T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/704
KARAR NO: 2021/849
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:05/11/2019
KARAR TARİHİ:01/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/07/2014 tarihinde saat :10:25 sıralarında, ... İli 4. Org. Kavşağı istikametinde ... Yolu üzerinde müvekkili şirketi nezdinde ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınan ...plakalı sayılı araç ile vefat eden dava dışı ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında ölümlü/yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, müvekkil sigorta şirketi kapsamında, ...plakalı sayılı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sİgorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, dava konusu kaza neticesinde kazaya karışan araçta bulunun dava dışı ...'nün vefat ettiği, davalılardan ...'nün babası, davalı ...'nün ise vefat eden ...'nün annesi olduğu, bilahare davalılarca müvekkil sigorta şirketine karşı ,...'nün vefatı sebebiyle destekten yoksun kalma talebi başvurusunda bulunulduğu, yapılan yazışmalar sonucunda ... Sigorta A.Ş. Tarafından davalılara toplamda 345.301,00 TL ödeme yapıldığı, sigortalı ile müvekkil sigortalı arasında akdedilen ZMMS poliçesindeki ölüm ve sakatlanma hallerinde kişi başına limit olarak 268.000,00 TL olarak belirlendiği, bu miktarın aşılması sureti ile ...plakalı araç ile ...plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde vuku bulan ...'nün vefat etmesi sebebiyle 345.301,00 TL'nin hesaba yatırılmasının yüksek yargı kararlarına ve mesafete aykırı olduğu, öncelikle sigortacı uğranılan gerçek zararın sigorta bedeline kadar olan kısmını ödemekle yükümlü olduğu, taraflar arasında düzenlenen ZMSM yaptırılması yasaca zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası olduğu, meydana gelen kazada poliçede belirlenen limitler dahilinde karşılanmasının amaçlandığı, belli limitler dahilinde düzenlendiği, sigortacının oluşan zarardan poliçe limitleri ile sorumlu olup, bu miktarı aşan kısımdan işletenin sorumlu olduğunu belirterek öncelikle davalılara ait malvarlığı, menkul ve gayrimenkullerine yönelik ihtiyati tedbir kararının tesisine, davanın kabulü ile müvekkil sigorta şirketince 77.301,00 TL'nin davalılardan ödeme tarihi olan 22.11.2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazmini ile müvekkil sigorta şirketine ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalılar davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 78'e göre borçlanılmamış edimin ifası nedeniyle alacak davasıdır.
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas... Karar sayılı 15/09/2020 tarihli Görevsizlik kararı nedeni ile dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 31/10/2018 tarih 2015/18587 esas ve 2018/9878 karar sayılı ilamında;" 6098 Sayılı Borçlar Kanunu’nun borçlanılmamış edimin ifası başlıklı 78. maddesinde “Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. Borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır.” hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda ..... Mahkemece 2918 sayılı Yasanın 98. maddesi, 6111 sayılı Yasanın 59. maddesi ile geçici 1. maddesi dikkate alındığında davalı SGK tarafından sigortalısı ...'a yapılan tedavi giderlerinin davacı şirketten haksız olarak tahsil edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı sigorta şirketinin SGK tarafından ödemeye ilişkin evraklar gönderildiği halde ve mahkeme kararı da bulunmaksızın 6111 Sayılı Yasanın yürürlüğünden sonra SGK’ya yapmış olduğu belgeli tedavi gideri ödemesinin istirdatını SGK’dan talep edip edemeyeceği 6098 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 78. maddesi hükmü de tartışılıp değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir." şeklindedir.
Tüm bu açıklamalar ışığında; TBK m. 78'ye göre; "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir." Davacı meydana gelen trafik kazasında kendisinin kusurlu olduğunu ve kusurlu olması nedeniyle de davalının dava dışı kazazedeye ödediği tazminattan sorumlu olduğunu düşünerek davalıya ödeme yapmıştır. Bu nedenle davalı davacıya karşı TBK m. 77'ye göre sebepsiz zenginleşmiştir. TBK m. 78'de düzenlenen borçlanılmamış edimin ifası da sebepsiz zenginleşmenin bir alt türüdür. Bu nedenle zamanaşımı süresi ve zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı tarih sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre belirlenecektir. TBK m. 82'ye göre; "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." Bu madde kapsamında davacının zamanaşımı süresi geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayacaktır. Davacı tarafça davalı yana 22/11/2018 tarihinde ikinci bir ödeme yapılmış olup; davalı tacirin sigorta poliçe miktarını aşan miktarda mükerrer ödeme yapıldığı hususunu iş bu tarihten itibaren öğrendiği hususu kabul edilmekle; davanın TBK madde 78. ve TBK 82. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın TBK madde 78. ve TBK 82. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 59,30-TL maktu karar harcının peşin alınan 1.320,11-TL harçtan mahsubu ile artan 1.260,81-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...'e 1.320,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00-TL arabuluculuk ücreti'nin 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'a göre davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 10.849,13-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/11/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸