T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/100
KARAR NO:2022/786
DAVA:ALACAK
DAVA TARİHİ:04/02/2021
KARAR TARİHİ:06/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin 07/06/2017 tarihinden önce sermaye artırımı yapmak istediği ve bu kapsamda şirkette nakit ihtiyacı oluştuğu, bu konu ile ilgili olarak davalı şirket yönetim kurulu ile genel kurulunda alınan kararlar ve ticaret sicil gazetesinde yapılan ilanlar celp edildiğinde, pay devir sözleşmesinin yapıldığı tarihlere yakın tarihlerde davalı şirketin sermaye artırımına gittiği görüleceği, şirket söz konusu sermaye arttırımı için gerekli olan paranın büyük yoğunluğunu bir şekilde temin etmiş ise de az bir miktarının temini konusunda sıkıntı yaşadığı, sermaye arttırımında kullanılmak üzere davacıdan alınan 90.000,00 TL nakit para ile ilgili olarak gerek 07/06/2017 tarihli Pay Devir Sözleşmesi gereğince davacıya devir ve teslimi gereken ve 65.000,00 TL'lik ödemenin karşılığı olan 38.285 adet B Grubu şirket paylarının ve gerekse bu ödemeden sonra 22/09/2017 tarihinde davacının davalı ...'e yaptığı 25.000,00-TL'lik ikinci ödeme nedeniyle davacıya devir ve teslimi gereken B Grubu şirket paylarının davacıya devredildiğinin tespiti ile bu payların davacı adına tesciline, bu talebin kabul edilmemesi halinde anılan hisselerin dava tarihindeki nominal karşılığının bilirkişi tarafından belirlenerek davalılardan müteselsilen alınıp davacıya ödenmesini, bu talebin kabul edilmemesi halinde davacının söz konusu hisseleri devralmak için ödediği toplam 90.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren başlayacak ticari işlere uygulanan en yüksek faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet yönünden davacı işbu davayı hem ...A.Ş. 'ye hem ...'e açmış bulunduğu, davacının iddialarını kabul edecek dahi olsa huzurdaki davada müvekkili şirketin bir rolü bulunmadığı, müvekkili şirket tarafından taaahhüt altına girilen herhangi bir belge olmadığı gibi şirket hesaplarına giren bir meblağ da söz konusu olmadığı, davacının ...A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın husumet nedeniyle reddi gerektiği, davacı 38.325 adet B grubu pay almak için 65.000,00 TL daha sonrasında da 25.000,0 TL toplamda 90.000,00 TL ödediğinden bahisle huzurdaki davayı açmış bulunduğu, müvekkillerinin pay devir sözleşmesine konu pay devir borçlarını yerine getirilmediği iddia edildiği, pay devir sözleşmesinin geçerli olabilmesi için tarafların karşılıklı olarak edimlerini yerine getirmekle yükümlü olduğu, davacı sözleşme tarafı isteyebilmesi için öncelikle kendi borcu olan bedeli ödemeyi gerçekleştirmesi gerektiği, ancak müvekkilinin ...'e veya diğer davalı tüzel kişiliğe dava konusu bedel ödenmediği, davacı taraf, pay devir sözleşmesine konu bedeli ...'a verdiğini müvekkiline ifade ettiği, ancak bu hususun tamamen soyut bir iddia olduğu, bu şahsın müvekkilinin adına tahsilat yapma yetkilisi bulunmadığı, böyle bir para ödenmiş ise bu bedelin ödendiği iddia edilen dava dışı ...'dan tahsili yoluna gidilmesi gerektiği, pay devir sözleşmesine konu bedelin ödenmemiş olması nedeniyle müvekkilinin pay devir sözleşmesinde kendi üzerine düşen borcun gereklerini yerine getirmediği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, 16/11/2021 tarihli ara karar ile SMM ve ticaret hukukçusu bilirkişiye tevdi ile, iddia ve savunma hudutları doğrultusunda dosya içeriği delil ve belgeler üzerinde davacının alacağının varlığının ve miktarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
29/03/2022 tarihli raporunda bilirkişi; davacı taraf, davalı ...A.Ş.'nin ortağı olan diğer davalı ... ile davalı şirkete ait hisselerin alımı için sözleşme yaptığını sözleşme kapsamında davalı ...'” kişiye 65.000,00 TL 25.000,00.-TL olmak üzere toplamda 90.000,00-TL ödeme yaptığını, davacının davalı ...'ya diğer davalı yararına olmak üzere ödediği toplamda 90.000,00-TL (hem 07/06/2017 tarihli pay devir sözleşmesi gereğince yapan 65.000,00 TL'lik ödemenin hem de 22/09/2017 tarihinde yaptığı 25.000,00TL ödemenin) karşılığı olan ve davacıya devir ve teslimi gereken b grubu şirket paylarının davacıya devredildiğinin tespiti ile tüm bu payların davacı adına tesciline, Hisselerin dava tarihindeki Nominal Karşılığının Bilirkişi Tarafından Belirlenerek Davalılardan Müteselsilen alınıp Davacıya Ödenmesine, Davacının söz konusu hisseleri devralmak için ödediği toplamda 90.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren başlayacak ticari işlere uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte müteselsilen da yalılardan Aalınarak davacıya ödenmesine, talep edildiği görüldüğü, dava konusu 65.000,00-4- 25.000,00.-TL olmak üzere toplamıda 90.000,00-TL ödeme üzerine değerlendirme huzurdaki davada gerek davacının gerek ise davalıların üzerinde önemle durdurduğu nokta davacı tarafından ifade edilen; 07/06/2017 tarihli pay devir sözleşmesi gereğince 65.000,00'lik ödemenin hem de 22/09/2017 tarihinde yaptığı ifade edilen 25.000,00 TL ödemenin hakkında olduğu, davacının iddiasında söz konusu 90.000,00.-TL ödemeyi davalı tarafa yaptığını ifade ettiği, davalı ise ödeme yapılmadığını ifade ettiği, dava dosyasına ibraz edilen pay devir sözleşmesinin 1. Maddesinde ... yukarıda ünvanlı merkez adresi ve sicil numarası ve toplam sermayesi yazılı bulunan ...A.Ş.'den sahibi bulunduğu toplam 38.235-TL sermayesini temsil eden her biri 1,00 TL nominal bedelli 18.919, Adet B grubu payın 65.000,-TL Karşılığında ...' ye devir edecektir... Şeklinde olduğu, ibraz edilen pay devir sözleşmesinde davacı tarafından davalıya kesin olarak yapıldığına dair bir bilgi mevcut olmadığı, bir borç alacak ilişkisi içinde öncelikle ödemenin ödemeyi yapan kişiler tarafından somut olarak ortaya konulması gerekir. Dava dosyasına ibraz edilen bilgi ve belgelere göre somut olarak davacı tarafından davalıya 65.000+25.000 -TL ödendiğine ilişkin olarak bilgi ve belge ibraz edildiği, 07/06/2017 tarihli pay devir sözleşmesi yapıldığı tarihte ...A.Ş, ticari defter ve belgelerine göre diğer davalı ... hisse durumunun tespitinin dava konusu davalı ...A.Ş. istanbul ticaret sicil müdürlüğünde 20/12/2004 tarihinden tescil edilerek k kurulduğu tespit edildiği, 07/06/2017 tarihli pay devir sözleşmesi yapıldığı taritte ...A.Ş.'nin tescil edilmiş sermayesi 20.990,000,00.-TL olduğu tespit edildiği, söz konusu 07/06/2017 tarihli pay devir sözleşmesi yapıldığı tarihte davalı ... ait hisselerin tutarı şu şekilde olduğu, 20.940.000,00.-TL ... ait hisse tutarı olduğu söz konusu tutarının A, grubu borsada işle görmeyen tipte : 54,950,00.-TL B. grubu Hamiline yazılı borsada işlem gören tipte : 10.935,050.-TL olarak tespit edildiği, hisselerin nominal değerinin 1 TL olacağı 20.03.2017 tarihli ticaret sicil gazetesinin 426 sayfasından ilan edildiği tespit edildiği, ibraz edilen bilgi ve belgelere göre davacının davalıya şirkete hisseleri devir alarak ortağı olmadığı tespit edilemediği, yine davacı tarafından davalı şirkete sermaye ödemesi olarak yapılan ödeme tespit edilemediği, dava tarihi itibariyle (04.02.2021) ...A.Ş. ticari defter ve belgelerine göre diğer davalı ... hisse durumunun tespiti dava tarihi itibariyle (04.02.2021) ...A.Ş. ticari defter ve belgelerine sermayesi 20.990.000,00.-TL olduğu tespit edildiği, ibraz edilen bilgi ve belgelere göre davalı ... 'nin dava tarihi itibariyle davalı ...A.Ş. hissenin olmadığı tespit edildiği, ( davalı ...A.Ş. A ve B gurubuna bağlı olarak 65 hissedarı olduğu davacı ... ”ın hissedarı ( ortağı) olmadığı tespit edilmektedir.) ibraz edilen bilgi ve belgeler göre davacının davalıya yaptığı ifade ettiği 90.000,00.-TL ödeme davacı tarafından ispata muhtaç olduğu değerlendirildiği, ibraz edilen bilgi ve belgeler göre davacının davasını ispata muhtaç olduğu değerlendirildiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
16/05/2022 tarihli ara karar ile Mahkememizin 26/04/2022 tarihli duruşmasının 2 numaralı ara kararı ile dosyanın şirketler hukukunda uzman bilirkişiye verilmesine yönelik verilen ara karardan dönülerek; dosyanın ek rapor hazırlanmak üzere SMM bilirkişiye tevdi ile tarafların itirazları ile sonradan ödeme yapıldığı iddia edilen 25.000,00-TL bedelin ödeme tarihindeki karşılığı olan payın hesaplanması ile tarafların iddia ve savunmaları irdelenerek alacak ve dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
27/06/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; Davalı ...A.Ş. Sermayesi 20.990.000.-TL olup davalı ...A.Ş.'nin toplam hisse adedinin 20.990.000 adet olduğu, davalı ...A.Ş. 31.12.2017 tarihi itibariyle özvarlığı 22.953.326,90 TL olup davalı ...A.Ş.'nin toplam hisse adedinin 20.990.000 adet olduğu, 31.12.2017 tarihi itibariyle 1 Adet Hissenin Kaydı Değeri 1,09-TL Hesaplandığı, davalı ...A.Ş. 22.09.2017 tarihindeki ortalama özvarlığı değerinin 21.578.752,42 TL hesaplandığı davalı ...A.Ş.'nin toplam hisse adedinin 20.990.000 adet olduğu, 22.09.2017 tarihindeki 1 Adet Hissenin Kaydı Değeri 1,03.-TL Hesaplandığı, 25.000,00.-TL'nin ödeme tarihindeki karşılılığı olan pay miktarı ( 25.000,00.-TL ödeme karşılığınla ...A.Ş. Hisselerinde alınabilecek pay adedi miktarı 24.271 adet olarak hesaplandığı, ) karşılığı 24.271,84 adet olup tam tutar olarak 24.271 adet olarak hesaplandığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
07/09/2022 tarihli ara karar ile her ne kadar Mahkememizin 26/04/2022 tarihli duruşmanın 2 nolu ara kararıyla sonradan ödeme yapıldığı iddia edilen 25.000,00-TL bedelin ödeme tarihindeki karşılığı olan payın hesaplanması ile tarafların iddia ve savunmaları irdelenerek alacak ve dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesi konusunda ek rapor düzenlenmesi talep edilmiş ise de uyuşmazlığa konu hisselerin dava tarihlerindeki nominal değeri hususunda hesaplama yapılmadığı anlaşılmakla bu hususta tekrar ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
05/10/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; 25.000,00.-TL'nin ödeme tarihindeki karşılılığı olan pay miktarı ( 25.000,00.-TL ödeme karşılığında ...A.Ş. Hisselerinde alınabilecek pay adedi miktarı 24.271 adet olarak hesaplandığı, ) karşılığı 24.271,84 adet olup tam tutar olarak 24.271 adet olarak hesaplandığı, 65.000,00.-TL'nin ödeme tarihindeki karşılılığı olan pay miktarı ( 65.000,00.-TL ödeme karşılığınla ... A.Ş. Hisselerinde alınabilecek pay adedi miktarı 64.935 adet olarak hesaplandığı, ) karşılığı 64.935,06 adet olup tam tutar olarak 64.935 adet olarak hesaplandığı, 90.000,00 TL tutar için ödeme tarihlerinde alınabilecek hisse adedi 89.206 adet olarak hesaplandığı söz konusu 89.206 adet olarak hissenin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre dava tarihinin deki ortalama nominal değerinin 184.924,04.-TL olarak hesaplandığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava konusu, 07/06/2011 tarihli pay devir sözleşmesinden kaynaklı payların devredildiğinin tespiti payların davacı adına tescili olmadığı takdirde, payların nominal karşılığının tespiti ile davalılardan müştereken alınarak davacıya ödenmesi olmadığı takdirde 90.000,00-TL tutarlı pay bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte müştereken davalılardan alınarak davacıya verilmesine ilişkin 6100 sayılı HMK Madde 111'e göre açılmış terditli alacak davasıdır.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle, husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise, dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim yada kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def-i değil, itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece resen nazara alınmasıdır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; 07/06/2017 tarihinde davacı asil ile davalılardan ... arasında ''Pay Devir Sözleşmesi'' imzalandığı, diğer davalı ...A.Ş.'nin sözleşmenin tarafı olmadığı, sözleşme gereğince 65.000,00 TL'lik ödeme karşılığı olan 38.285 adet B Grubu şirket paylarının davacı asile devir ve teslimi hususunda anlaşıldığı, akabinde 22/09/2017 tarihinde davacının davalı ...'e yaptığı 25.000,00-TL'lik ikinci ödeme nedeniyle davacıya devir ve teslimi gereken B Grubu şirket paylarının davacıya devri gerektiği ve bu talebin kabul edilmemesi halinde anılan hisselerin dava tarihindeki nominal karşılığının, bu talebin de kabul edilmemesi halinde davacının söz konusu hisseleri devralmak için ödediği toplam 90.000,00 TL'nin ödeme hususunda iş bu davanı açıldığı, davalı taraflarca ödemelere itiraz edildiği, 6100 sayılı HMK m.189/3 maddesi "Kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususla, başka delillerle ispat olunamaz." hükmünü amirdir. Aynı Kanunun m. 200/1. maddesine göre senetle ispat kuralına göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrar ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değeri kanunda öngörülen sınırı geçtiği takdirde senetle ispatlanması gerekir. 200/2. maddesinde de “senetle ispat gereken hallerde karşı tarafın açık muvafakati ile tanık dinlenebileceği” hususları düzenlenmektedir. 6100 sayılı HMK'nın 199.maddesinde belge kavramı ''Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film,görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir.'' şeklinde düzenlenmiştir. Yine, aynı kanunun 202.maddesinde ise delil başlangıcı kavramı '' (1) Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir. (2) Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Dosyamız arasına alınan yazışmalarda davalı asilin ödemelere ilişkin itirazı olmadığı aksine ödemelerin dava dışı taraflardan istenmesi gerektiğinden bahisle içeriklerin yer aldığı, yine mahkememizce dinlenen tanık beyanlarında davalı asile ödemelerin elden nakit olarak yapıldığı hususun açıkça belirtildiği, her ne kadar dava değeri itibariyle yazılı delilerle ispat gerekmekte ise de; sunulan yazışma içeriklerinin delil başlangıcı niteliğinde olduğu ve senetle ispat kuralının istisnasını oluşturduğu, yapılan ödemelerin tanık beyanları ile de sabit olduğu görülmekle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı şirketçe sözleşme tarafı olunmadığı ve işbu uyuşmazlığını sözleşmesel ilişki kapsamında ve sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, sözleşmenin tarafı olmayan davalıya husumet yöneltilmesi mümkün olmadığı anlaşılmakla davalı şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ve davalı şirket sözleşmenin tarafı bulunmadığından ilk talep yönünden kabulüne gidilmemiş, yapılan ödemelerin ödeme tarihindeki nominal değerleri üzerinden hesaplanan bilirkişi raporu hükme esas alınarak; davanın davalı ... yönünden kabulü ile, 184.924,04-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın davalı ...A.Ş. Yönünden pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
a)Davanın davalı ... yönünden kabulü ile, 184.924,04-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
b)Davanın davalı ...A.Ş. Yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 12.632,16-TL nispi karar harcının, peşin ve tamamlama harcından alınan 3.536,98-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 9.095,18-TL harcın davalı ...'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 28.738,61-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...A.Ş.'ye verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 3.604,78-TL (59,30-TL BVH , 8,50-TL VSH, 1.536,98-TL peşin harç, 2.000,00-TL Tamamlama Harcı) harcın davalı ...'den alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.303,00TL (503,00TL tebliğler ve posta, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalı ...'den alınarak, davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1,320,00-TL’nin davalı ...'den alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/12/2022
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır