bildirimlerinde bulunduğu, Kdv Hariç Bedel ' in 2014 yılı için 19.681,00, 2015 yılı için 94.020,00, 2016 yılı için 18.475,00 Toplam 132.176,00 olduğu, 2016 yılı için 77.699,00 TL olduğu " görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, komisyon alacağına dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalan 08/06/2016 tarihli sözleşme akdedildiği ve bu sözleşmenin 2. Maddesine göre belirlenen komisyon bedelinin ... Türkiye temsilcisi olan davacıya ödenmesi hususunda anlaşma yapıldığı, bu sözleşmenin 3. Maddesinde de davalı ile ... firması arasında işbirliği devam ettiği müddetçe sözleşmenin geçerli olduğunun kararlaştırıldığı bu sözleşme kapsamında davacının düzenlemiş olduğu 26/08/2016 tarihli faturanın 05/12/2016 tarihinde ödendiği davalının ... firması aracılığı ile körfez ülkelerine su ihracatı yapmaya devam etmesine rağmen sözleşmeye göre ödemesi gereken komisyon bedelini ödemediği 26/08/2016 tarihli faturadan sonra herhangi bir ödeme yapmadığı, bu tarihten 04/06/2018 tarihli dava konusu icra takibine kadar davalının davacıya 84.960,00- USD komisyon bedeli borcu bulunduğu, taraflar arasındaki komisyon alacağına ilişkin ticari ilişkinin daha öncesine dayalı olup davacı şirketin yetkilisi ...' ın daha önce yetkilisi olduğu ... San. ve Tic. Ltd. İle davalı arasında komisyon alacağına ilişkin yapılan ödemeler ve hesap hareketlerinin mevcut olduğu, BA-BS formlarından da bu durumun tespit edilebilir olduğu belirtilerek davacı tarafça komisyon alacağının tahsili talebi ile başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebi ile eldeki dava açılmıştır.
Davalı tarafın aktif husumet yokluğuna ilişkin savunması nedeniyle verilen kararın kaldırılmasına ilişkin istinaf ilamı doğrultusunda takip talebinde ve dava dilekçesinde davacı ...- ... Gıda San. ve Dış Tic. Sanayi Limited Şirketi olarak gösterilmiş ise de; ...' ın şirket temsilcisi olduğundan dilekçede bu şekilde belirtildiği, huzurdaki davanın davacısının ... Gıda San. ve Dış Tic. Sanayi Limited Şirketi olduğu, protokolün şirketi temsilen ... tarafından imzalandığının kabulü ile davanın bu çerçevede çözümü gerektiği, şirket temsilcisi ...' ın yetkisiz temsilci olduğunun kabulü halinde de ihtilafsız dönemde faturaların şirket tarafından düzenlendiği, temsilci tarafından da protokolün şirket adına imzalandığı kabul edildiğinden, davacı şirketin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, protokolün davalı şirket yetkili temsilcileri tarafından imzalanmadığı ileri sürülmüş olup bu tarihte mutabakatle son bulduğu savunulduğuna göre davacı şirketin aktif husumetinin bulunduğu kabul edilmiştir.
Dava 08/06/2016 tarihli protokole istinaden açılmış olup davacı vekili protokol aslının kendisinde olmadığını, davalıda olduğunu ileri sürmüş, davalı ise protokolü inkar etmiştir. Protokol aslı ibraz edilemediğinden, imza incelemesi yapılamamış ise de; davalı ile davacı şirket yetkilisi ...' ın ortağı olduğu ... Taah. San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan 14/04/2014 tarihli protokol taraflarca inkar edilmediği gibi bu protokol kapsamında düzenlenen 2014-2015-2016 yılına ilişkin faturaların ödendiği, yaptırılan bilirkişi incelemesinde davalının anılan dönemlerde dava dışı firmanın adına ödemeler gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, ... Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan 14/04/2014 tarihli protokolün altında "... LTD. adına yenileyelim" notunun bulunduğu, notun altında 07/06/2016 tarihi yazılı olup bu tarihten sonra davalı tarafça inkar edilen protokol kapsamında davacının düzenlediği faturaya göre ödeme yapıldığı, davacı şirketin önceki unvanının ... Dış Tic. San. Ltd. Şti. olduğu, 28/03/2016 tarihinde ana sözleşmesinin tescil edildiği, yetkilisinin ... olduğu, daha sonra unvanı değişerek ... Gıda San. ve Dış Tic. Sanayi Limited Şirketi olduğu, olay örgüsü, tarihsel süreç ve işleyiş bir bütün olarak dikkate alındığında, protokolün geçerli olduğu kanaatine varılmıştır. Kaldı ki taraflar arasında bu konuda yazılı olarak bir anlaşma bulunmadığı kabul edilse dahi sözlü olarak da bu anlaşma yapılabileceğinden ve gerek daha önceki işleyiş ve gerekse 26/08/2016 tarihli faturanın davalı tarafça ödenmiş olduğu dikkate alındığında taraflar arasındaki sözleşmenin varlığı kabul edilmiştir. Her ne kadar sözleşmenin varlığı kabul edilmekle birlikte, sözleşmede kararlaştırılan bedelin ispat yükü davacı üzerinde olup davacı tarafından daha önce düzenlenen 26/08/2016 tarihli fatura içeriğinden komisyon bedeli oranı tespit edilememiş ise de; taraflar arasındaki ilişkinin önceye dayalı olduğu ve davacı şirket yetkilisinin ortağı olduğu dava dışı ... inşaat ile yapılan protokolde koli başına 0,04-USD+KDV kararlaştırıldığı anlaşılmakla somut olay yönünden de bu orana itibar edilmiştir. Yaptırılan bilirkişi incelemesi ile de gümrük bilirkişisi tarafından gümrük çıkış beyannameleri muhteviyatı itibariyle gerekli inceleme yapılarak denetime elverişli olarak sunulan bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve davalı tarafından satılan koli miktarı dikkate alındığında davacı asıl alacak talebi yönünden davasında haklı bulunmuştur. Davalının takipten önce temerrüde düşürüldüğü ispat edilmediğinden işlemiş faiz talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi komisyon alacağın tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilmiş reddedilen miktar yönünden davacının takibinde kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İcra inkar tazminatı hesabında takip tarihindeki kur oranı, harç vekalet ücreti hesabında dava tarihindeki kur oranı dikkate alınmıştır.)
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
72.000,00-USD asıl alacak yönünden davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin hükmedilen asıl alacak yönünden devamına ; Asıl alacağa takip talebindeki faiz talebini aşmamak üzere takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı kanunun 4/a. Maddesi gereğince Merkez Bankasının yabancı paralar için ön gördüğü en yüksek faiz oranının uygulanmasına, işlemiz faize ilişkin talebin reddine,
2-Hükmedilen alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 66.672,00-₺ icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının kötü niyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 28.149,51-₺ nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 4.753,12-₺ harcın mahsubu ile eksik 23.396,39-₺ harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan toplam 4.803,92-₺ (44,40-TL BVH, 6,40-TL VSH, 4.753,12-TL peşin harç, ) harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 4.822,00 TL (222,00 TL tebliğler ve posta, 4.600,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 4.086,44-₺' sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
7-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap olunan 63.691,87-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap olunan 17.900,00-₺ vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucuya 1.320,00-₺ ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00-₺ arabuluculuk ücreti'nin 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-11 ve 18/A-13'e göre davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak; 1.118,64-₺' sinin davacıdan, 201,36-₺' sinin davalıdan alınarak, hazineye gelir kaydına,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçesi ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023
Başkan ...
*e-imzalıdır
Üye ...
*e-imzalıdır
Üye ...
*e-imzalıdır
Katip ...
*e-imzalıdır