T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/321 Esas
KARAR NO:2023/10
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:01/08/2018
KARAR TARİHİ:11/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... Metal- ... Metal İnş. Pet. Ürün. Oto. Gıda San ve Ticaret Limited Şirketi arasında var olan ticari ilişkiye istinaden müvekil şirket tarafından satılan ticari emtianın satış bedelinin diğer davalı ...Ş ile müvekkil şirket tarafından imzalanan Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesine istinaden davalı banka tarafından teminat altına alındığını, bu kapsamda müvekkil şirketin davalı bankanın kendisine tanımladığı FTP sunucusu üzerinden borçlu şirket ile var olan ticari ilişkiye istinaden kesilen faturaları ilgili alan üzerinden borçlu bankaya ilettiğini, davalı banka tarafından sisteme yüklenen faturaların onaylanmış ve vade tarihinde davalı banka tarafından onaylanan bir takım faturaların ödemesi gerçekleştirilirken 12/02/2018 tarihli ... fatura numaralı 14/05/2018 vade tarihli 23.818,84USD tutarlı faturayı ödemediğini, faturanın ödenmemesi üzerine müvekkil şirket tarafından davalı bankaya yazılı ve şifahi olarak ödemenin gerçekleştirilmesi gerektiği iletilmişse de borçlu banka tarafından taraflar arasında akdedilen DBSsözleşmesi gereğince sorumlu bulunduğu ilgili ödeme gerçekleştirilmediği, davalı şirketin davalı banka tarafından ödenmeyen fatura borcundan başka müvekkil şirket ile arasında var olan ticari ilişkiye istinaden bir kısım cari hesap borcu da bulunmadığını, bunun üzerinetaraflarınca müvekkil şirketin alacaklarının tahsili amacıyla İstanbul 7. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalılar aleyhine icra takibine girişilerek davalı bankanın ödeme sorumluluğu bulunan 23.818,84USD'nin davalı şirket tarafından ödenilmesinin talep edildiğini, ancak her iki davalının da haksız ve hukuki mesnetten yoksun gerekçeler ile kötü niyetli olarak takibe itiraz etmiş olmaları nedeniyle huzurda görülen itirazın iptali davasının açılmasının zorunlu olduğunu, davalılarca İstabul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve hukuki nesnetten yoksun itirazın ayrı ayrı iptali gerektiğini ve davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... Metal vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafa takip sonrasında çek temin edilmiş ve borcu fazlasıyla karşılar nitelikte çek ciro edildiği, davacı belki de bahse konu davada tensip aşaması tamamlanmadan bu alacağı tahsil edecek ve dava konusuz kalacağı, Bir diğer DBS’ye rağmen bankanın bile ödeme yapmak noktasında yaşamış olduğu çelişki dolar kurlarında mevcut olan çelişkili kur durumu olduğu Bu anlamda satışın dolar bazında yapılması ve son fatura döneminde dolar kurlarında meydana gelen aşırı zikzak ve artış bu anlamda hem davalı bank hem de müvekkil bakımından ileriyi öngörememeyi beraberinde getirdiği, Yine davaya konu edilen alacak haricindeki tüm kısımlar ödenmiş ve hiçbir erteleme yahut vade aşımı olmadığı taraflar arasında ki ticaret salt olarak DBS bağlamında cereyan etmediği Borcun yaklaşık 6000 $ civarındaki kısmı normla bir cari hesap sözleşmesine dayandığı, ve davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı firma ...San. Ve Tic. A.Ş ile banka arasında 29/04/2016 tarihinde YP/TL Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi imzalandığını, Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi(DBS) ana firmaların faturalarını banka sistemine göndererek bayilerinin DBS limitleri dahilinde tahsil edildiği bir ürün olduğunu, ...San. Ve Tic. A.Ş firmasının ana firma konumunda olduğunu, ... Metal İnş. Pet. Ürü. Oto Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 800.000,00-TL limitle banka sistemine tanımlı bir bayi olduğunu, ... numaralı 23.812,84-USD tutarındaki faturanın 13.02.2018 tarihinde sisteme yüklendiğinde dolar kurunun 3,80-TL civarında olduğunu, ancak vade tarihi 14.05.2018 tarihinde kurun 4,31-TL olduğu için bayinin limitinin yetersiz kaldığını, bu nedenle ve faturaların tahsil edilemediğini, Davacı firma ile imzalanan DBS sözleşmesi gereği ana firmanın gönderdiği faturaların yükleme günündeki kur ile TL karşılığı belirlenerek ve firmanın belirlediği *65 marj ile sisteme yüklendiğini, Faturanın vade tarihine kadar günlük kurlar ile bayinin gayri nakit risk bakiyesinin güncellendiğini, vade tarihi geldiğinde eğer gayri nakit risk bakiyesi kullanılabilir limitini aşmaz ise fatura bedelinin tahsil edileceğini, Ancak vade tarihinde kullanılabilir limit döviz kurlarında oluşabilecek artışlar nedeniyle faturaların TL karşılığına yetmez ise tahsilatın yapılamayacağını, Doğrudan borçlandırma Sözleşmesinin DBS Uygulama Esasları başlıklı 4.Maddesinin 4.1 bendinde; "FİRMA tarafından, yabancı para cinsinden gönderilen borç tutarlarının vade tarihindeki TL karşılığının, döviz kurlarında olabilecek artışlar sebebi ile DBS kredi limitinin kullanılmamış kısmını aşması durumunda ilgili fatura tahsilatı DBS limiti dahlinde kısmi olarak gerçekleştirilecek olup kur artışı sebebiyle ödenemeyen tutarlardan BANKA'nın FİRMA'ya karşı herhangi bir sorumluluğu olmayacaktır. FİRMA , bu konu da BANKA'dan herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul ve beyan eder." şeklinde düzenlendiğini, Davacının talebinin bu nedenle haksız ve hukuka aykırı olduğunu,
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; Taraflar arasındaki 29/04/2016 tarihli doğrudan borçlandırma sistemi sözleşmesi uyarınca ödenmeyen faturalar ve cari hesap nedeniyle alacaklı olunduğu iddiasıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali isteminden ibaret olduğu görülmüştür.
DELİLLER;
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde dava konusu; davalı banka ile müvekkili arasında imzalanan 29/04/2016 tarihli YP/TL Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi suretini, davaya konu faturaların FTP sistemine yüklendiğine dair belgeleri, davalı banka ile aralarındaki yazışmaları Mahkeme dosyasına sunulmuştur.
Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesi ekinde dava konusu;sözleşme fotokopisini ve banka kayıtlarını Mahkeme dosyasına sunulmuştur.
İstanbul 7. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosya aslı celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince talimat mahkemesince davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 11/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " 2018 yılı içerisinde Davacı şirketin, davalı şirkete 975.657,18TL lik satış faturası kestiği Davalı şirketin bu kayıtları mal alışı olarak kanuni defterlerine kayıt ettiği, Davalı Şirketin bu alışları BA formunda bildirdiği, Davalı şirket almış olduğu mallara ait ödemelerin 799.105,62TL lik kısmını Haziran ayında ... Bankası hesabından, 99.500,00TL demeyi Temmuz ayında Farklı firmalara ait olan çeklerin ciro edilmesiyle, 50.000,00TL lik ödemeyi Ağustos ayında çekin ciro edilmesiyle, 35.000,00TL lik ödemeyi ekim ayında deniz Bank hesabından yaptığı toplamda 983.605,62TL lik ödeme yaptığına dair yevmiye kayıtları olduğu, Davalı şirketin alış bedeli olarak 975.657,18TL karşılığında 983.605,62TL ödeme yaptığı, fazla yapılan 7.948,44TL lik ödemeyi ise 12. Ayda 3367 nolu yevmiye kaydında verilen sipariş avansları hesabına kaydettiği, Davalı şirketin, davacı şirkete 2018 yılı dönem sonu itibariyle borcunun olmadığı, "görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 10/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Gerek dava dosyası içeriği, taraflarca sunulan belgeler üzerinde yaptığımız inceleme ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir. 1. ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden : Takip tarihi olan 03.07.2018 tarihi itibariyle ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'nin 12.02.2018 tarihli ... numaralı 14.05.2018 vade tarihli 90.936,48 TL (23.812,84 USD) fatura bedelinden 23.812,84 USD ve diğer ticari ilişkilerden 6.007,88 USD olmak üzere toplam 29.820,72 USD borcu olduğu, Yapılan borca itirazın haksız olduğu, Davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklı olduğu, eş söyleyişle, takibe konu 29.820,72 USD alacağın, icra takibi ve itirazın iptali davasından sonra ödenmiş olduğundan asıl alacak 29.8201,72 USD yönünden davanın konusuz kaldığı, Davaya konu asıl alacağı davadan sonra ödeyen davalı ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'nin davanın açılmasına sebebiyet verdiği, Takip talebinde vade tarihi olan 15.05.2018 tarihinden takip tarihi olan 03.07.2018 tarihine kadar olan dönem için faiz istenmediği için takip tarihi itibariyle istenebilecek faiz için hesaplama yapılmadığı, Ancak, takip tarihinden asıl alacağın ödendiği tarihe kadar geçen süre içinde 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizin infazda icra müdürlüğünce hesaplanması gerekeceği, HMK.331. maddesi gereğince davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedileceği, ... Bankası A.Ş. yönünden : ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile T. ... Bankası A.Ş. Arasında 29.04.2016 tarihli YP/TL Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin 4.1. maddesindeki üzenlemeye göre, YP faturaların sisteme tanımlandığı tarih ile vade tarihi arasındaki kur farkından kaynaklanabilecek fark nedeniyle limit aşımından Bankanın sorumlu olmayacağı, Banka ne olursa olsun tahsis edilen kredi limiti çerçevesinde fatura ödemesini gerçekleştireceği, Bankanın sunduğu kayıtlara nazaran sisteme yüklenerek banka tarafından onaylanmış işlemlerden ... numaralı 14.05.2018 vadeli toplamda 156.577,30- USD tutarında ki faturaları bayinin 800.000,00-TL olan kredi limitinden döviz satışı yapılarak tahsil edilmiştir. 14.05.2018 vade tarihi itibariyle kullanılmış toplam limit 725.813,63 TL, kullanılabilecek limit ise 800.000,00 TL - 725.813,63 TL = 74.186,37 TL'dir. Bankanın, ... numaralı 23.812,84 USD tutarlı onaylanmış - faturanın, onaylanmış limit dahilinde 74.186,37 TL'lik kısmını DBS kapsamında 14.05.2018 tarihinde ödemesi gerekirken bu ödeme yapılmamış olmakla birlikte; Kalan limitin ... numaralı faturaların 15.05.2018 ve 24.05.2018 tarihlerinde ödenmesinde kullanıldığı, Buna göre, açık kalan limit ... numaralı 23.812,84 USD tutarlı faturanın kısmen ödenmesinde kullanılmış olsaydı, bu kez ... numaralı faturaların DBS. çerçevesinde ödenmesi gerçekleşmeyeceği, Buna göre 03.07.2018 takip tarihi itibariyle Doğrudan Borçlandırma Sitemi içinde ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'ne tanımlanmış 800.000,00 TL'lik limitin dolmuş olduğu anlaşılmakla, Davalı Bankanın bu tarih itibariyle DBS sözleşmesi çerçevesinde herhangi bir ödeme yükümlülüğünün olmadığı, Bankanın icra takibinde borca yönelik yaptığı itirazın haklı olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Somut olayımızda taraflar arasındaki uyuşmazlık Davacı ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'ne hitaben düzenlediği 12.03.2018 tarihli ... numaralı 15.08.2018 vade tarihli 90.936,48 TL (23.812,84 USD) tutarlı fatura bedelinin vade tarihinde; 29.04.2016 tarihli YP/TL Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi çerçevesinde ödenmemesi nedeniyle; fatura bedeli 23.812,84 USD ile cari hesap bakiyesi olan 6.007,88 USD'nin (Toplam 29.820,72 USD) mal satış ilişkisi çerçevesinde mevcut cari hesaptan kaynaklanan alacağın ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'den, fatura bedeli 23.812,84 USD'nin 29.04.2016 tarihli YP/TL Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi çerçevesinde ... Bankası A.Ş.'inden takip tarihi olan 03.07.2018 tarihi itibariyle istenip istenemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.
...Sanayi ve Ticaret A.Ş., İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından 03.07.2018 tarihinde ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Bankası A.Ş. hakkında haciz yolu ile yaptığı ilamsız icra takibinde; 29.820,72 USD toplam alacağın, 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı ile icra harç ve masrafları, avukatlık ücreti ile birlikte, BK. 100. maddesi gereğince yapılacak tahsilatlar öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmek suretiyle tahsili istenmiştir. ... Bankası A.Ş.'nin 23.812,84 USD'den,... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise tamamından sorumlu olduğu olduğu belirtilmiştir. Alacağın kaynağının ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. için cari hesap şeklinde yürüyen bakiye fatura alacakları, ... Bankası A.Ş. için Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi gereği 13.02.2018 tarihinde sisteme giren ve ödemesi onaylanan fatura alacağı olduğu belirtilmiştir. Ödeme emri ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şt. A Ş.'ne 10.07.2018 tarihinde, ... Bankası A,Ş'ye 05.07.2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. vekili 17.07.2018 havale tarihli dilekçesi ile; “Ödeme emrinde yazılı asıl alacak miktarı fahiş olup, müvekkilimizin takip alacaklısına, söz konusu ödeme emrinde belirtildiği şeklinde bir borcu bulunmamaktadır. Asıl alacak miktarına uygulanan faiz miktarına da ayrıca ve açıkça itiraz ediyoruz. Zira, takip alacaklısı ile müvekkilimiz arasındaki ilişki nazara alınırsa bahse konu takibe dayanak yapılan şekliyle bir faiz oranı uygulamak hukuken isabetsizdir. Takibe yetkili icra müdürlüğü müvekkil borçlunun konutunun-işyerinin bulunduğu yer olan ... İcra Müdürlüğüdür.” diyerek, ... Bankası A.Ş. vekili 14.07.2018 havale tarihli dilekçesi ile; “Müvekkil bankadan ödeme emri ile talep edilen borcun tamamına, faize, faiz oranına, masraf ve ferilerine ayrı ayrı ve açıkça itiraz ediyoruz. Alacaklı firma ile bankamız arasında imzalan YP/TL DBS'nin 4.1. Maddesindeki; “FİRMA tarafından, yabancı para cinsinden gönderilen borç tutarlarının vade tarihindeki TL karşılığının, döviz kurlarında olabilecek artışlar sebebi ile DBS kredi limitinin kullanılmamış kısmını aşması durumunda ilgili fatura tahsilatı DBS limiti dahlinde kısmi olarak gerçekleştirilecek olup kur artışı sebebiyle ödenemeyen tutarlardan BANKA'nın FİRMA'ya karşı herhangi bir sorumluluğu olmayacaktır. FİRMA , bu konu da BANKA'dan herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul ve beyan eder." şeklinde hüküm ihtiva ettiğini, Bankamızın bu kapsamda herhangi bir borcu ve sorumluluğu söz konusu değildir.” diyerek borca itiraz etmiştir. İİK.62. maddesi gereğince, borca itirazın ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılmıştır. Borçluların itiraz dilekçesi alacaklı vekiline tebliğ edilmemiştir. Açılan itirazın iptali davası süresindedir.
Mahkememizin 2018/705 esas, 2018/1424 karar sayılı kararı ile mahkememizin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair karar verilmiş, karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/577 esas, 2019/600 karar sayılı kararı, "davalıların dava konusu borçtan müteselsilen sorumlu olmaları ve usul ekonomisi gözetilerek her iki davalı yönünden de davanın İstanbul Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinin kabulü gerekir." gerekçesi ile kaldırılmış, mahkememizin işbu esasını almıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/577 esas, 2019/600 karar sayılı kararında belirtildiği gibi davacı ile davalı banka arasında akdedilen 29.04.2016 tarihli Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesinin 6.3 maddesi “Bu sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlık için İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkili kılınmıştır.” şeklinde düzenlenmiş olup, bu durumda davacı ile davalı banka arasındaki davada İstanbul İcra Müdürlükleri ve Mahkemeleri münhasıran yetkili kılınmış, davalıların müteselsil sorumlu oldukları yönünde yukarıda zikredilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı da dikkate alındığında davalının icra dairesinin yetkisine yaptığı itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San. Ve Tic Ltd. Şti yönünden yapılan incelemede; ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş. arasında emtia alım-satım ilişkisinin mevcut olduğu, bu kapsamda ...Sanayi ve Ticaret A.Ş., tarafından ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'ne hitaben 12.02.2018 tarihli ... numaralı 14.05.2018 vade tarihli 90.936,48 TL (23.812,84 USD) tutarlı fatura düzenlendiği, faturaya konu malın alıcısına teslim edildiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim söz konusu fatura ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine kayıt edildiği belirlenmiştir. Öte yandan, davaya cevap dilekçesinde borçlu ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. vekili icra takibi sonrasında, borca karşılık çekler verildiğini, verilen çekler ile takibe konu borcun ödendiğini beyan etmiş olmakla borcu kabul etmiştir. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/44 Talimat sayılı dosyasından yapılan bilirkişi incelemesinde de; Davalı ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarına nazaran; Davacı ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Davalı ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş. arasında 2018 yılı içinde yapılmış ticari mal alış verişinden; ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Davalı ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'ne 975.657,18 TL'lik satış faturası kestiği, ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'nin bu faturaları mal alışı olarak ticari defterlerine kayıt ettiği, ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'nin almış olduğu bu malların 799.105,62 TL'lik kısmını Haziran 2018'de ... Bankası A.Ş. nezdindeki hesabından, 99.500,00 TL'yi Temmuz 2018'de müşteri çeklerinin; (13.000,00 TL Ayçelik Ltd. Şti. ne ait 3382045 nolu, 26.000,00 TL Datça Ltd.Şti. ne ait 6424714 nolu, 31.500,00 TL ...Ltd. Şti. ne ait 1015032 nolu, 13.000,00 TL Ayçelik Ltd. Şti. ne ait 3382046 nolu , 16.000,00 TL Biryap Ltd.Şti. ne ait ... nolu çek) 50.000,00 TL'yi Ağustos 2018'de .... İnş Ltd.Şti. ne ait 7030244 nolu çekin müşteri çekinin cirosu ile, 35.000,00 TL'yi de Ekim 2018'de ... hesabından yapılan havale ile ödediği, 975.657,18 TL'lik mal alışına karşılık, 983.605,62 TL'lik ödemenin yapıldığı, fazla yapılan 7.948,44 TL'nin 2018 Aralık ayında sipariş avansları hesabında muhasebeleştirdiği belirlenmiştir. Davacı vekili 21.09.2022 tarihli oturumda; “Dava açıldıktan sonra takibe konu borcun ana parası ödenmiştir.” diyerek takibe konu 12.02.2018 tarihli ... numaralı 14.05.2018 vade tarihli 90.936,48 TL (23.812,84 USD) fatura bedelinin icra takibi olan 03.07.2018 tarihinden ve itirazın iptali davasının açıldığı 01.08.2018 tarihinden sonra ödendiğini kabul etmiştir. Bu belirlemelere göre; Takip tarihi olan 03.07.2018 tarihi itibariyle ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'nin 12.02.2018 tarihli ... numaralı 14.05.2018 vade tarihli 90.936,48 TL (23.812,84 USD) fatura bedelinden 23.812,84 USD ve diğer ticari ilişkilerden 6.007,88 USD olmak üzere toplam 29.820,72 USD borcu olduğu, Yapılan borca itirazın haksız olduğu, takibe konu 29.820,72 USD alacağın, icra takibi ve itirazın iptali davasından sonra ödenmiş olduğu tespit edilmiştir. "Buna göre mahkemece; dava tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak miktarı üzerinden değerlendirme yapılarak hüküm kurulması, davalının ifa ettiği kısmi ödeme tutarlarının hükmün infazı sırasında dikkate alınması gerekmektedir." (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/4262 Esas,2021/7587 Karar) HGK'nun 1996/19-601 Esas, 1996/711 Karar nolu 16/10/1996 tarihli kararında da; "borç- lunun sonradan yaptığı ödemeler veya borcu kabul beyanı mahkemenin yargılamayı devam ettirip sonuçlandırmasını, takibe yapılan itirazda haksızlık durumuna göre icra inkar tazminatına hükme- dilmesine engel teşkil etmez, ancak verilecek kararda sonradan yapılan ödemelerin tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek üzere infazda nazara alınması gerektiği belirtilmelidir" denilmiş olmakla mahke- menin davanın konusuz kaldığına dair tespiti ,ayrıca reddedilen bir kısım olmadığı halde 'fazlaya ilişkin talebin reddine' dair hükmü usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Zikredilen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararları dikkate alınarak takip ve dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin hükmün infazı sırasında dikkate alınmasına yönelik karar kurulmuştur.
Davalı ...Ş yönünden yapılan incelemede;
...Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile T. ... Bankası A.Ş. Arasında 29.04.2016 tarihli YP/TL Doğrudan Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi imzalanmıştır.
Sözleşmenin “Amaç ve Kapsamı” 3. maddesinde;
“İşbu. Sözleşme, Firmanın Müşterilerine sattığı mal bedellerine ilişkin fatura tutarlarının Banka tarafından Müşteri hesaplarından DBS ile tahsil edilerek Firma hesabına virman ve ihtiyaç duyulduğunda Müşterilere Banka tarafından tahsis edilecek olan kredi limiti dahilinde yapılacak ödeme esaslarının belirlenmesi... ” olarak açıklanmıştır.
DBS'nde yapılacak ödemelerin, Müşteri hesabının müsait olmaması durumunda kredi limiti dahilinde kalmak kaydıyla, fatura tutarlarının Müşteri hesabı kredilendirilerek Firma hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
“DBS Uygulama Esasları” düzenlendiği 4.1 maddesinde İş Akışı açıklanmıştır.
"...Banka, ilgili Müşteriyi DBY'ye tanımlar ve bunu Firmaya bildirir. Firma uygun görmesi durumunda Müşteri ile başlangıç tarihi konusunda mutabık kalınarak, tahsil edilmesi gereken tutarlar ile ilgili bilgiler Banka'ya gönderilir. Firma tarafından Bankaya gönderilecek faturaların ödeme tarihi, fatura gönderim tarihinden en fazla 4 ay sonrasına kadar olabilecektir. Firma, Müşteriye ait borç bilgilerini hem TL hem de YP cinsinden Bankaya yollayabilir. Müşteri kredi limiti TL cinsinden belirleneceğinden TL ve YP tüm faturaların gönderim tarihinde Banka tarafından Müşterinin kredi limiti tahsis edilmiş TL hesabındaki kullanılabilir limit sorgulanacaktır. Müşterinin kredi limitine TL cinsinden gönderilen faturalar için fatura tutarı ölçüsünde bloke konulacaktır. YP cinsinden yollanan Müşteri borç bilgilerinin sisteme girişi esnasında %5 oranında marj kullanılarak faturalar Banka sistemine kabul edilecek, söz konusu faturaların TL karşılığı o günkü Banka döviz satış kurundan karşılığı belirlenerek Banka tarafından Müşterinin TL kredi limitine fatura tutarı ile marj toplamı kadar bloke konulacaktır.
Banka gelen bilgiler paralelinde tahsilat günü Müşterinin Banka şubeleri nezdindeki hesaplarından gerekli tutarları alarak Firma hesabına alacak kaydedecektir. TL cinsinden gönderilen faturalar Müşterinin TL hesabından tahsil edilerek Firmanın TL hesabına alacak kaydedilecektir. Son ödeme tarihinde Müşterinin TL hesabının bakiyesinin müsait olmaması durumunda Müşterinin yukarıda belirtilmiş şekilde tahsis edilen DBS kredi limiti çerçevesinde kredi kullandırılarak ödeme gerçekleştirilecektir.
Vadesi gelen faturanın tutarı yabancı para cinsinden ise; Vade tarihinde Müşterinin yabancı para cinsinden vadesiz hesabında fatura tutarının tamamının tahsil edilmesi için yeterli bakiye bulunması durumunda, fatura tutarı Müşterinin yabancı para cinsinden vadesiz hesabından alınarak, Firmanın yabancı para cinsinden Tahsilat Hesabına alacak kaydedilecektir. Müşterinin yabancı para cinsinden vadesiz hesabında fatura tutarının tamamının tahsil edilmesi için yeterli bakiye bulunmadığı durumlarda öncelikle Müşterinin DBS hesabı olarak tanımlanmış TL hesabından, bu hesap yeterli değilse Müşterinin Banka tarafından sadece DBS kapsamında kullanılmak üzere tahsis edilmiş olan TL DBS kredi limitinden eksik kalan tutar Banka tarafından Müşteriye otomatik olarak kredi kullandırılmak suretiyle ve Banka döviz satış kuru üzerinden döviz satışı yapılarak tamamlanacak ve ödeme gerçekleştirilecektir..
Firma tarafından, yabancı para cinsinden gönderilen borç tutarlarının vade tarihindeki TL karşılığının, döviz kurlarında olabilecek artışlar sebebi ile DBS kredi limitinin kullanılmamış kısmını aşması durumunda ilgili fatura tahsilatı DBS limiti dahilinde kısmi olarak gerçekleştirilecek olup kur artışı sebebiyle ödenemeyen tutarlardan Bankanın Firmaya karşı herhangi bir sorumluluğu olmayacaktır. Firma , bu konu da Bankadan herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul ve beyan eder.” düzenlemesi vardır.
Banka bu sözleşme kapsamında ...San. Ve Tic. A.Ş firmasının müşterilerinden olan ... Metal İnş. Pet. Ürü. Oto Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne DBS kapsamında 800.000,00TL limit tanımlamıştır.
...Sanayi ve Ticaret A.Ş., ... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesine hitaben 18.05.2018 tarihli yazıyı göndererek; Doğrudan Borçlandırma Sistemi içerisinde ... Metal İnş. Pet. Ürü. Oto Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne hitaben kesilen ... numaralı 23.812,84-USD tutarındaki faturanın 13.02.2018 tarihinde sisteme yüklenerek ödenmesinin kabul edildiğini, bu faturanın limitin dolduğu gerekçesi ile ödenmemesini anlayamadıklarını, fatura bedelinin 14.05.2018 valörü ile hesaplarına aktarılmasını istemiştir. Dosya kapsamında yazıya verilen cevap bulunmamaktadır.
Bilirkişi tarafından banka kayıtları üzerinde yapılan incelemeye göre; ... numaralı 14.05.2018 vadeli toplamda 156.577,30 USD tutarında ki faturaları bayinin 800.000,00-TL olan kredi limitinden döviz satışı yapılarak tahsil edilmiştir. 14.05.2018 tarihi itibariyle kullanılmış toplam limit 725.813,63 TL, kullanılabilecek limit ise 800.000,00 TL- 725.813,63 TL= 74.186,37 TL'dir. Bankanın, ... numaralı 23.812,84 USD tutarlı onaylanmış faturanın, onaylanmış limit dahilinde 74.186,37 TL'lik kısmını DBS kapsamında 14.05.2018 tarihinde ödemesi gerekirken bunu yapmadığı, ancak kalan limiti ... numaralı faturaların 15.05.2018 ve 24.05.2018 tarihlerinde ödenmesinde kullandığı anlaşılmaktadır. Buna göre 03.07.2018 takip tarihi itibariyle Doğrudan Borçlandırma Sitemi içinde ... Metal İnş. Ürn. Oto. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş.'ne tanımlanmış 800.000,00 TL'lik limitin dolmuş olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple bankanın icra takibine yönelik itirazının haklı olduğu anlaşılmakla banka yönünden davanın reddine, davacının kötüniyeti kanıtlanmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine, davalı ... ... ...Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın kabulüne, davadan sonra davalı ... ... ...Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan ödemelerin TBK 100 vd maddeleri uyarınca infaz aşamasında dikkate alınmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın davalı ...Ş yönünden reddine
2-Davalı ...Ş'nin kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davalı ... ... ...Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın kabulüne, İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/13454 Esas sayılı dosyasındaki itirazının iptali ile takibin takip tarihi itibariyle 29.820,72 USD (29.820,72 USD X 4,6308 TL=138.093,79-TL) üzerinden devamına, davalının bu meblağa yönelik itirazının iptaline,
Asıl alacak miktarı olan 29.820,72 Amerikan dolarına takip tarihinden sonra 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmasına
4-Davalı ... ... ...Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin haksız yere itiraz ettiği likit 29.820,72 USD (138.093,79-TL) asıl alacağın % 20 si oranında (27.618,75-TL nin) icra inkar tazminatının davalı ... ... ...Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davadan sonra davalı ... ... ...Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan ödemelerin TBK 100 vd maddeleri uyarınca infaz aşamasında dikkate alınmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 9.433,19 TL nispi karar harcının, peşin alınan 1.813,12 TL harcın mahsubu ile geri kalan 7.620,07TL harcın davalı ...'nden tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 21.714,07 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ...Ş. yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 21.714,07 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Ş.'ye verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 1.854,22 TL (35,90 TL BHV, 5,20 TL VSH, 1.813,12 TL peşin harç) harcın davalılardan ...'nden alınarak, davacıya verilmesine,
10-Davacı ...Ş. tarafından yapılan yargılama giderleri ayrık tutularak, davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.001,70 TL (351,70TL tebliğler ve posta, 1.650,00 TL bilirkişi ücreti) davalı ...'nden alınarak, davacıya verilmesine,
11-Davalı ...Ş. yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2023
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır