T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/211
KARAR NO:2022/647
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:19/03/2021
KARAR TARİHİ:25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı-Borçlu şirkete ait ... plakalı araçlar (TOPLAM 32 ADET PLAKA) ile 18.03.2018-22.07.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin 1886 adet ihlalli geçiş yapıldığı, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiği geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla 16.11.2019 tarihinde icra takibi başlatılmış olup, Davalı-Borçlu şirkete ödeme emri 03.12.2019 tarihinde tebliğ edildiği yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, bam kararları doğrultusunda davalı araçlarına teminatsız olarak ihtiyatı haciz kararı verilmesini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davamızın KABULÜ ile; .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası kapsamında 246.986,20 TL asıl alacak, 29.895,02 TL işlemiş faiz ve 5381,10 TL KDV olmak üzere toplam 282.262,32 tl üzerinden itirazın iptali ile takip talebinde gösterilen şartlarda devamına,
Hüküm kurulan işlemiş faize 3065 sayılı KDV Kanunu gereğince %18 KDV uygulanmasına, Davalı-Borçlu tarafın İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçlu tarafa yükletilmesine, karar verilmesini
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf; .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile, müvekkil şirket aleyhinde, köprü-otoyol geçiş ücreti tahsili amacıyla, ilamsız icra takibi başlatıldığı ödeme emrine yasal süresi içinde, 06.12.2019 tarihinde tarafımız, borç asıl ve ferilerine itiraz etmiş bulunmaktayız. Davacı, itirazımız üzerine huzurdaki itirazın iptali davasını ikame ettiği huzurdaki itirazın iptali davasında, icra dosyasına 06.12.2019 tarihinde tarafımızca itiraz edilmiş ve icra takibi durdurulduğunu, İtirazın iptalini ister dava 19.03.2021 tarihinde açılmıştır. İİK 67 gereği itirazın iptali davası 1 yıllık hak düşümü süresinde açılmalıdır. Hak düşümü süresinin resen gözetilmesi gerekmesi sebebiyle de davanın usulden reddi talep ederek Müvekkili şirket; yüzden fazla çekicisi ile lojistik- taşıma faaliyetleri yapmaktadır. İştigal alanı taşımacılık olması ve ödenmeyen, ihlalli geçişlerin yaptırımının ağırlığı sebebiyle, köprü geçiş ve ücretli yol ödemelerini, sistematik kontrol ederek ödemelerini gerçekleştirmektedir. Hatta sadece bu iş ( ödeme takibi ) için personel istihdam ettiğni bu şekilde, mümkün olduğu kadar ihlalli geçiş yaptırımına maruz kalmamayı hedeflemediğini davaya konu ihlalli geçişler; 18.03.2018 - 22.07.2019 tarihleri arasına ait olduğu tarih aralığında, davacının da tahsil etmediği; müvekkilin ödeme araçlarında bakiye olmasına rağmen, davacının kusurundan kaynaklı hesaptan çekilmeyen geçişler mevcut olduğu hukukun genel prensipleri gereği kimse kendi kusuru ile menfaat temin edemez. Bu itibarla, söz konusu tahsil araçlarında (PTT bank ve banka hesaplarında) müvekkilin bakiyesinin olup olmadığı, yahut kredi kartı ya da bir ek hesaptan ödeme talimatına rağmen, geçiş ücretinin davacının kusuru ile tahsil edilip edilemediği hususu tespiti gerektiği, arz ve izah edilen sebepler ile; Davanın reddine, Alacağın likit olmamasından icra inkar tazminatı talebinin reddine, Temerrüte düşürülmeden, icra dosyasında işletilen takip öncesi faizin iptaline, Davanın reddedilen asıl alacak bedeli üzerinde, bu bedelin %20 si kadar davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 12/07/2021 tarihli celsede İddia ve savunma hudutları doğrultusunda, dosya içeriği delil ve belgeler ile taraf iddialarının yerindeliği, davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesi bakımından bilirkişi rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
27/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya kapsamı incelendiğinde, plakaların bir kısmının HGS kayıtlarının olduğu, bir kısmının HGS kayıtlarının olmadığı tespit edilmiştir. HGS kayıtları olanlarda da geçiş tarihi itibariyle bakiyesi olan ve olmayan plakalar olarak ikiye ayrılmıştır. HGS kaydı olmayan 387 adet geçiş, HGS kaydı olup, bakiyesi olmayan ise 1029 adet geçiş, HGS kaydı olup, bakiyesi yeterli olanlar ise 470 adet geçiştir. Dosya kapsamında HGS kaydı sunulan plakalar arasında, çıkış tarihli herhangi bir bakiye bilgisinin olmadığı plakalar hesaplaması; itibariyle Toplam Ücret 28.737,95 TL Toplam Ceza : 28.737,95 TLx4=114.951,80 TL Toplam Borç Tutarı:28.737,95TL+114.951,80TL= 143.689,75 TL Toplam Ceza 143.689,75 TL, İşlemiş faiz 9.154,04-TL Toplam faizle birlikte: 152.843,79 TL dir. Dosya kapsamında HGS kaydı sunulmayan plakalar hesaplaması; Toplam Ücret 9.957,75 TL Toplam Ceza :9.957,75 TLx 4=39.831,00-TL Toplam Borç Tutarı: 9.957,75-TL+39.831,00 TL=49.788,75 TL Toplam Ceza: 49.788,75 TL, İşlemiş faiz 3.128,40 TL+ Toplam faizle birlikte: 52.917,15 TL, dosya kapsamında HGS kaydı sunulup, bakiye kaydı olan plakalar hesaplaması; Toplam Ücret :10.773,50TL Toplam Ceza :10.773,50-TLx4=43.094,00TL Toplam Borç Tutarı: 43.094,00 TL+10.773,50 TL=53.867,50 TL Toplam Ceza :53.867,50 TL, İşlemiş faiz 2.950,03-TL Toplam faizle birlikte: 56.817,53 TL Hususunda görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, otoyol kaçak geçiş nedeniyle açılmış itirazın iptali davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesine göre; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." mahkememizde açılmış olan davanın bu yasa kapsamında arabuluculuk dava şartına bağlı olduğu anlaşılmakla arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunduğu anlaşılmakla davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502'ye göre; "Vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir.Vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, bu Kanunda düzenlenmemiş olan işgörme sözleşmelerine de uygulanır." Davacı şirket otoyol ve köprü işletme hizmeti vermekte olup iki taraf arasında yazılı sözleşme bulunmasa da aralarında ki hukuki ilişki 6098 sayılı TBK m. 502'ye göre vekâlet ve iş görme sözleşmesi niteliğindedir. Aynı maddeye göre; "Sözleşme veya teamül varsa vekil, ücrete hak kazanır."
Davacı şirket vermiş olduğu otoyol ve köprü geçiş hizmetinin karşılığının davalının araçlarında bulunan OGS ya da HGS isimli okuyucuların bağlı bulunduğu hesapta yeterli para bulunmaması nedeniyle alamadığını belirterek tahsil edemediği geçiş ücretlerini ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m. 30/V'e göre ihlalli geçiş miktarının dört katı tutarında cezanın tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmektedir.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için davalıya ait bütün araçların bilgileri getirtilmiş, davalının HGS kayıtlarının dökümleri de PTT'den istenilerek davalının HGS hesaplarında yeterli para bulunup bulunmadığının tespiti için dosya içerisine alınmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; uyuşmazlığa konu dönemde davalı yanın ihlali geçiş yaptığı, bu hususun hükme esas alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu, davalı yanca ödeme olgusu ispat edilemediği ve ihlali geçiş bakiyesi olunan dönemde bakiyeden para çekilememesinin çeşitli sebepleri olabileceği ve tek başına bu husustaki kusurun davalı yana yüklenemeceği de değerlendirilmek suretiyle ihlali geçiş cezası hesaplanmaksızın ihlali geçiş ücretinin hesaplanması suretiyle; davanın kısmen kabulü ile; .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 49.469,20-TL geçiş ücreti, 154.782,80-TL geçiş cezası, 12.872,44TL işlemiş faiz ve 2.317,03-TL KDV olmak üzere toplam 219.441,47-TL nin takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 49.469,20-TL geçiş ücreti, 154.782,80-TL geçiş cezası, 12.872,44TL işlemiş faiz ve 2.317,03-TL KDV olmak üzere toplam 219.441,47-TL nin takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 14.490,05TL nispi karar harcının, peşin alınan 3.429,82TL harcın mahsubu ile eksik kalan 11.060,23TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
6-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 33.721,81.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 10,051,34-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 3.497,62TL (59,30TL BVH , 8,50TL VSH, 3.429,82TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 1.614,60TL (114,60 TL tebliğler ve posta,1.500,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.255,25TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL’nin davadaki kabul ve red oranına göre; 1.026,22 TL ‘sının davacıdan, 293,78 TL’sının davalıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip ...
Hakim ...