T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/686
KARAR NO:2022/746
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:02/12/2020
KARAR TARİHİ:24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile müvekkili şirket arasında 26 Ocak 2018 tarihli "Gayrimenkul Kiralanmasına Aracılık Sözleşmesi" akdedildiğini, iş bu sözleşme kapsamında “... Mh. ... Sokak ... ..., ... (... ... ...)” ve “... ... Mahallesi ... Sk. No: 27 ..., ... (...)" adresinde yer alan taşınmazların müvekkili şirketin ilettiği müşteriye satılması halinde; satış bedelinin %1’i oranında hizmet bedelinin müvekkili şirkete ödeneceğinin kararlaştırıldığını, işbu davaya dayanak sözleşme kapsamında çalışmalarına başlayan müvekkili şirketin sözleşme konusu ... için dava dışı ... Sigorta A.Ş. ile iletişime geçerek, sözleşmeye konu taşınmazın tanıtımını yaptığını, hazırlanan sunumları ilettiğini ve saha gezisi için organizasyon girişimlerinde bulunduğunu, bu çalışmalar sonucunda sözleşmeye konu ...’nın dava dışı ... Sigorta A.Ş.’ye satışını gerçekleştirilmiş ise de davalılar tarafından sözleşme ile borçlanılan edimlere riayet edilmeyerek, sözleşmede kararlaştırılan hizmet bedelinin müvekkili şirkete ödemediklerini, ilgili sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde edimlerini yerine getiren müvekkili şirket tarafından davalılara ... 26. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 17 Nisan 2020 tarihli ihtarname gönderilerek dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan satışın gerçek bedelinin bildirilmesini ve gerçek satış bedelinin %1’ine tekabül eden hizmet bedelinin sözleşmede belirtilen hesabına ödenmesi talep edilmiş olmasına rağmen davalılar tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin, Türk Borçlar Kanunu uyarınca simsarlık sözleşmesi niteliği taşımakta olup, müvekkili şirketin ücrete hak kazanması için tüm şartların gerçekleştiğini, tacir olan taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine de uygun bir şekilde hareket eden müvekkili şirketin ücrete hak kazandığı izahtan vareste olup, davalılar tarafından sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde ücretin ödenmesi gerektiğini, işbu davaya dayanak sözleşmenin dördüncü maddesinde tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiğini, müvekkili şirketin bu madde hükmü uyarınca edimlerini gereği şekilde ifa etmiş olmasına rağmen, davalılar tarafından sözleşme hükümlerine ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranıldığını, müvekkili şirketin simsarlık faaliyeti kapsamında, satış sözleşmesinin kurulduğunu, diğer bir ifade nedensellik bağının bulunduğunu açıklamaları kapsamında sabit olmak ile birlikte, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, tek başına taşınmazın müvekkilimiz şirket tarafından tanıtılan bir kişiye satılmasının simsarlık ücretine hak kazanılması için yeterli olduğunu, resen gözetilecek sebeplerle ve fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirketin ödenmeyen simsarlık ücretinin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL'nin 15 Nisan 2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurda görülen davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, taraflar arasındaki 26 Ocak 2018 tarihli sözleşmenin irdelenmesinde; davacı tarafın da belirttiği üzere taraflar aralarında imzaladıkları ve tarihi bildirilen gayrimenkul kiralanmasına aracılık sözleşmesi çerçevesinde müvekkillerinden ... Oto Servis ve Ticaret A.Ş'nin mülkiyetinde bulunan ... Mh. ... Sk. No:3B ... adresindeki (... ... Plaza) taşınmazının ve diğer müvikkili ... İnşaat A.Ş'nin mülkiyetinde bulunan ... Mh. ... Sk. No:27 ... adresindeki taşınmazının 3.kişilere kiralanması için davacı tarafından kiracı adaylarının bulunması, müvekkillerine tanıtılmasına kadar geçen süreç içinde müvekkilleri adına aracı olarak hizmet verilmesi hususunda anlaştıklarını, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sunduğu ve birçoğu olayın davayla yakından uzaktan alakası bulunmayan yazışmalardan da açıkça görüleceği üzere davacının dava dışı ... Sigorta Şirketi ile doğru düzgün temas bile kuramadığını, adeta sanal ortamda karşılıklı yazışmadan öte adım atamadığını ve bir saha gezisi dahi tertip edemediğini, müvekkillerinin simsarlık ücreti ödememek amacıyla davacı tarafı saf dışı bırakarak hareket etmediğini, müvekkillerinin davacı taraf ile imzaladığı sözleşmenin üzerinden 1 sene geçtikten sonra taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı hiçbir gelişme ve geri bildirim almadığını görünce tamamen ticari hayatın gerektirdiği zorunluluklardan ötürü dava dışı 3.kişi olan ... Gayrimenkul A.Ş ile 04/12/2010 tarihinde Satış Aracılık Sözleşmesi imzalandığını, dava d ışı 3.kişi ...'nin de müvekkilleri ile imzalanan sözleşmeden yaklaşık 20 gün gibi k ısa bir süre sonra dava dışı 3.kişi ... ile satışın gerçeklemesi şartlarını oluşturarak görevini tamamladığını, bu noktadan sonra müvekkilinin ... ile olan sözleşmedeki şartlara uyarak satış bedelinin net rakamı üzerinden %1,5 oranında komisyon alarak faturasını kestiğini, müvekkillerinin dava dışı 3.kişi ... ile bu sözleşmeyi imzalarken satışın ... şirketine yapılmasını kendi iradesiyle şart koşmadığını, müşteri adreslemediğini, başka bir deyişle dava dışı 3.kişi ...'nin müvekkiline başvurarak ve simsarlık sözleşmesine konu ... Kavacık binasını ... Şirketine satabilmelerine olanak sağlayacaklarını belirttiklerini, dava dışı ...'nin müvekkilinin aklında ve bilgisi dahilinde kesinlikle olmayan ... Şirketini taraflarına bildirerek satışın gerçekleşmesini sağladığını, huzurda görülen davanın belirsiz alacak davası olmadığını, alacağın miktarının davacı tarafça kesinlikle bilindiğini ve bu nedenle eksik harcın ikmalinin gerektiğini, bu hususun yargılamanın tam olarak usulüne uygun şekilde gerçekleşmesi için gerekli olduğunu, müvekkilleri ... Oto Servis ve Ticaret A.Ş bakımından açılan haksız ve hukuki dayanaktan tamamen yoksun davanın husumetten reddini, müvekkillerinden ... İnşaat A.Ş bakımından ise davacıya hukuki başvuru hakları saklı kalmak kaydı ile açılan davanın öncelikli olarak eksik harcın ikmalini, sonrasında da haksız hukuki dayanaktan yoksun ticari temaül ve iyiniyet kaidelerine tümden aykırı bulunduğu için reddini, her iki müvekkili açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; 6098 Sayılı TBK madde 520 ve devamı maddelerine göre simsarlık sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu görülmüştür.
DELİLLER;
Davacı vekili tarafından delil dilekçesi ekinde; taraflar arasında akdedilen 26 Ocak 2018 tarihli Gayrimenkul Kiralanmasına Aracılık Sözleşmesi, davacı şirket tarafından davalılara ... 26. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 2 Nisan 2020 tarihli ihtarname ve 7 Nisan 2020 tarihli tebliğ şerhi, ... 21. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 17 Nisan 2020 tarihli davalılar tarafından ihtarnameye verilen cevap , davalılara gönderilen müşteriyi bildirir e-mail, dava dışı ... Sigorta A.Ş. 'ye yapılan tanıtım faaaliyetleri ve sözleşme konusu taşınmaz için hazırlanan tanıtım broşürleri mahkeme dosyasına sunulmuştur.
Davalılar vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde dava konusu sözleşmeler, fatura sureti, tapu suretleri, tebliğ şerhini içeren cevabi ihtarnameler ve e posta yazışmaları mahkeme dosyasına sunulmuştur.
... Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu taşınmaza ait tapu kayıtları celp edilmiştir.
... ... Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak dava konusu taşınmazın hangi fiyata satın alındığı, davaya konu taşınmaz ile ilgili olarak davacı ... % ... .... A.Ş'nin tanıtım faaliyeti yapıp yapmadığı, e posta yazışmalarında isimleri yazılı olan ... ve ... isimli kişilerin şirket çalışanı olup olmadığı hususları sorulmuştur.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 24/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davalılardan 1.064.814,81 TL'nin yaklaşık %50'si civarlarında simsarlık ücreti alacağına hak kazanmış olduğu, şimdilik 10.000,00 TL'lik alacak kısmının tahsilini talep ettiğinden bu talebi ile bağlı olduğu, davacı alacağından davalıların birlikte ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacı alacağının talep gibi davacının 02.04.2020 tarihli temerrüt ihtarnamesinin davalılara tebliğinden itibaren 1 haftalık sürenin dolmasından itibaren (TBK.md.117/f.1) işletilecek ticari temerrüt faizi (kanaatlerince avans faizi) ile birlikte tahsilinin gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında 26/01/2018 tarihli gayrimenkul kiralanmasına aracılık sözleşmesi düzenlenmiş olup, sözleşmenin konusunu müşteri olarak belirtilen dosyamız davalıları ... Oto Servis ve Tic. Aş ile ... İnşaat A.Ş'nin maliki olduğu veya kiralamaya yetkili olduğu ......adresinde yer alan ... ... ve ... ve Ek 2'de bilgileri bulunan gayrimenkulün 3.kişilere kiralanması için ... tarafından kiracı adaylarının bulunması, müşteriye tanıtılmasına kadarki süreçte müşteri nam ve hesabına iş bu sözleşmede belirtilen çerçevede aracı olarak hizmet verilmesinin oluşturduğu incelenen sözleşmenin 2.maddesinden anlaşılmıştır. Sözleşmenin 5.maddesinde ise; gayrimenkulün tamamının veya bir kısmının kiracı adaylarından birine satılması durumunda net satış bedeli üzerinden %1 oranında geçmeyecek bir ücret ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacı sözleşme konusu olan ...'nın dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye tanıtımının yapılıp hazırlanan sunumlarının iletildiği ve saha gezisi için organizasyon girişimlerinde bulunulduğu, bu çalışmalar sonucunda sözleşmeye konu plazanın dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye satışının gerçekleştiğinden bahisle satış bedelinin %1'i üzerinden alacak talebi ile iş bu davayı açmış olup davalılar cevap dilekçeleri ile davacının tarafları bir araya getirmediği, kayda değer bir çaba sarf etmediği, saha gezisi yaptırmadığı bu nedenle sözleşmeye hak kazanamadığını, sözleşmede davacıya tanınmış bir münhasırlık olmayıp dava dışı ... Gayrimenkul A.Ş ile 04/12/2019 tarihinde satış aracılık sözleşmesi imzalandığını, dava dışı şirketin 20 gün gibi kısa bir süre sonra ... Sigorta A.Ş'ye satışın gerçekleşmesi şartlarını oluşturarak görevini tamamladığından komisyon ödemesinin dava dışı şirkete yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık 26/01/2018 tarihli simsarlık sözleşmesinden dolayı davacının simsarlık ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususundadır. Sözleşmenin 2.maddesinde sözleşmenin konusu belirtilmiş olup, sözleşmeye konu taşınmazın dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye davalı tarafça satıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalılar davacının sözleşme konusu edimini yerine getirmediğini beyan etmişler ise de; dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabında taşınmaz hakkında davacının 01/02/2018 tarihinde şirketlerine e-posta ile tanıtım sunumunu gönderdiği, saha gezisi yapılması için yazışmaların yapıldığı ancak saha gezisinin gerçekleşmediği belirtilmekle davacının gerekli olan tanıtım broşürlerini bastırdığı, sözleşmede belirtilen taşınmaza kiracı adayı bulunması için çalıştığı, bu çalışma sonucunda dava dışı ... Sigorta A.Ş'yi bulduğu, kiracı adayını e-mail yolu ile yaptığı tanıtımla bilgilendirdiği, nitekim akabinde de taşınmazın dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye satıldığı, bu hali ile sözleşme edimini yerine getirdiği ve sözleşmede belirtilen ücrete hak kazandığı kanaatine varılmıştır. Belirlenen ücretten sözleşmede müşteri olarak yer alan davalıların birlikte sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davalılara gönderilen ... 26. Noterliği'nin 02/04/2020 tarih / ... yevmiye nolu ihtarı 15/04/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalıların bu tarih itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
Her ne kadar bilirkişi tarafından simsarlık ücreti tutarında TBK 525.madde hükmüne göre indirim yapılması gerektiği belirtilmiş ise de; TTK 22.maddesinde açıkça tacir sıfatına haiz borçlunun TBK 525.maddesinde yazılı hallerde aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya cezanın indirilmesini mahkemeden isteyemez hükmüne haiz olup davalıların sermaye miktarlarına göre finans yapısı ve ekonomik durumları dikkate alındığında ücretin fahiş olduğu nedeniyle veya ekonomik olarak mahfa sebep olacağından bahisle indirim yapılması talepleri de bulunmadığı dikkate alındığında bilirkişinin bu konudaki görüşüne itibar edilmemiş ve davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
1.064.814,81 TL alacağın 15/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 72.737.50 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 18.184,38 TL harçtan mahsubu ile eksik 54.553,12 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 133.185,18 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...'ye 1.360,00 TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından TL arabuluculuk ücreti'nin 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-11 ve 118/A-13'e göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından dava açılarken yatırılan toplam 18.246,58 TL ( 54,40TL BVH, 7,80TL VSH, 18.184,38TL peşin harç, ) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 3.729,10 TL ( 129,10TL tebliğler ve posta, 3.600,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/11/2022
Başkan ...
*e-imzalıdır
Üye ...
*e-imzalıdır
Üye ...
*e-imzalıdır
Katip ...
*e-imzalıdır