İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/290 Esas 2024/92 Karar

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/290
KARAR NO:2024/92
DAVA:İSTİRDAT
DAVA TARİHİ:16/04/2021
KARAR TARİHİ:14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili web sitesinin tasarımı ve yönetimi ile ilgilenmekte olduğu, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanna 11/05/2020 tarihli kurumsal web sayfa yazılım satın alma ve teknik destek hizmeti kiralama sözleşmesi ve e-ticaret site yazılım ve teknik destek hizmeti kiralama sözleşmesi gereğince müvekkili şirket sözleşme ile üzerinde düşen yükümlülükleri yerine getirmiş olmasına rağmen davalı şirket keyfi olarak sözleşmeden dönmüş ve sözleşme bedelinini iadesini talep ettiği, davalı şirket bu süreçte sürekli olarak müvekkili şirketin satarımlarını ve çalışma prosedürünü eliştirir mailler attığını, bu durum taraflar arasındaki mailler ve whatsapp konuşmaları ile sabit olduğu, müvekkili şirket sözleşmede bulunmamasına rağmen 1 adet fazladan tasarım da çizip kendilerinin onayına sunduğu, bunun üzerinde e - ticaret web sitesi için 1 adet tasarım davalı şirket tarafından onaylandığı, daha sonra ise bu onayın verilmediği ileri sürüldüğü, haziran ayında davalı şirket toplantı talebinde bulunduğu, ancak toplantı saatinin davalı şirketin belirlediği saat diliminde gerçekleşmediğini, davalı şirket 25/06/2020 tarihinde ise yetkilisi tarafından sözleşmenin geciktiğine ilişkin bir mail atıldığı, müvekkili şirketten kaynaklanan herhangi bir gecikme söz konusu olmadığı, müvekkili sözleşmenin teslimini 4 gün geri çektiğini, tüm bu yaşananların ardından davalı yan sözleşme bedelinin kendilerine iadeleri için icra takibi başlatıldığı, müvekkilinin tebligat adresi bilinçli olarak şirketin eski adresine yapılmış hali ile müvekkili itiraz süresini kaçırdığı ve takibin kesinleştiğini, davalı ... 20/11/2020 tarihinden 10'dan fazla bankaya haciz ihbarnamesi yollayarak müvekkili şirketin mağduriyetine sebep olduğu, müvekkili şirketin .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyasına davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;07/05/2020 tarihinde davacı şirket müvekkili şirkete yapılması istenen işler hakkında teklifini gönderdiğini, müvekkili şirket gelen teklifi 11/05/2020 tarihinde kabul ettiği, taraflar arasında kurumsal web sayfa yazılım satın alma ve teknik destek hizmeti kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme bedellerinin yarısı davacı şirkete işlemlere başlanması amacıyla ödendiğini, 15/05/2020 tarihinde davacı şirketçe önceden başka bir firmaya hazırlanan 28.04.2020 tarihinde taraflar arasında bir toplantı gerçekleştirilmiş olduğunu, müvekkili şirket, taleplerini tüm detaylarıyla davacı şirkete bildirdiğini, 07.05.2020 tarihinde davacı şirket müvekkili şirkete, yapılması istenen işler hakkında teklifini gönderdiğini, müvekkili şirket gelen teklifi 11.05.2020 tarihinde kabul ettiği ve taraflar arasında kurumsal web sayfa yazılım satın alma ve teknik destek hizmeti kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme bedellerinin yarısı davacı şirkete işlemlere başlanması amacıyla ödendiğini, 15.05.2020 tarihinde davacı şirketçe önceden başka bir firmaya hazırlanan ve müvekkili istekleriyle tamamen ilgisiz teknik anlamda tasarım olarak dahi nitelendirilmeyecek 4 adet ekran görüntüsü, tasarım aşamasının bittiği bildirilerek gönderdiğini, 18.05.2020 tarihinde davacı şirkete işbu ekran görüntülerinin kabul edilemeyeceği, önceden kendilerine bildirilen hususları yansıtmadığını içeren bir e-mail gönderdiğini, gelen cevap ise bu aşamadan sonra tasarım ekibinin müvekkili ile irtibat içinde olacağı şeklinde olduğu, 21.05.2020 tarihinde davacı şirket tasarım hizmetini tamamlama süresi sona ermiş ve davacı şirket temerrüde düştüğü, 06.07.2020 tarihinde davacı şirketin yükümlülüklerini süresinde ve sonrasında dahi gerçekleştirmediği anlaşıldığından sözleşmeden dönüldüğü ve .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirildiği, 26.08.2020 tarihinde alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, borç ödendiği, ancak daha sonra huzurda görülen istirdat davası ikame edildiği, müvekkili sözleşmeden dönmesi ve bu kapsamda sözleşme kurulurken yaptığı ödemeyi talep etmesi ve itiraza uğramayan icra takibine dayalı tahsilatı her yönüyle hukuka uygun olduğu, müvekkili şirket kanundan kaynaklanan dönme hakkını kullandığından ve dönmeye konu sözleşme kapsamındaki ödemeleri iade alması hukuka uygun olduğundan istirdata konu huzurdaki haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; 11.05.2020 tarihli Kurumsal Web Sayfa Yazılım Satın Alma ve ([SSI + Server] Kiralama + Hosting Barındırma) Teknik Destek Hizmeti Kiralama Sözleşmesi ve E-ticaret Site Yazılım Satın Alma ([SSI + Server] Kiralama +...Barındırma) ve Teknik Destek Hizmeti Kiralama Sözleşmesi'nden dolayı hizmetin yerine getirilmediği iddiasıyla alacaklıya borçlu olunmadığının tespiti, cebri icra tehdidi ile haksız ve hukuka aykırı şekilde tahsil edilen 7.120,00TL'sinin iadesi istemidir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki kurumsal web sitesi hakkındaki sözleşme bakımından borcun muaccel olmasına rağmen borçlu tarafından kararlaştırılan süre içinde ifa edilmediği, Mahkemece TBK m.117 uyarınca ihtara gerek kalmayan hallerden birinin sözleşmede bulunduğu kanaatine varılırsa, ayrıca ihtara gerek kalmaksızın 21 Mayıs 2022 itibariyle borçlunun temerrüde düştüğü, iki tarafa borç yükleyen sözleşme niteliği nazara alındığında alacaklının kural olarak borçluya süre vererek bu süre içinde de borç ifa edilmediği takdirde sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceği; yukarıdaki açıklamalarımız çerçevesinde davalının ek süre verdiği (3 iş gün hakkındaki e posta bakımından) veya TBK m.124'teki istisnaların bulunduğu sebebiyle mehil verilmesine gerek kalmadığı kabul edildiği takdirde borçlunun temerrüdü sebebiyle alacaklı davalının sözleşmeden dönebileceği, bu takdirde daha önceden ifa edilen ve artık sebepsiz zenginleşme teşkil eden kazandırmaların iade edilmesinin talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 13/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tüm inceleme ve rapor içerisinde açıklanan nedenlere binaen; Taraflar arasında imzalanan 2 sözleşme kapsamında Davacı tarafından Davalının kullanımına sunulmak üzere 4 adet e-ticaret web sitesi ile 2 adet kurumsal web sitesi hazırlanması ediminin üstlenilmiş olduğu ve bu kapsamda yazılım / tasarım / uygulama hizmeti verileceği, Kök raporda açıklandığı üzere Davacı tarafından yapılan çalışmalara ilişkin olarak yalnızca https://bmore.lemooncreative.com linki üzerinde B'More Natural e-ticaret web sitesi tasarım çalışması üzerinde inceleme gerçekleştirilebildiği, kurumsal web sitesi kapsamında yapılan çalışmaya dair incelenebilecek bir kaydın sunulmadığı ve dolayısıyla bir inceleme yapılamadığı, Taraflar arasında sözleşmeye konu e-ticaret sitesi alt yapısının kurulum hizmeti için geliştirilecek olan ilk sitenin hazırlanmasının rayiç bedelinin yapıldığı tarihi itibari ile minimum 40.000 TL olacağı, diğer 3 klon web sitesine ilişkin geliştirmenin ise her biri için ek 15.000 TL olacağı ve dolayısıyla e-ticaret web sitesi hizmetine yönelik sözleşmenin toplam rayiç bedelinin 85.000 TL olacağı, kurumsal web sitesi konusu sözleşmede belirtilen hizmet bedelinin ise minimum 10.000 TL olacağı, ek bir klon web sitesi geliştirme bedelinin de 5.000 TL olacağı ve dolayısıyla kurumsa web sitesi hizmetine yönelik sözleşmenin toplam rayiç bedelinin 15.000 TL olacağı, Davacı tarafından B'More Natural e-ticaret web sitesi tasarımına ilişkin olarak yapılan çalışmalar üzerindeki incelemeler sonucunda bu çalışmaların rayiç bedelinin 2.500 TL olacağının değerlendirildiği, bu tasarımın Davalı tarafa teslim edilmiş olması halinde üzerinde çalışma yapılarak e-ticaret web sitesi sürecinin tamamlanmasının mümkün olabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, davacı tarafça 11.05.2020 tarihli Kurumsal Web Sayfa Yazılım Satın Alma ve (ISSI + Server) Kiralama + Hosting Barındırma) Teknik Destek Hizmeti Kiralama Sözleşmesi ve E-ticaret Site Yazılım Satın Alma (ISSI + Server) Kiralama + Hosting Barındırma ve Teknik Destek Hizmeti Kiralama Sözleşmesi'nden dolayı hizmetin yerine getirilmediği iddiasıyla davalı alacaklıya borçlu olunmadığının tespiti, cebri icra tehdidi ile haksız ve hukuka aykırı şekilde tahsil edildiği iddia olunan 7.120,00TL'sinin iadesi istemli istirdat davasıdır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği, davacı iş tasarım, yazılım uygulamaları, müşteri temsilci desteği, eğitim gibi çeşitli iş görme edimlerini ifa etmeyi, davalı ise karşılığında 7.000,00 TL ödemeyi taahhüt etmiştir. Sözleşme gereği e-ticaret web site projesinin tasarım sürecinin yaklaşık 7 iş günü, tasarım onayı sonrasında yazılım sürecinin maksimum 15-18 iş günü, klon siteler için ekstra maksimum 5-7 iş günü yazılım süreci devam edebileceği de düzenlenmiştir. Sözleşmenin süresi e-ticaret sayfalar hizmet alanın onayı e-maili ile hizmet veren tarafından aktif edildikten sonra bir yıl olarak düzenlenmiştir. Kurumsal web sayfa yazılım satın alma ve teknik destek hizmet kiralama sözleşmesi ile davacı, özel tasarım, yazılım uygulamaları, müşteri temsilci desteği, eğitim gibi çeşitli iş görme edimlerini ifa etmeyi, davalı ise karşılığında 4.000,00 TL ödemeyi taahhüt etmiştir. Sözleşme gereği e-ticaret web site projesinin tasarım sürecinin yaklaşık 7 iş günü, tasarım onayı sonrasında yazılım sürecinin maksimum 15-18 iş günü, klon siteler için ekstra maksimum 5-7 iş günü yazılım süreci devam edebileceği de düzenlenmiştir. Sözleşmenin süresi e-ticaret sayfalar hizmet alanın onayı e-maili ile hizmet veren tarafından aktif edildikten sonra bir yıl olarak düzenlenmiştir.
Taraflar arasındaki her iki sözleşme bakımından davacının asli edimi, yazılım meydana getirme ve davalıya teslim etme, teknik destek sağlama, eğitim verme ve davalı tarafından onay e-maili geldikten sonra bir yıl boyunca hizmetin kullanılmasını sağlamaktır. Davacının sözleşmelerden doğan tasarımları meydana getirme ve teslim edimini zamanında ifa edip etmediği, davalının borçlu temerrüdüne dayanarak sözleşmeden dönme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği uyuşmazlık konusudur.
09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda, bilgisayar mühendisi teknik bilirkişi; davacının sözleşme kapsamında üstlenmiş olduğu web sitelerinin tasarımına yönelik olarak bir kısım çalışmaların gerçekleştirilmiş olduğu ancak incelenen "..." için hazırlanan link üzerinden ve mail yazışmalarından anlaşıldığı üzere, davalının sözlşemelerden döndüğü tarihlerde tasarım aşamasının sonrasına geçilememiş olduğu, aynı zamanda e-ticaret ve kurumsal web sitesi tasarımlarına ilişkin olarak davalının 10/06/2020 tarihinde "... ..." tasarımının "..." (Bize Ulaşın) hariç tamam olduğunun geri dönüşü dışında herhangi bir onayın mevcut olmadığı, dolayısıyla e-ticaret web sitesi için onay verilmiş olduğu kabul edilmiş olsa dahi kurumsal web sitesi sözleşmesi bakımından, tasarım için belirtilen sürenin aşılmış olduğu, her halükarda web sitesinin yazılım uygulamasının tamamlanması gereken fesih döneminde sürecin tamamlanmamış olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Her iki sözleşme bakımından da yukarıda bahsedildiği üzere TBK 117/2 maddesinde düzenlendiği şekilde vade veya ödeme süresi düzenlenmiş olup, düzenlenen sürede işlerin tamamlanmadığı anlaşıldığından TBK 117 maddesi gereği davacının temerrüde düşmesi için davalının temerrüt ihtarında bulunması gerekmediği mahkememizce kabul edilmiştir.
Davalı, .... Noterliğinin 06/07/2020 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmelerden dönerek, ödediği 5.500,00 TL'nin iade edilmesini ihtar etmiştir. Davalı bu bedelin iadesine yönelik icra takibi başlatmış, davacı tarafça icra dosyasına ödeme yapılmış ve işbu istirdat davası ikame olunmuştur.
Yukarıda açıklandığı üzere davacı yüklenicinin süresinde edimini yerine getirmemesi sebebiyle, sözleşmeden davalı iş sahibi tarafından haklı sebeple dönüldüğü mahkememizce kabul edilmiştir. Buna göre TBK 125/3 "Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir." düzenlemesi gereği taraflar arasında yapımı kararlaştırılan işlerin yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin belirlenmesi, davacı tarafından yapılan işlerin davalının işine yarayıp yaramayacağı ve kullanılıp kullanılamayacağı hususlarında her bir işin değerlendirilip, mevcut yapılan ve yararlanılabilecek iş var ise bu iş nedeniyle davacının hak ettiği iş bedelinin belirlenmesi için bilgisayar mühendisi bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişi davacı tarafından somut olarak yapılan çalışmalara ilişkin olarak yalnızca B'More Natural e-ticaret web sitesi tasarım çalışmasının incelenebildiği, söz konusu çalışmanın davalı tarafa teslim edildiğine dair bir bulguya rastlanmadığı, ancak tasarımın teslim edilmesi halinde üzerine eklenecek çalışmalarla e-ticaret web sitesinin tamamlanabileceği sonucuna ulaşılmış, mahkememizce yapılan değerlendirmede TBK 125/3 maddesi gereği davacının, davalıya teslim etmek suretiyle ifa ettiği bir edimi bulunmadığından, davalının ifa ettiği edimin iadesi ile yükümlü olduğu, bu sebeple yaptığı ödemenin de iadesini isteyemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 121,60 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan ‭‭306‬,00 TL davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 7.120,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/02/2024
Katip ...
E-imzalıdır


Hakim ...
E-imzalıdır