T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/741 Esas
KARAR NO:2022/764
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:23/12/2020
KARAR TARİHİ:30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...(*Otoyol”)'nun işletmesinin Davacı Müvekkili Şirket tarafından yürütüldüğü, Davalı-Borçlu ...'e ait ... plakalı araçlar ile 11.07.2019-06.11.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü' nün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; davalı-borçlu şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 26.11.2019 tarihinde icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı-borçluya ödeme emrinin 20.12.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı-borçlunun “Yetkiye, Takibe, Borca ve Faiz Oranına” itiraz ettiğini ,ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, Davalı-borçlunun kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davacı-alacaklı müvekkili şirketi sorumlu tutmaya çalışmasının kabul edilemez nitelikte olduğunu, Davalı-Borçluya ait ... plakalı araçlarca, işletme hakkı davacı-alacaklı müvekkili şirkete ait otoyoldan 11.07.2019-06.11.2019 tarihleri arasında ... istasyonlarından ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, Davalı-borçluya ait araçların otoyolu kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığını, HGS/OGS hesabını müsait tutmanın ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın Davalı-borçlunun sorumluluğunda olduğunu, Davacı-Alacaklı Müvekkili şirketçe, Davalı-Borçluya ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapıldığını ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Ürün bakiyesi yetersiz, İptal Ürün, Kayıt bulunamadı, Ödeme talimatı bulunamıyor Orijinal işlem referans no bulunamıyor, referans no tekrar geldi, ürün kara listede” sonucu ile döndüğünü, Hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının OGS/HGS etiketinden geçiş ücreti çekilemediğini ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün hizmetleri hakkında kanun'a uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulanmasının hukuka uygun olduğunu, düzenlemeler kapsamında Davacı-Alacaklı Müvekkili Şirket tarafından, geçiş yapan araçlara ait OGS veya HGS hesaplarından geçiş ücreti tahsil edildiğini, OGS veya HGS cihaz ve hesaplarının uygun olmaması halinde araç sahipleri, ihlalli geçiş tarihinden başlayarak on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebildiğini, belirtilen süre içinde ücreti ödemeyenler hakkında ise kanunun açık hükmü uyarınca ücretin dört katı tutarında ceza uygulandığını, Davacı-Alacaklı Müvekkilinin söz konusu cezayı uygulamaması kanuna aykırılık teşkil edeceğinden bu konuda Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket'e bir sorumluluk yüklenmesinin hukuka aykırı olacağını, ihlalli geçiş yapan araç sahibinin birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebildiğini, Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket'in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma ... ... plakalı ticari kullanım niteliği bulunan araçları ile 11.07.2019- bulunmadığını, Davalı-Borçlu 30.09.2019 tarihleri arasında mesleki ve ticari faaliyetini gerçekleştirdiği sırada, işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket'e devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödenmeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişleri yaptığını, yasa maddesi gereğince; arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizinin, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebildiğini, her ne kadar Davalı-Borçlu Şirketin temerrüde düştüğü tarih itibariyle Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranı *69,75 ise de bu oranın, takip tarihi sonrasında huzurdaki davanın açılış tarihi öncesinde 29.06.2018 tarihinden itibaren 9619,50 olarak belirlendiğini, o halde asıl alacağa takip tarihine kadar işlemiş faiz ile takip tarihinden sonra 29.06.2018 tarihine kadar *969,75 avans faizin; değişikliğin gerçekleştiği 29.06.2018 tarihinden sonra ise *619,50 avans faizin uygulanması gerektiği açıkça görüldüğünü, ancak borç ödeninceye kadar avans faiz oranında değişiklik yapılması halinde dönem dönem değişen faiz oranlarına göre kademeli olarak faiz hesabı yapılması gerektiğini beyan ederek; Davalı-Borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/42733E. sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,davalının menkulleri ve gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyaten haczine, Davalı-Borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın 9620' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER;
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dava konusu ihlalli geçiş listeleri, ihlalli geçişlere ilişkin görüntü ve provizyon kayıtları Mahkeme dosyasına sunulmuştur.
.... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı takip dosyası aslı celp edilmiştir.
... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... İl Emniyet Müdürlüğüne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava konusu ... plakalı araçların davalı şirkete ait olup olmadığı hususu sorulmuştur.
Karayolları 1. Ve 4. Bölge Müdürlüklerine müzekkere yazılarak 11/07/2019-06/11/2019 tarihleri arasında ... plakalı araçların geçiş kayıtları istenilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının işletme hakkı sahibi olduğu otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçlar ile 11.07.2019-06.11.2019 tarihleri arasında; ...gişelerinden olmak ihlalli geçişler gerçekleştirilmiş olduğu, İhlalli geçişlere ilişkin provizyon kayıtlarında red nedeni olarak; "Ürün Kara Listede / İptal Ürün, Ürün Kara Listede / Ürün Kara Listede, Ürün Bakiyesi Yetersiz / Ürün Bakiyesi Yetersiz, Ürün Sisteme Tanımlı Değil / İptal Ürün, Ürün Sisteme Tanımlı Değil / Ürün Bakiyesi Yetersiz, Ürün Sisteme Tanımlı Değil / Ürün Kara Listede, İptal Ürün / Ürün Kara Listede, Ürün Bakiyesi Yetersiz / İptal Ürün, Ödeme talimati Bulunmuyor / Ürün Bakiyesi Yetersiz, İptal Ürün / Ürün Bakiyesi Yetersiz, İptal Ürün / Ürün Sisteme Tanımlı Değil, Ürün Bakiyesi Yetersiz / Ürün Kara Listede" açıklamalarının yer aldığı, Buna göre Davalıya ait ihlalli geçişlere ilişkin olarak söz konusu araçlardan ücret alınamamış olduğu, bu geçişlere ilişkin olarak kanunda ön görülen 15 günlük süre içerisinde kurumun belirttiği kanallar ile davalının alınamayan ücretleri ödememiş olduğu, Davacı tarafından sunulan ihlalli Geçiş provizyon listesine göre, 19.155,20 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 76.620,80 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 95.776,00 TL borç tahakkuk edildiği, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında 95.776,00 TL asıl alacak, 3.681,76 TL işlemiş faiz ve 662,72 TL KDV talep edilmiş olduğu ve ihlalli geçişe ilişkin tahakkuk edilen alacakla uyumlu olduğu, Dosya muhteviyatında ihlalli geçiş ücreti ve 4 katı ceza tutarları ile ilgili olarak takip öncesi işlemiş faiz talebinin dayanağına ilişkin her hangi bir somut tespit yapılamamış olduğu, Ayrıca TBK.117 Maddesi anlamında takip öncesi Davacı tarafından davalı şirkete her hangi bir ihtarda bulunulmadığından takip öncesi işlemiş faiz işlemiş ve faiz üzerinden de KDV talebinin yerinde olup olmadığı hususu Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu, Davalı ...'in; İstanbul Ticaret Odasına gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunduğu, aynı zamanda Davalı ...' in ... Birleşik Esnaf ve Sanatkarlar Odasına 03/09/2004 tarihinden itibaren kaydının mevcut olduğu anlaşıldığından ihlalli geçiş tarihlerinde söz konusu araçların ticari faaliyet amacıyla kullanılmış olduğunun anlaşıldığı, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik' in 5. Maddesinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda Davalının, dorse tabir edilen Tenteli Yarı römork araçlarının gişelerden ihlalli geçişlerinde öndeki çekicinin plakası okunamadığından Yarı römorkun ruhsat sahibine gecikme cezasının rücu etmesinin makul olduğu, 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, Davacı tarafından sunulan ihlalli Geçiş provizyon listesi, geçiş görüntüleri ve dava dosyasında mübrez delillerin incelenmesi sonucunda ... plakalı ticari kullanım niteliği bulunan araçları ile 11.07.2019-30.09.2019 tarihleri arasında, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan ücret ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığı, 19.155,20 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 76.620,80 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 95.776,00 TL borç tahakkuk edildiği anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 95.776,00 TL asıl alacak, 3.681,76 TL işlemiş faiz ve 662,72 TL KDV talep edilmiş olduğu ve ihlalli geçişe ilişkin tahakkuk edilen alacakla uyumlu olduğu, Sayın Mahkemece itirazın iptaline karar verildiği takdirde; davacının 19.155,20 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 76.620,80 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 95.776,00 TL tutarı talep edebileceği, dosya muhteviyatında ihlalli geçiş ücreti ve 4 katı ceza tutarları ile ilgili olarak takip öncesi işlemiş faiz talebinin dayanağına ilişkin herhangi bir somut tespit yapılamamış olduğu, Ayrıca TBK.117 Maddesi anlamında takip öncesi Davacı tarafından davalı şirkete herhangi bir ihtarda bulunulmadığından takip öncesi işlemiş faiz işlemiş ve faiz üzerinden de KDV talebinin yerinde olup olmadığı hususu Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu, kanaatine varıldığı bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, davalı tarafından geçiş ücretleri ödenmeksizin yapılan ihlalli geçişler nedeniyle, geçiş ücreti, para cezası, faiz ve KDV'nin tahsili için davacının başlattığı icra takibine, davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30/5.maddesi gereğince; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Anılan özel kanun uyarınca işlettiği köprü ve otoyoldan ücret ödemeden geçiş nedeniyle 15 gün içinde HGS/OGS hesabından tahsil edilemeyen ücreti talep hakkı olan davacı şirketin, kanunda düzenlenen ve idari para cezası değil özel kanundan kaynaklanan ceza niteliğindeki 4 katı cezayı talep hakkı bulunduğu, ihlalli geçişe ilişkin muhataba ayrıca bir tebliğ yapılması gerektiğine dair kanunda bir hüküm de bulunmadığı, borcun ödeme zamanının kanunda düzenlendiği anlaşılmakla, davacının alacak talep hakkı bulunduğu, davalının işlettiği araçlara ilişkin HGS/OGS bakiyelerinin mevcudiyetini ve yeterliliğini kontrol ve ödeme yükümlülüğü bulunduğu,alınan bilirkişi raporunda davalının sorumlu olduğu araçların 360 adet ihlalli geçiş nedeni ile geçiş bedeli, ceza ve faiz olarak davacı şirkete toplam 95.776,00 TL ödemesi gerektiği, mahkemenin kanaatinin, dava konusu olayda, hesaplanmış olan faiz tutarına KDV uygulanması gerektiği yönünde oluşması halinde davalının, geçiş bedeli, ceza, faiz ve faizin KDV'si olarak davacı şirkete toplam 100.120i48 TL ödemesi gerektiği yönünde rapor düzenlemiş, mahkememizce rapora itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının davasının icra takibinde talep edilen asıl alacak üzerinden kabulü ile alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazlarında haksız olduğunun anlaşılması karşısında hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında İİK 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 95.776,00-TL asıl alacak (geçiş ücreti ve cezası) , 3.681,76-TL işlemiş faiz ve 662,72-TL KDV olmak üzere toplam 100.120,48-TL üzerinden aynı koşullarla devamına,
2-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında (19.155,20 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 6.839,23 TL nispi karar harcının peşin alınan 1.209,21 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 5.630,02 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 16.018,07-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 1.271,41TL( 54,40 TL BVH, 7,80TL VSH, 1.209,21 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.775,30 TL ( 225,30 TL tebliğler ve posta, 2.550,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/11/2022
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır